Toàn cảnh hội thảo. Ảnh: Thu Hà

Sáng 29/5, UBTƯ MTTQ Việt Nam tổ chức Hội thảo góp ý Báo cáo tổng kết 13 năm thực hiện Quyết định số 217 và Quyết định số 218 ngày 12/12/2013 của Bộ Chính trị (Khóa XI) về công tác giám sát, phản biện xã hội, tham gia xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền của MTTQ, các tổ chức chính trị - xã hội.

Theo đánh giá, sau gần 13 năm thực hiện Quyết định 217 và Quyết định 218 vẫn còn một số hạn chế, bất cập ảnh hưởng đến chất lượng, hiệu quả công tác giám sát, phản biện xã hội, tham gia xây dựng Đảng, chính quyền của MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội.

Để khắc phục những tồn tại, hạn chế nêu trên, Dự thảo báo cáo đề xuất nhiều nhiệm vụ, giải pháp như tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác giám sát, phản biện xã hội; nâng cao nhận thức của cấp ủy, chính quyền, MTTQ Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội và các tầng lớp Nhân dân.

Đồng thời, cần rà soát, bổ sung và hoàn thiện cơ chế, quy định pháp luật về giám sát, phản biện xã hội, góp ý xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền; kiện toàn tổ chức bộ máy, nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ làm công tác giám sát, phản biện xã hội.

GS. TS Trần Ngọc Đường, Chủ nhiệm Hội đồng tư vấn Dân chủ và Pháp luật, UBTƯ MTTQ Việt Nam cho rằng, góp ý, giám sát và phản biện xã hội chính là những phương thức kiểm soát quyền lực của xã hội đối với quyền lực chính trị của Đảng, quyền lực Nhà nước.

Theo GS. TS Trần Ngọc Đường, thông qua MTTQ Việt Nam các cấp, sự tham gia góp ý, phản ánh của Nhân dân về những biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” của cán bộ, đảng viên đã trở thành một kênh phản ánh xã hội chính thức.

“Cần xây dựng và kiện toàn các hội đồng tư vấn, ban tư vấn, tổ  tư vấn đủ mạnh, đủ năng lực, đủ nhiệt huyết tham gia vào công tác xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền của Mặt trận Tổ quốc các cấp; đồng thời ứng dụng công nghệ số trong việc tập hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri và Nhân dân, giám sát và phản biện xã hội”, GS. TS Trần Ngọc Đường nêu rõ.

TS Nguyễn Văn Pha, Ủy viên Đoàn Chủ tịch UBTƯ MTTQ Việt Nam, đề xuất cần hoàn thiện thể chế, chuẩn hóa quy trình giám sát, phản biện theo từng cấp; nâng cao chất lượng đội ngũ, tăng cường đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ giám sát, phản biện xã hội.

Theo TS Nguyễn Văn Pha, cần xây dựng chương trình đào tạo chuyên sâu về kỹ năng phản biện chính sách, phân tích pháp luật, đánh giá tác động, kỹ năng điều tra xã hội học; tổ chức tập huấn theo tình huống thực tế, mô phỏng các cuộc giám sát, phản biện; cần có cơ chế đãi ngộ phù hợp để thu hút chuyên gia, trí thức, củng cố các tổ chức tư vấn và thành lập mạng lưới chuyên gia phản biện theo từng lĩnh vực.

TS Nguyễn Văn Pha cũng cho rằng cần lựa chọn vấn đề trọng tâm để tổ chức giám sát, ưu tiên các lĩnh vực đất đai, môi trường, an sinh xã hội, khiếu nại, tố cáo của Nhân dân và những vấn đề có nguy cơ phát sinh tiêu cực; tránh dàn trải, mỗi năm chỉ chọn ít nhưng sâu.

Cần tăng cường đối thoại, tranh luận chính sách bằng việc phối hợp tổ chức đối thoại trực tiếp giữa cơ quan ban hành chính sách với người dân, doanh nghiệp và chuyên gia, theo TS Nguyễn Văn Pha.

Phát biểu tại hội thảo, bà Hà Thị Nga, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam nhấn mạnh, Quyết định số 217 và Quyết định số 218 là căn cứ quan trọng để MTTQ Việt Nam phát huy vai trò tham gia hoạt động giám sát, phản biện xã hội, đặc biệt là tham gia đóng góp ý kiến xây dựng Đảng, Nhà nước.

Bà Nga đã nhắc lại ý kiến chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI: “Mặt trận phải nâng cao bản lĩnh, chất lượng và phương pháp giám sát, phản biện” và Mặt trận “phải có cơ chế theo dõi đến cùng việc giải quyết kiến nghị sau giám sát, phản biện; không để kiến nghị của Mặt trận chỉ dừng lại ở báo cáo, không để ý kiến chính đáng của Nhân dân rơi vào im lặng”.

Bà đồng thời nhấn mạnh trong nhiệm kỳ 2026-2031, với mô hình tổ chức bộ máy ngày càng được củng cố, MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội cần phát huy tinh thần đổi mới, tinh thần hành động để đi vào thực tiễn; xác định nhiệm vụ giám sát, phản biện xã hội, xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền là một trong những nhiệm vụ quan trọng để quyết tâm hành động thực chất, hiệu quả hơn.