Dự thảo Nghi định quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực khí tượng thủy văn (dự thảo Nghị định) đang được Bộ Tư pháp thẩm định.

Thẩm quyền xử phạt có nhiều thay đổi

Nghị định số 155/2024/NĐ-CP được ban hành ngày 10/12/2024 và có hiệu lực thi hành từ ngày từ 1/2/2025, thời gian thi hành Nghị định chưa đủ dài. Tuy nhiên, khó khăn vướng mắc phát sinh dẫn đến việc phải thay thế Nghị định này vì thay đổi các quy định của pháp luật.

Cụ thể, Luật sửa đổi, bổ sung Luật Xử lý vi phạm hành chính và các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành đã bổ sung thẩm quyền của Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, thẩm quyền của trưởng đoàn kiểm tra do bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang bộ, thủ trưởng tổ chức thuộc bộ, cơ quan ngang bộ thành lập.

Đồng thời, bãi bỏ thẩm quyền của thanh tra chuyên ngành trong lĩnh khí tượng thủy văn. Tăng thẩm quyền của Chủ tịch UBND xã, bỏ quy định thẩm quyền xử phạt của chủ tịch UBND cấp huyện. Hơn nữa, tên các chức danh có thẩm quyền xử phạt, tên cơ quan của người có thẩm quyền xử phạt đã thay đổi do sắp xếp tổ chức bộ máy Nhà nước.

Đồ họa: Minh Nguyệt

Đặc biệt, công tác xử lý vi phạm hành chính ở một số địa phương sẽ chỉ còn thực hiện theo chính quyền địa phương 2 cấp. Công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về xử lý vi phạm hành chính còn hạn chế, chưa phổ biến rộng rãi đến được nhiều tổ chức, cá nhân, hộ gia đình, nhất là đối với tổ chức, cá nhân, hộ gia đình ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, khu vực biên giới.

Việc ban hành Nghị định không chỉ thể chế hóa đầy đủ chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước về khí tượng thủy văn; bảo đảm phù hợp với Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi, bổ sung năm 2025), Luật Khí tượng thủy văn và các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành, các văn bản pháp luật khác có liên quan mà còn khắc phục những hạn chế, bất cập trong quá trình thực hiện Nghị định số 155/2024/NĐ-CP.

Mặt khác, kịp thời hoàn thiện cơ sở pháp lý đầy đủ cho hoạt động xử lý vi phạm hành chính của các chức danh, bảo đảm xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh liên quan đến hệ thống pháp luật khi thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy, tránh khoảng trống pháp lý.

Tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước, nâng cao trách nhiệm của chính quyền địa phương và các lực lượng thực thi pháp luật.

Thẩm quyền của lực lượng thanh tra được quy định cụ thể, rõ ràng

Dự thảo Nghị định được bố cục gồm 4 chương, 28 điều. Trong đó, Chương III quy định về thẩm quyền lập biên bản vi phạm hành chính, xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực khí tượng thủy văn.  

Đáng chú ý, căn cứ Điều 7 Nghị định số 189/2025/NĐ-CP, dự thảo Nghị định quy định thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực khí tượng thủy văn đối với lực lượng thanh tra tại Điều 24.

Đồ họa: Minh Nguyệt

Thanh tra viên các Bộ: Quốc phòng, Công an; thanh tra viên Thanh tra Hàng hải Việt Nam; thanh tra viên Thanh tra Hàng không Việt Nam có quyền phạt tiền đến 5.000.000 đồng; tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính có giá trị không vượt quá 10.000.000 đồng.

Trưởng đoàn thanh tra các cơ quan: Thanh tra Hàng hải Việt Nam, Thanh tra Hàng không Việt Nam có quyền phạt tiền đến 25.000.000 đồng; tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính; áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả quy định tại khoản 3, Điều 4 Nghị định này.

Chánh Thanh tra Hàng hải Việt Nam, Chánh Thanh tra Hàng không Việt Nam có quyền phạt tiền đến 40.000.000 đồng; tước quyền sử dụng giấy phép hoạt động dự báo, cảnh báo khí tượng thuỷ văn có thời hạn; tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính; áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả quy định tại khoản 3, Điều 4 Nghị định này.

Như vậy, việc ban hành Nghị định mới là bước đi tất yếu. Với việc hoàn thiện cơ sở pháp lý và phân định rõ thẩm quyền xử phạt cho lực lượng thanh tra, Nghị định khi có hiệu lực thi hành không chỉ khắc phục những bất cập của quy định cũ mà còn nâng cao trách nhiệm của chính quyền địa phương trong quản lý nhà nước. Đây chính là nền tảng quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành khí tượng thủy văn.