Bà Hoàng Thị Bích Hạnh, Phó Giám đốc Trung tâm Lưu chiểu dữ liệu truyền thông số quốc gia, Thường trực Trung tâm Hỗ trợ chuyển đổi số báo chí, Cục Báo chí phát biểu khai mạc. Ảnh: MN

Kết nối cơ quan cung cấp thông tin với người làm báo

Lớp tập huấn do Trung tâm Lưu chiểu dữ liệu truyền thông số quốc gia, Cục Báo chí phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Khánh Hòa tổ chức.

Phát biểu khai mạc, bà Phạm Thị Thanh Hường, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Khánh Hòa nhấn mạnh chuyển đổi số và bảo đảm an toàn thông tin đã trở thành yêu cầu thực tiễn đối với cơ quan quản lý nhà nước và cơ quan báo chí.

Theo bà Hường, chương trình giúp đại biểu cập nhật điểm mới của Luật Báo chí năm 2025, chính sách phát triển báo chí gắn với chuyển đổi số, quy định về thẻ nhà báo, văn phòng đại diện, phóng viên thường trú, trách nhiệm cải chính, gỡ bỏ thông tin vi phạm và hoạt động báo chí trên không gian mạng.

Bà Hoàng Thị Bích Hạnh, Phó Giám đốc Trung tâm Lưu chiểu dữ liệu truyền thông số quốc gia, Thường trực Trung tâm Hỗ trợ chuyển đổi số báo chí, cho biết thành phần lớp học có cả người làm báo và cán bộ cơ quan hành chính nhà nước. Vì vậy, chương trình bổ sung nội dung về người phát ngôn, cung cấp thông tin cho báo chí và dành thời gian trao đổi các vướng mắc thực tế.

Từ quản lý từng loại hình đến quản trị hệ sinh thái báo chí số

Trực tiếp báo cáo viên tại lớp tập huấn, ông Nguyễn Văn Hiếu giới thiệu những nội dung trọng tâm của Luật Báo chí năm 2025 và các văn bản quy định chi tiết thi hành. Luật Báo chí gồm 4 chương, 51 điều, giảm 2 chương và 10 điều so với Luật Báo chí năm 2016; có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 cùng ba nghị định và ba thông tư hướng dẫn quan trọng.

Điểm xuyên suốt của khung pháp lý mới là chuyển từ quản lý riêng từng loại hình sang quản trị hệ sinh thái báo chí số. Không gian mạng được xác lập là môi trường hoạt động chính thức của báo chí; kênh nội dung của cơ quan báo chí trên nền tảng số được xác định là sản phẩm báo chí.

Khi mở kênh, cơ quan báo chí phải có dấu hiệu nhận biết thống nhất và thông báo với cơ quan quản lý trong 10 ngày làm việc.

Ông Nguyễn Văn Hiếu, Phó Cục trưởng Cục báo chí trao đổi thông tin về Luật Báo chí sửa đổi 2025 và cơ chế phát ngôn. Ảnh: MN

Luật tạo cơ sở hình thành nền tảng số báo chí quốc gia, hạ tầng dữ liệu dùng chung và công cụ giám sát hoạt động báo chí theo thời gian thực, kết nối với hệ thống lưu chiểu điện tử nhưng không can thiệp vào nội dung thông tin. Theo quy định chi tiết, báo điện tử phải lưu trữ nội dung tối thiểu 12 tháng; nội dung trên không gian mạng phải được lưu trữ tối thiểu 6 tháng.

Khung pháp lý về trí tuệ nhân tạo cũng được xác lập rõ hơn. Cơ quan báo chí và tác giả phải kiểm chứng, chịu trách nhiệm đối với nội dung do AI tạo ra hoặc hỗ trợ tạo ra; tuân thủ pháp luật về sở hữu trí tuệ và đạo đức nghề nghiệp; gắn nhãn khi nội dung có khả năng gây nhầm lẫn. AI là công cụ hỗ trợ, không thay thế trách nhiệm của người làm báo.

Cùng với đó, cơ quan báo chí được tích hợp dịch vụ trực tuyến nhưng phải tách bạch giao diện giữa nội dung báo chí và nội dung dịch vụ. Nguồn thu được mở rộng từ quyền đọc, nghe, xem, khai thác tác phẩm, dịch vụ sự nghiệp công và nhiệm vụ được giao.

Đối với người làm báo, thẻ nhà báo có thời hạn 5 năm; người đề nghị cấp thẻ lần đầu phải hoàn thành lớp bồi dưỡng nghiệp vụ và đạo đức nghề nghiệp theo lộ trình từ ngày 1/1/2027; người chưa có thẻ khi tác nghiệp phải có giấy giới thiệu của cơ quan báo chí.

Chủ động phát ngôn để không tạo khoảng trống thông tin

Nội dung có ý nghĩa trực tiếp với chính quyền địa phương là Nghị định số 244 ngày 26/6/2026 của Chính phủ về phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí.

Quang cảnh buổi tập huấn sáng 18/9 tại Nha Trang, Khánh Hoà. Ảnh: MN

Nghị định phân định rõ người phát ngôn với cá nhân cung cấp ý kiến riêng. Người phát ngôn nhân danh cơ quan hành chính nhà nước để công bố quan điểm chính thức; thông tin do cá nhân không có thẩm quyền cung cấp không phải là quan điểm chính thức của cơ quan.

Danh tính và thông tin liên hệ công vụ của người phát ngôn phải được công khai trên cổng hoặc trang thông tin điện tử trong 24 giờ kể từ khi có quyết định giao nhiệm vụ.

Họp báo có thể tổ chức trực tiếp hoặc trực tuyến; nội dung phát ngôn có thể đăng trên cổng thông tin điện tử, trang thông tin điện tử, tài khoản mạng xã hội hoặc nền tảng số chính thức. Người đứng đầu cơ quan hành chính nhà nước phải ban hành quy chế nội bộ và chịu trách nhiệm khi để xảy ra tình trạng chậm phát ngôn, né tránh cung cấp thông tin hoặc cung cấp thông tin không thống nhất.

Đối với sự kiện, vấn đề quan trọng có tác động lớn trong xã hội, chậm nhất 24 giờ kể từ thời điểm tiếp nhận và xử lý theo thẩm quyền, người phát ngôn phải cung cấp thông tin ban đầu cho báo chí. Khi dư luận xuất hiện nhiều ý kiến không thống nhất, thời hạn 24 giờ được tính từ lúc cơ quan xác định vụ việc có tác động hoặc nguy cơ tác động đến dư luận xã hội.

Việc cập nhật đồng thời Luật Báo chí năm 2025, các nghị định hướng dẫn và yêu cầu an toàn thông tin tạo nền tảng để cơ quan quản lý nhà nước và báo chí phối hợp hiệu quả hơn, hạn chế khoảng trống thông tin và nâng cao chất lượng truyền thông chính sách trong giai đoạn chuyển đổi số.