(Thanh tra) - Ghi nhận kết quả tăng trưởng GRDP 9 tháng đạt 9,75%, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu yêu cầu Nghệ An tập trung xử lý các điểm nghẽn, nâng cao hiệu quả đầu tư công, phát huy lợi thế cạnh tranh và phát triển nguồn nhân lực, tạo nền tảng tăng trưởng nhanh, bền vững.
Chiều 22/10, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu cùng đoàn công tác Trung ương làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Nghệ An về tình hình phát triển kinh tế - xã hội 9 tháng năm 2026 và các giải pháp thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026.
Tham dự cuộc làm việc có Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Nguyễn Khắc Thận; Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Hoàng Nghĩa Hiếu; Chủ tịch UBND tỉnh Võ Trọng Hải cùng lãnh đạo tỉnh và các sở, ban, ngành.
Báo cáo tại cuộc làm việc cho thấy, 9 tháng đầu năm 2026, mặc dù đối mặt với nhiều khó khăn, kinh tế Nghệ An vẫn duy trì đà tăng trưởng tích cực. GRDP ước đạt 9,75%, đứng thứ 2 khu vực Bắc Trung Bộ và thứ 14 cả nước.
Khu vực công nghiệp và xây dựng tăng 13,18%, trong đó công nghiệp tăng 15,93%; chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 21,49%. Kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 5,182 tỷ USD, tăng 55,61%. Thu hút đầu tư của Nghệ An tiếp tục khởi sắc với tổng vốn trên 108.272 tỷ đồng, trong đó vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đạt khoảng 2,49 tỷ USD, đứng thứ 6 cả nước.
Đáng chú ý, giải ngân vốn đầu tư công đến ngày 15/10 đạt 81,24% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, xếp thứ 7 cả nước. Thu ngân sách Nhà nước đạt 27.871 tỷ đồng, bằng 119,4% dự toán HĐND tỉnh giao.
Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng GRDP từ 10,5-11,5% trong năm 2026, Nghệ An đã xây dựng kế hoạch với 152 đầu việc, cụ thể hóa kịch bản tăng trưởng theo từng quý, giao chỉ tiêu cho 130 xã, phường và thành lập 5 tổ công tác do các Phó Chủ tịch UBND tỉnh phụ trách. Riêng quý IV, tỉnh đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP khoảng 14,51%.
Tỉnh xác định trọng tâm là tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và các dự án, thúc đẩy công nghiệp chế biến, chế tạo, mở rộng sản xuất, xuất khẩu, đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công, phát triển thương mại, dịch vụ và du lịch. Cùng với đó là cải thiện môi trường đầu tư, cải cách hành chính, chuyển đổi số và nâng cao trách nhiệm người đứng đầu.
Nghệ An cũng kiến nghị Chính phủ xem xét chủ trương xây dựng khu kinh tế đặc biệt tại tỉnh; bổ sung khoảng 1.411 tỷ đồng vốn ngân sách Trung ương phục vụ giải phóng mặt bằng Dự án cao tốc Vinh - Thanh Thủy; điều chỉnh kế hoạch vốn dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đoạn qua địa bàn theo tiến độ thực tế. Tỉnh đồng thời đề xuất hỗ trợ phát triển công nghiệp bán dẫn, công nghiệp công nghệ số và nâng cấp một số cửa khẩu.
Phát biểu kết luận, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu ghi nhận, đánh giá cao tinh thần trách nhiệm, sự quyết liệt trong lãnh đạo, chỉ đạo và những kết quả Nghệ An đạt được trong 9 tháng đầu năm. Tuy nhiên, Phó Thủ tướng yêu cầu tỉnh nhìn nhận thẳng thắn những hạn chế, nhất là chất lượng tăng trưởng chưa đồng đều, công nghiệp còn phụ thuộc vào một số doanh nghiệp FDI, nhập khẩu tăng nhanh và nguồn thu ngân sách vẫn phụ thuộc đáng kể vào tiền sử dụng đất.
