Đồ họa: Nguyệt Trang

Nghị định xác định rõ các hành vi vi phạm hành chính; phân biệt hành vi đã kết thúc và hành vi đang thực hiện; quy định hình thức xử phạt, mức xử phạt; biện pháp khắc phục hậu quả; đối tượng bị xử phạt; thẩm quyền xử phạt, thẩm quyền lập biên bản và việc tổ chức thi hành các quyết định xử phạt trong lĩnh vực phí và lệ phí.

Trên cơ sở đó, Điều 26 của Nghị định quy định cụ thể thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính của cơ quan thanh tra. Quy định này có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo đảm tính minh bạch, phân cấp rõ ràng và nâng cao hiệu lực, hiệu quả của công tác xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực phí và lệ phí. Đồng thời, đây cũng là căn cứ pháp lý để các chủ thể có thẩm quyền thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ được giao.

Trước hết, Nghị định quy định thẩm quyền của thanh tra viên thuộc các bộ, cơ quan ngang bộ và các cơ quan chuyên ngành. Cụ thể, thanh tra viên các bộ, cơ quan ngang bộ: Quốc phòng, Công an, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Ban Cơ yếu Chính phủ, Thanh tra An toàn bức xạ và hạt nhân, Thanh tra Hàng hải Việt Nam, Thanh tra Hàng không Việt Nam, Thanh tra Chứng khoán Nhà nước, có quyền phạt cảnh cáo và phạt tiền đến 5.000.000 đồng đối với cá nhân, đến 10.000.000 đồng đối với tổ chức.

Tiếp theo, Nghị định mở rộng thẩm quyền cho trưởng đoàn thanh tra của một số cơ quan và đơn vị. Theo đó, trưởng đoàn thanh tra của Thanh tra An toàn bức xạ và hạt nhân, Thanh tra Hàng hải Việt Nam, Thanh tra Hàng không Việt Nam, Thanh tra Chứng khoán Nhà nước, Ngân hàng Nhà nước khu vực, Cục Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, Công an cấp tỉnh, Ban Cơ yếu Chính phủ được trao thẩm quyền xử phạt ở mức cao hơn.

Ngoài quyền phạt cảnh cáo, các chủ thể nêu trên có thể phạt tiền đến 25.000.000 đồng đối với cá nhân và đến 50.000.000 đồng đối với tổ chức. Đồng thời, trưởng đoàn thanh tra còn có quyền áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định tại khoản 2, Điều 4 của Nghị định. Như vậy, thẩm quyền này không chỉ dừng lại ở xử phạt tiền mà còn gắn với việc khắc phục hậu quả do hành vi vi phạm gây ra.

Đồ họa: Nguyệt Trang

Bên cạnh đó, Điều 26 còn quy định rõ thẩm quyền của Chánh Thanh tra Cơ yếu Chính phủ. Theo quy định, Chánh Thanh tra Cơ yếu Chính phủ có quyền phạt cảnh cáo và phạt tiền đến 40.000.000 đồng đối với cá nhân, đến 80.000.000 đồng đối với tổ chức. Ngoài ra, Chánh Thanh tra Cơ yếu Chính phủ cũng được áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả theo khoản 2, Điều 4 của Nghị định.

Cuối cùng, Nghị định quy định thẩm quyền xử phạt ở mức cao nhất trong nhóm cơ quan thanh tra đối với Chánh Thanh tra các bộ, cơ quan ngang bộ, gồm: Quốc phòng, Công an, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, cũng như trưởng đoàn thanh tra do các Chánh Thanh tra này thành lập. Các chủ thể này có quyền phạt cảnh cáo, phạt tiền đến 50.000.000 đồng đối với cá nhân và đến 100.000.000 đồng đối với tổ chức. Đồng thời, được áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định của Nghị định. Quy định này bảo đảm sự tương xứng giữa thẩm quyền xử phạt và vị trí, trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan thanh tra.

Nhìn chung, Điều 26 của Nghị định đã thiết lập một hệ thống thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính của cơ quan thanh tra theo hướng phân cấp rõ ràng, cụ thể và phù hợp. Thông qua đó, việc xử lý các hành vi vi phạm trong lĩnh vực phí và lệ phí được thực hiện thống nhất, đúng thẩm quyền, góp phần tăng cường kỷ cương, pháp luật và bảo đảm hiệu quả quản lý Nhà nước trong lĩnh vực quan trọng này.