Thanh tra Chính phủ đề nghị tăng cơ chế giám sát, xử lý vi phạm trong đấu thầu. Ảnh: H.T

Theo tổng hợp ý kiến, tiếp thu, giải trình ý kiến góp ý, phản biện xã hội đối với dự thảo Luật Đấu thầu (sửa đổi) do Bộ Tài chính xây dựng, Thanh tra Chính phủ đã góp ý tập trung vào các quy định về xử lý vi phạm và giám sát hoạt động đấu thầu.

Cụ thể, tại khoản 1 Điều 66 về xử lý vi phạm, Thanh tra Chính phủ đề nghị quy định rõ hơn nguyên tắc, khung tiêu chí xác định “tính chất, mức độ vi phạm” tương ứng với các mức thời hạn cấm tham gia đấu thầu từ 6 tháng đến 5 năm. Theo Thanh tra Chính phủ, việc làm rõ các tiêu chí này nhằm tạo cơ sở áp dụng thống nhất giữa các bộ, ngành, địa phương.

Thanh tra Chính phủ cũng đề nghị bổ sung cơ chế chuyển thông tin, hồ sơ vi phạm có dấu hiệu tội phạm cho cơ quan điều tra; đồng thời nghiên cứu cơ chế công khai, chia sẻ dữ liệu về tổ chức, cá nhân bị xử phạt vi phạm trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, phục vụ công tác phòng ngừa chung.

Đối với giám sát hoạt động đấu thầu tại khoản 3 Điều 68, Thanh tra Chính phủ đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo bổ sung cơ chế chuyển giao thông tin, dữ liệu và dấu hiệu vi phạm được phát hiện qua hoạt động giám sát thường xuyên trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia cho cơ quan Nhà nước có thẩm quyền xử lý.

Việc chuyển giao thông tin cần được quy định để tránh trường hợp dữ liệu từ hoạt động giám sát chỉ dừng ở mức cảnh báo hoặc yêu cầu giải trình mà không được xử lý triệt để.

Các nội dung góp ý của Thanh tra Chính phủ tại Điều 66 và Điều 68 đều được cơ quan soạn thảo ghi nhận, tiếp thu và chỉnh sửa trong dự thảo.

Đề nghị làm rõ cơ chế giám sát

Cũng liên quan đến Điều 68, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho rằng dự thảo còn chưa thống nhất giữa quy định tại Điều 56 và Điều 68.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, dự thảo quy định người quyết định đầu tư dự án, người có thẩm quyền có trách nhiệm tổ chức giám sát công tác đấu thầu, thực hiện hợp đồng. Tuy nhiên, tại Điều 68 lại chưa quy định cụ thể nội dung, trình tự, thủ tục giám sát hoạt động đấu thầu của người quyết định đầu tư, mà chủ yếu quy định về giám sát thường xuyên hoạt động đấu thầu của bộ, ngành, địa phương.

Từ đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị bổ sung quy định về giám sát hoạt động đấu thầu, thực hiện hợp đồng của người có thẩm quyền vào Điều 68 như quy định hiện hành; đồng thời giao bộ, ngành, địa phương quy định chi tiết thẩm quyền, phạm vi giữa giám sát thường xuyên và giám sát đấu thầu của người quyết định đầu tư, bảo đảm không chồng chéo.

Bộ này cho rằng việc bổ sung là phù hợp với nguyên tắc kiểm soát quyền lực thông qua kiểm tra, giám sát được quy định tại dự thảo; đồng thời bảo đảm sự thống nhất với quy định về trách nhiệm của người có thẩm quyền trong tổ chức kiểm tra, giám sát công tác đấu thầu và thực hiện hợp đồng.

Phân cấp giải quyết kiến nghị

Đối với cơ chế giải quyết kiến nghị trong hoạt động đấu thầu, tỉnh Phú Thọ đề nghị nghiên cứu, bổ sung cơ chế phân cấp thẩm quyền giải quyết kiến nghị về kết quả lựa chọn nhà thầu cho cấp xã, phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.

Theo đề xuất của Phú Thọ, Chủ tịch UBND cấp tỉnh có thể quyết định phân cấp cho Chủ tịch UBND cấp xã thành lập Hội đồng giải quyết kiến nghị và tổ chức giải quyết kiến nghị đối với các gói thầu thuộc dự án do Chủ tịch UBND cấp xã quyết định đầu tư hoặc do cơ quan, đơn vị thuộc cấp xã làm chủ đầu tư.

Địa phương cũng đề nghị giao Chính phủ quy định chi tiết về điều kiện phân cấp, thành phần Hội đồng giải quyết kiến nghị, trình tự, thủ tục giải quyết kiến nghị nhằm bảo đảm thống nhất trong tổ chức thực hiện.

Tuy nhiên, cơ quan soạn thảo cho rằng cơ quan giải quyết kiến nghị phải có năng lực, chuyên môn và độc lập với chủ đầu tư. Do đó, việc giao thẩm quyền giải quyết kiến nghị cho cấp xã chưa bảo đảm tính độc lập; trong khi cán bộ phụ trách đấu thầu cấp xã hiện chủ yếu theo hình thức kiêm nhiệm, năng lực và chuyên môn còn hạn chế.