Đáng chú ý, dù tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công đạt mức cao, vốn tạm ứng chưa thu hồi vẫn chiếm 39% số vốn đã thanh toán. Nhiều dự án tồn đọng và cơ sở nhà, đất công chưa được xử lý cũng đang gây cản trở việc khơi thông nguồn lực phát triển.
Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu yêu cầu Nghệ An đẩy nhanh nghiệm thu, thanh quyết toán vốn đã tạm ứng; tháo gỡ vướng mắc về giải phóng mặt bằng, vật liệu xây dựng tại các dự án trọng điểm, nhất là tuyến cao tốc Vinh - Thanh Thủy. Tỉnh cần phối hợp với Thanh tra Chính phủ phân loại các vướng mắc, đề xuất cơ chế xử lý phù hợp, khẩn trương giải quyết dứt điểm các dự án tồn đọng và nhà, đất công.
Về định hướng lâu dài, Phó Thủ tướng nhấn mạnh Nghệ An cần xác định rõ lợi thế cạnh tranh riêng trong thu hút đầu tư, tránh cạnh tranh bằng mọi giá với các địa phương khác. Việc triển khai quy hoạch phải gắn với lựa chọn dự án chất lượng, nhà đầu tư có năng lực; đồng thời giảm chi phí thực tế cho doanh nghiệp thông qua cải thiện hạ tầng, logistics, khả năng tiếp cận đất đai, nguồn điện, nước và chất lượng giải quyết thủ tục hành chính.
Đặc biệt, nguồn nhân lực phải được xác định là lợi thế cạnh tranh chiến lược. Với truyền thống hiếu học, lực lượng lao động dồi dào và hệ thống cơ sở đào tạo đa dạng, tỉnh cần đổi mới giáo dục, đẩy mạnh hướng nghiệp từ cấp THCS, phát triển giáo dục nghề nghiệp và đào tạo lao động có kỹ năng đáp ứng nhu cầu doanh nghiệp.
Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu cũng yêu cầu Nghệ An phối hợp với Bộ Công Thương bảo đảm cung ứng điện ổn định cho sản xuất công nghiệp, xử lý tình trạng quá tải tại Trạm biến áp 220kV Hưng Đông, đôn đốc Dự án LNG Quỳnh Lập và chuẩn bị điều kiện triển khai các dự án điện theo quy hoạch.
Đối với giáo dục khu vực biên giới, tỉnh Nghệ An cần hoàn thành các hạng mục của 10 trường phổ thông nội trú liên cấp giai đoạn 1, đưa vào vận hành ổn định trước ngày 30/11/2026; phấn đấu hoàn thành 11 trường giai đoạn 2 vào tháng 7/2027. Chất lượng giáo dục phải được nâng lên toàn diện, chú trọng giáo dục truyền thống yêu nước, ý thức bảo vệ chủ quyền biên giới, rèn luyện kỷ luật, kỹ năng sống và bảo đảm môi trường học đường an toàn, nhân văn.
Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu yêu cầu lãnh đạo tỉnh Nghệ An trực tiếp chỉ đạo, lượng hóa đóng góp của từng ngành, từng dự án đối với tăng trưởng quý IV và cả năm; kiểm điểm tiến độ hằng tuần, hằng tháng, xác định rõ trách nhiệm đối với nhiệm vụ chậm trễ. Đồng thời, Nghệ An cần chủ động xây dựng kịch bản phát triển năm 2027, bảo đảm tăng trưởng trước mắt gắn với nền tảng phát triển lâu dài, thực chất và bền vững.
Tiếp thu ý kiến chỉ đạo, Bí thư Tỉnh ủy Nghệ An Nguyễn Khắc Thận khẳng định Nghệ An sẽ tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn, đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công, xử lý dự án tồn đọng, cải thiện môi trường đầu tư và quyết tâm hoàn thành mục tiêu tăng trưởng GRDP hai con số, đồng thời mong muốn tiếp tục nhận được sự quan tâm, hỗ trợ của Chính phủ và các bộ, ngành Trung ương.
