Cán bộ Thanh tra tỉnh Lào Cai tham gia tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ. Ảnh: Bùi Bình

Bảo vệ người yếu thế bắt đầu từ khâu tiếp nhận

Từ kế hoạch của UBND tỉnh Lào Cai về phòng ngừa và ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới giai đoạn 2026-2030, Thanh tra tỉnh đã cụ thể hóa các nội dung phù hợp với hoạt động của ngành.

Theo đó, nội dung phòng ngừa, ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới được gắn với những công việc thường xuyên của ngành Thanh tra, từ tiếp công dân, xử lý đơn thư, giải quyết khiếu nại, tố cáo đến bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của phụ nữ, trẻ em và các nhóm dễ bị tổn thương.

Các đơn thư phản ánh, kiến nghị, khiếu nại, tố cáo liên quan đến bạo lực gia đình, xâm hại trẻ em, quấy rối tình dục tại nơi làm việc và hành vi xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của phụ nữ, trẻ em được ưu tiên tiếp nhận, phân loại và xử lý kịp thời.

Đến năm 2030, Thanh tra tỉnh Lào Cai đặt mục tiêu 100% đơn thư khiếu nại, tố cáo liên quan đến hành vi bạo lực giới hoặc quấy rối được xử lý nhanh, bảo mật thông tin. Cùng với đó, 100% công chức, người lao động được tập huấn kỹ năng nhận diện hành vi quấy rối tại nơi làm việc; ít nhất 85% cán bộ trực tiếp làm công tác tiếp công dân được đào tạo về kỹ năng ứng xử, hỗ trợ tâm lý ban đầu cho nạn nhân bị bạo lực.

Với những vụ việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự, Thanh tra tỉnh phối hợp với Sở Tư pháp, Công an tỉnh và các cơ quan liên quan để xác minh, xử lý theo thẩm quyền; đồng thời áp dụng các biện pháp bảo vệ, hỗ trợ nạn nhân và chuyển vụ việc đến cơ quan có thẩm quyền.

Thanh tra viên chính Nguyễn Thị Vân, phòng nghiệp vụ 5, Thanh tra tỉnh Lào Cai cho rằng, với những vụ việc liên quan đến bạo lực gia đình, xâm hại phụ nữ, trẻ em hay quấy rối, cách tiếp nhận ban đầu rất quan trọng. “Có những người đến cơ quan chức năng trong tâm lý e ngại, thậm chí sợ bị lộ thông tin. Vì vậy, cán bộ tiếp dân cần vừa nắm chắc pháp luật, vừa biết lắng nghe, giữ bí mật và hướng dẫn họ tìm đến đúng cơ quan, đúng địa chỉ để được bảo vệ”, bà Vân nói.

Từ khâu tiếp nhận, cán bộ không chỉ cần nắm quy định pháp luật mà còn phải có cách ứng xử phù hợp với những trường hợp dễ bị tổn thương. Đây cũng là một trong những yêu cầu được đặt ra trong công tác đào tạo, bồi dưỡng của Thanh tra tỉnh.

Cán bộ làm công tác tiếp công dân, xử lý đơn thư, giải quyết khiếu nại, tố cáo sẽ được tham gia các lớp đào tạo, bồi dưỡng về kỹ năng tiếp công dân, tư vấn, hỗ trợ nạn nhân bạo lực trên cơ sở giới, bạo lực gia đình, xâm hại phụ nữ và trẻ em.

Thanh tra viên chính Nguyễn Thị Vân, Phòng Nghiệp vụ 5, Thanh tra tỉnh Lào Cai. Ảnh: Bùi Bình

An toàn từ chính nơi làm việc

Cùng với việc xử lý các vụ việc phát sinh, Thanh tra tỉnh Lào Cai hướng nội dung phòng ngừa bạo lực trên cơ sở giới vào chính môi trường làm việc của cơ quan.

Cán bộ được tập huấn kiến thức pháp luật về bình đẳng giới, bảo vệ quyền con người; đồng thời nhận diện, phòng ngừa và xử lý các hành vi bạo lực, quấy rối, xúc phạm danh dự, nhân phẩm, xâm hại quyền và lợi ích hợp pháp của phụ nữ, trẻ em trên môi trường mạng.

An toàn số cũng được đưa vào nội dung tuyên truyền, tập huấn, giúp cán bộ có thêm kỹ năng nhận diện và ứng phó với các hành vi bạo lực, quấy rối, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp trên không gian mạng.

Thanh tra tỉnh Lào Cai sẽ xây dựng và tổ chức thực hiện Quy chế phòng, chống quấy rối tại nơi làm việc đối với cán bộ, công chức và người lao động. Nội dung về bình đẳng giới, phòng ngừa bạo lực trên cơ sở giới và phòng, chống quấy rối tình dục tại nơi làm việc được tuyên truyền, phổ biến thường xuyên.

Cơ quan phấn đấu 100% cán bộ, công chức, người lao động tham gia các hội nghị, lớp tập huấn, sinh hoạt chuyên đề và hoạt động truyền thông về bình đẳng giới, phòng ngừa và ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới, nhất là trong các đợt cao điểm như Tháng hành động vì bình đẳng giới và phòng ngừa, ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới.

Trong các cuộc thanh tra theo kế hoạch hoặc thanh tra đột xuất, các phòng thuộc Thanh tra tỉnh được yêu cầu nghiên cứu, lồng ghép việc kiểm tra, đánh giá tình hình chấp hành pháp luật về bình đẳng giới, phòng ngừa và ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới tại cơ quan, tổ chức, đơn vị thuộc phạm vi thanh tra khi có nội dung liên quan hoặc theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.

Phó Chánh Thanh tra tỉnh Lào Cai Hoàng Văn Khoa cho rằng, phòng ngừa bạo lực trên cơ sở giới cần được bắt đầu từ những công việc cụ thể, gắn với hoạt động thường xuyên của cơ quan.

“Điều quan trọng là mỗi cán bộ, nhất là người trực tiếp tiếp công dân, xử lý đơn thư, phải có đủ kiến thức và kỹ năng để nhận diện, tiếp nhận và xử lý phù hợp những vụ việc có liên quan. Khi quyền và lợi ích hợp pháp của người dân được đặt đúng vị trí trong quá trình giải quyết vụ việc, công tác phòng ngừa bạo lực giới mới có ý nghĩa thực chất”, ông Khoa chia sẻ.

Từ tiếp nhận, xử lý vụ việc đến đào tạo cán bộ và xây dựng môi trường làm việc an toàn, nội dung phòng ngừa, ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới đang được Thanh tra tỉnh Lào Cai đưa vào những công việc cụ thể của cơ quan. Qua đó, quyền và lợi ích hợp pháp của phụ nữ, trẻ em và các nhóm dễ bị tổn thương được đặt rõ hơn trong quá trình tiếp nhận, xử lý các vụ việc có liên quan.