(Thanh tra) - Thực hiện Chỉ thị số 04-CT/TW của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thu hồi tài sản bị thất thoát, chiếm đoạt trong các vụ án hình sự về tham nhũng, kinh tế, Viện Khoa học kiểm sát đã triển khai đồng bộ công tác quán triệt, lãnh đạo, chỉ đạo và đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, qua đó góp phần làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn phục vụ trực tiếp nhiệm vụ chính trị của ngành Kiểm sát nhân dân.
Quán triệt tinh thần Chỉ thị số 04-CT/TW của Ban Bí thư (Chỉ thị số 04) và thực hiện chỉ đạo của Viện kiểm sát nhân dân (VKSND) tối cao, Viện Khoa học kiểm sát đã xác định công tác thu hồi tài sản bị thất thoát, chiếm đoạt trong các vụ án hình sự về tham nhũng, kinh tế là nhiệm vụ quan trọng, xuyên suốt trong tổng thể công tác phòng, chống tham nhũng, đồng thời là nội dung cần được đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của Đảng. Trên cơ sở đó, lãnh đạo Viện đã phối hợp chặt chẽ với cấp ủy triển khai nghiêm túc việc quán triệt nội dung chỉ thị tới toàn thể cán bộ, đảng viên, viên chức bằng nhiều hình thức phù hợp, gắn với sinh hoạt chi bộ, giao ban chuyên môn và sinh hoạt chuyên đề, qua đó nâng cao nhận thức về vị trí, ý nghĩa và yêu cầu của công tác thu hồi tài sản tham nhũng trong tình hình hiện nay.
Cùng với công tác quán triệt, nội dung Chỉ thị số 04 còn được lồng ghép xuyên suốt trong hoạt động nghiên cứu khoa học và biên tập, xuất bản các ấn phẩm, từ đó phát huy vai trò nêu gương của người đứng đầu, đồng thời nâng cao ý thức trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đảng viên trong việc thực hiện nhiệm vụ chính trị được giao. Việc triển khai chỉ thị không chỉ dừng lại ở tuyên truyền, phổ biến mà được cụ thể hóa bằng các định hướng nghiên cứu khoa học sát với yêu cầu thực tiễn đấu tranh phòng, chống tham nhũng và thu hồi tài sản tham nhũng.
Trên cơ sở quán triệt tinh thần Chỉ thị số 04, Viện Khoa học kiểm sát đã tham mưu lãnh đạo VKSND tối cao phê duyệt định hướng nghiên cứu khoa học năm 2026 của ngành Kiểm sát nhân dân, trong đó tập trung vào 9 nhóm nội dung trọng tâm, đáng chú ý có 2 nhóm nội dung liên quan trực tiếp đến công tác phòng, chống tham nhũng và thu hồi tài sản bị thất thoát, chiếm đoạt. Các nội dung nghiên cứu như so sánh pháp luật của một số nước trên thế giới, pháp luật quốc tế để tham khảo, vận dụng trong công cuộc cải cách tư pháp nói chung và VKSND nói riêng; tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực tư pháp và tương trợ tư pháp về hình sự đáp ứng yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia, tội phạm có yếu tố nước ngoài; thu hồi tài sản phạm tội bị tẩu tán ra nước ngoài và nghiên cứu, đánh giá thực trạng và đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng công tác điều tra của Cơ quan điều tra VKSND tối cao, đảm bảo hiệu quả hoạt động, đáp ứng yêu cầu về kiểm soát quyền lực trong hoạt động tư pháp và đấu tranh phòng, chống tội phạm trong tình hình mới (trong đó có tội phạm tham nhũng, chức vụ).
Trong năm 2025, Viện Khoa học kiểm sát đã tổ chức thẩm định, nghiệm thu nhiều đề tài, đề án khoa học các cấp có nội dung gắn với yêu cầu thu hồi tài sản bị thất thoát, chiếm đoạt trong các vụ án hình sự về tham nhũng, kinh tế. Kết quả nghiên cứu của các công trình này đã cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn quan trọng, góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cán bộ, đảng viên, đồng thời phục vụ trực tiếp công tác lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện nhiệm vụ chính trị của ngành Kiểm sát nhân dân theo đúng tinh thần Chỉ thị của Ban Bí thư.
Bên cạnh công tác nghiên cứu khoa học, thực hiện chức năng tuyên truyền của cơ quan báo chí ngành, lãnh đạo và cấp ủy Viện Khoa học kiểm sát đã chỉ đạo triển khai đồng bộ, hiệu quả hoạt động thông tin, tuyên truyền về nội dung Chỉ thị số 04 và công tác thu hồi tài sản tham nhũng trên các ấn phẩm. Nội dung tuyên truyền tập trung phản ánh quan điểm, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, đồng thời gắn với đấu tranh phòng, chống các biểu hiện tiêu cực, qua đó góp phần định hướng dư luận và nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống tham nhũng.
Tuy nhiên, thực tiễn triển khai cho thấy một số nội dung nghiên cứu khoa học liên quan trực tiếp đến thu hồi tài sản tham nhũng vẫn còn mang tính khái quát, số lượng công trình chuyên sâu chưa nhiều, trong khi việc khai thác thông tin, tài liệu thực tiễn phục vụ nghiên cứu còn gặp khó khăn do tính chất phức tạp của các vụ án tham nhũng, kinh tế và yêu cầu quản lý chặt chẽ đối với tài sản liên quan.
Trước yêu cầu đó, Viện Khoa học kiểm sát tiếp tục xác định nhiệm vụ đẩy mạnh quán triệt, tuyên truyền Chỉ thị số 04 gắn với sinh hoạt chi bộ và các hoạt động chính trị, đồng thời ưu tiên triển khai các đề tài nghiên cứu chuyên sâu về thu hồi tài sản tham nhũng, qua đó tiếp tục cụ thể hóa và làm sâu sắc hơn vai trò lãnh đạo của Đảng trong lĩnh vực đặc biệt quan trọng này.
