Việc thực hiện kết luận, kiến nghị của cơ quan thanh tra, kiểm tra và kiểm toán nhà nước được đưa vào nội dung báo cáo. Đồ họa: Dương Nguyễn

Rà soát vướng mắc trong quản lý tài sản cố định

Trong quá trình triển khai thực tế Thông tư số 72/2024 và Thông tư số 26/2019, các cơ quan, đơn vị và doanh nghiệp trực thuộc Bộ Quốc phòng ghi nhận một số khó khăn, vướng mắc.

Đối với Thông tư số 72/2024, các quy định hiện hành chưa loại trừ một số trường hợp không áp dụng tính hao mòn hoặc khấu hao hằng năm đối với những tài sản cố định không bị giảm giá trị theo thời gian.

Thực tiễn triển khai cũng cho thấy hiện còn thiếu các quy định cụ thể về việc thành lập Hội đồng đánh giá lại tài sản cố định tại cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, cũng như chế độ tính hao mòn đối với tài sản cố định của các cơ quan Việt Nam ở nước ngoài...

Đối với Thông tư số 26/2019, hệ thống biểu mẫu công khai tài sản công cần được điều chỉnh để phù hợp với các quy định tại Nghị định số 186/2025 của Chính phủ và Thông tư số 120/2025 của Bộ Tài chính.

Từ những vấn đề phát sinh trong quá trình thực hiện, dự thảo thông tư mới được xây dựng theo hướng bổ sung, hoàn thiện các quy định về quản lý, sử dụng, tính hao mòn, khấu hao, báo cáo và công khai tài sản cố định. Trong đó, chế độ báo cáo được xác định là một nội dung phục vụ công tác theo dõi, kiểm tra và giám sát việc quản lý, sử dụng tài sản.

Quy định về báo cáo sai phạm, thực hiện kết luận thanh tra, kiểm toán

Theo Điều 17 dự thảo Thông tư, chế độ giám sát thông qua báo cáo hằng năm được quy định cụ thể đối với các đơn vị được giao quản lý, sử dụng tài sản cố định và các đơn vị cấp trên đến cấp trực thuộc Bộ Quốc phòng.

Nội dung báo cáo phải phản ánh thực trạng công tác quản lý, sử dụng tài sản cố định tại đơn vị; đánh giá những kết quả đạt được, đồng thời báo cáo rõ các tồn tại, sai phạm phát sinh trong kỳ báo cáo.

Đáng chú ý, dự thảo yêu cầu báo cáo phải có nội dung đánh giá tình hình thực hiện các kết luận, kiến nghị của cơ quan thanh tra, kiểm tra và Kiểm toán Nhà nước liên quan đến công tác quản lý, sử dụng tài sản cố định tại đơn vị trong kỳ báo cáo.

Đồ họa: Dương Nguyễn

Công khai, minh bạch hiện trạng sử dụng tài sản công

Công khai thông tin về tài sản công là một trong những giải pháp chính để thực hiện phòng ngừa tham nhũng và chống lãng phí.

Điều 19 của dự thảo Thông tư xác định mục đích của việc công khai tài sản công tại các đơn vị, doanh nghiệp thuộc Bộ Quốc phòng là nhằm quản lý tài sản đúng pháp luật, sử dụng đúng mục đích, tiêu chuẩn, định mức, bảo đảm tiết kiệm, hiệu quả, góp phần phòng ngừa, ngăn chặn tham nhũng, chống lãng phí và thất thoát tài sản công.

Để phát huy quyền làm chủ của tập thể, Điều 19 của dự thảo quy định việc công khai nhằm tạo điều kiện cho quân nhân, công chức quốc phòng, công nhân và viên chức quốc phòng trong đơn vị thực hiện giám sát đối với tài sản công do Nhà nước giao.

Việc công khai tài sản công được thực hiện dưới sự lãnh đạo của cấp ủy đảng và sự quản lý của người chỉ huy cùng cấp, bảo đảm tính đầy đủ, kịp thời, chính xác và tuân thủ các quy định về bảo vệ bí mật nhà nước.

Hệ thống biểu mẫu công khai quy định tại Điều 30 và Điều 34 của dự thảo yêu cầu các đơn vị trực tiếp quản lý phải công khai chi tiết 4 nội dung gồm việc hình thành tài sản, tình hình sử dụng tài sản, tình hình xử lý tài sản và tình hình khai thác tài sản công. Biểu mẫu công khai tình hình sử dụng tài sản công quy định các đơn vị phải báo cáo rõ hiện trạng sử dụng thực tế của tài sản.

Cụ thể, tài sản phải được thống kê chi tiết theo 4 trạng thái gồm diện tích hoặc số lượng đang sử dụng đúng mục đích, đang sử dụng không đúng mục đích, bỏ trống không sử dụng, hoặc hỏng không sử dụng được. Việc yêu cầu công khai các tài sản bỏ trống hoặc sử dụng sai mục đích giúp các cấp quản lý và tập thể đơn vị phát hiện, ngăn chặn kịp thời các hành vi lợi dụng đất quốc phòng hay trang thiết bị chuyên dùng để liên doanh, liên kết, cho thuê trái phép hoặc để lãng phí gây thất thoát.

Bên cạnh các quy định hành chính, công nghệ thông tin được ứng dụng như một giải pháp kỹ thuật để kiểm soát dữ liệu tài sản cố định. Điểm b Khoản 2 Điều 37 của dự thảo quy định phần mềm quản lý tài sản công do Cục Tài chính xây dựng phải bảo đảm tính bảo mật, an toàn thông tin dữ liệu và phân quyền nghiệp vụ phù hợp. Phần mềm có khả năng lưu vết toàn bộ các thao tác nghiệp vụ của người sử dụng theo thời gian thực để phục vụ công tác giám sát, kiểm tra.

Đồng thời, hệ thống phần mềm phải tự động cảnh báo, ngăn chặn các sai sót khi nhập số liệu và có cơ chế ngăn chặn các hành vi can thiệp có chủ ý nhằm thay đổi thông tin, số liệu hay các mẫu biểu báo cáo tài sản công đã được lưu trữ trên hệ thống. Trách nhiệm cá nhân của Thủ trưởng đơn vị đối với tính chính xác, trung thực của dữ liệu phần mềm tại Khoản 2 Điều 38 tạo nên cơ chế kiểm soát đồng bộ.