Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang hoàn thiện dự thảo Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thú y. Đồ họa: Trang Nguyệt

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang hoàn thiện dự thảo Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thú y với nhiều điểm mới nhằm nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và đẩy mạnh công tác thanh tra, kiểm tra.

Dự thảo không chỉ kế thừa các quy định hiện hành mà còn tập trung khắc phục những "điểm nghẽn" pháp lý, đặc biệt là tăng cường các chế tài đối với hành vi gian lận, thiếu trung thực nhằm mục đích trục lợi trong phòng, chống dịch bệnh và kiểm dịch động vật.

Việc ban hành Nghị định mới được xem là nhiệm vụ khẩn trương để thể chế hóa các nghị quyết của Đảng về xây dựng Nhà nước pháp quyền và sắp xếp hệ thống cơ quan thanh tra tinh, gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả.

Kiên quyết xử lý các hành vi gian lận và tiêu cực nhằm mục đích trục lợi

Một trong những trọng tâm của dự thảo nhằm phòng, chống tham nhũng và tiêu cực là việc quy định nghiêm khắc các hành vi khai báo không trung thực để hưởng lợi từ chính sách hỗ trợ của Nhà nước.

Tại Điều 7 của dự thảo, các hành vi như khai báo không đúng số lượng, khối lượng động vật mắc bệnh, chết hoặc vật tư, hóa chất phòng, chống dịch với mục đích trục lợi sẽ bị xử phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 4.000.000 đồng.

Bên cạnh đó, nhằm ngăn chặn việc hợp thức hóa các lô hàng không rõ nguồn gốc, Điều 11 và Điều 14 quy định mức phạt đối với hành vi đăng ký kiểm dịch không trung thực về chủng loại, nguồn gốc xuất xứ hoặc kết quả xét nghiệm động vật, sản phẩm động vật. Những quy định này tạo cơ sở pháp lý vững chắc để lực lượng chức năng phát hiện và xử lý nghiêm các biểu hiện tiêu cực ngay từ khâu khai báo thủ tục hành chính.

Ngăn chặn hành vi mua bán giấy phép và giả mạo hồ sơ hành nghề

Công tác kiểm tra cũng được tăng cường đối với việc quản lý các loại giấy chứng nhận và chứng chỉ hành nghề, vốn là lĩnh vực dễ phát sinh các sai phạm về giả mạo giấy tờ. Dự thảo quy định rõ tại Điều 19 và Điều 20 về việc xử phạt hành vi mua bán, tẩy xóa hoặc sử dụng giấy chứng nhận kiểm dịch không đúng thực tế, đồng thời áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả buộc nộp lại các loại giấy tờ bị sửa chữa.

Đặc biệt, Điều 39 quy định xử phạt từ 7.000.000 đồng đến 8.000.000 đồng đối với hành vi khai man, giả mạo hồ sơ để xin cấp chứng chỉ hành nghề thú y. Việc siết chặt quản lý này không chỉ giúp minh bạch hóa hoạt động hành nghề mà còn ngăn ngừa tình trạng tiếp tay cho các sai phạm thông qua việc cho thuê, cho mượn chứng chỉ hành nghề trái quy định.

Đồ họa: Trang Nguyệt

Để công tác phòng, chống tiêu cực đi vào chiều sâu, dự thảo đã phân định cụ thể thẩm quyền xử phạt của từng chức danh từ Chủ tịch Ủy ban Nhân dân các cấp đến lực lượng Công an, Hải quan, Bộ đội Biên phòng và Quản lý thị trường tại Chương III.

Việc phân quyền rõ ràng từ Điều 41 đến Điều 47 giúp tránh tình trạng chồng chéo trong công tác kiểm tra, đồng thời nâng cao trách nhiệm cá nhân của người có thẩm quyền trong việc lập biên bản và ra quyết định xử phạt.

Dự thảo cũng bãi bỏ thẩm quyền của cấp huyện để phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, tập trung nguồn lực và quyền hạn cho cấp xã và cấp tỉnh, từ đó bảo đảm việc xử lý vi phạm được thực hiện nhanh chóng, kịp thời và minh bạch tại cơ sở.

Đồng bộ hóa xử phạt thú y với mô hình thanh tra hai cấp

Việc xây dựng dự thảo Nghị định đang là yêu cầu cấp thiết để đảm bảo tính thống nhất với hệ thống pháp luật hiện hành, đặc biệt là trong bối cảnh sắp xếp lại cơ cấu tổ chức bộ máy thanh tra.

Theo quy định tại Luật Thanh tra năm 2025, hệ thống cơ quan thanh tra Việt Nam đã được tinh gọn, phân thành 2 cấp là Thanh tra Chính phủ và Thanh tra tỉnh, thành phố (gọi chung là Thanh tra tỉnh). Điều này đồng nghĩa với việc không còn Thanh tra Bộ, cơ quan ngang bộ; Thanh tra tổng cục, cục; Thanh tra sở; Cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành như trước đây. Thực tế này đã tác động trực tiếp đến công tác thực thi pháp luật thú y.

Thực tế này dẫn đến việc các cơ quan chuyên ngành như Chi cục Chăn nuôi và Thú y không còn thẩm quyền xử phạt trực tiếp, gây chậm trễ khi phải chuyển hồ sơ lên Thanh tra cấp trên. Để tháo gỡ "điểm nghẽn" này, dự thảo Nghị định mới về xử phạt hành chính lĩnh vực thú y đã điều chỉnh, giao thẩm quyền xử phạt cho thủ trưởng cơ quan thực hiện nhiệm vụ quản lý Nhà nước chuyên ngành.

Việc thay đổi này nhằm bảo đảm công tác xử lý vi phạm được thực hiện liên tục, kịp thời, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và bối cảnh sắp xếp lại bộ máy thanh tra tinh gọn theo chủ trương của Đảng và Nhà nước.

Thanh tra Chính phủ đồng thuận, góp ý hoàn thiện khung pháp lý mới

Trong quá trình xây dựng Dự thảo, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã tích cực lấy ý kiến từ các cơ quan Trung ương và địa phương. Thanh tra Chính phủ là một trong những cơ quan quan trọng đã tham gia đóng góp ý kiến và thể hiện sự đồng thuận với nội dung dự thảo.

Sự đóng góp của Thanh tra Chính phủ không chỉ dừng lại ở việc thẩm định mà còn gắn liền với nhiệm vụ được Bộ Chính trị và Ban Bí thư giao phó trong việc rà soát, hoàn thiện các quy định pháp luật, nhằm bảo đảm chức năng xử phạt vi phạm hành chính được quy định rõ ràng, thực hiện hiệu lực và hiệu quả trong bối cảnh tổ chức bộ máy mới.

Với sự đồng thuận và đóng góp chuyên môn từ Thanh tra Chính phủ, Nghị định mới kỳ vọng sẽ tạo ra khung pháp lý vững chắc, tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước về thú y trong giai đoạn tới.