Chiều 6/2, Bộ Tư pháp đã họp tổ soạn thảo Đề án “Đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác tổ chức thi hành pháp luật giai đoạn 2026-2031”. Thứ trưởng Phan Chí Hiếu chủ trì cuộc họp.

Tại cuộc họp, bà Nguyễn Thị Minh Phương, Phó Cục trưởng Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật (Bộ Tư pháp) đã báo cáo về kết quả xây dựng và một số nội dung cơ bản của dự thảo Đề án “Đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác tổ chức thi hành pháp luật giai đoạn 2026-2031”.

Bà Nguyễn Thị Minh Phương, Phó Cục trưởng Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật. Ảnh: Minh Nguyệt

Trong đó có các nội dung: Sự cần thiết xây dựng, ban hành Đề án (cơ sở chính trị, pháp lý; cơ sở thực tiễn); về tình hình triển khai nhiệm vụ nghiên cứu xây dựng Đề án; nội dung cơ bản của Đề án.

Theo bà Nguyễn Thị Minh Phương, một số nội dung xin ý kiến của các thành viên tổ soạn thảo, gồm: Bố cục của dự thảo Đề án; quan điểm xây dựng và mục tiêu, phạm vi của Đề án; nhiệm vụ và giải pháp của Đề án.

Cần cân nhắc kỹ việc hình thành tổ chức chuyên trách

Góp ý tại cuộc họp, bà Tạ Thị Tài, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Thanh tra Chính phủ đánh giá, nhiều nội dung về đổi mới để nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật đã được đưa vào dự thảo Đề án.

Nhất trí với quan điểm xây dựng Đề án cũng như mục tiêu, phạm vi của Đề án, tuy nhiên về nhiệm vụ giải pháp, bà Tạ Thị Tài bày tỏ sự băn khoăn về một số giải pháp. Liên quan đến hoàn thiện thể chế tổ chức thi hành pháp luật, việc tổ chức nghiên cứu xây dựng Luật/Dự án Luật Tổ chức thi hành pháp luật đại diện Thanh tra Chính phủ hoàn toàn ủng hộ.

Bà Tạ Thị Tài, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Thanh tra Chính phủ. Ảnh: Minh Nguyệt

Tuy nhiên, việc hoàn thiện chức năng, tổ chức bộ máy thi hành pháp luật có dự kiến “hình thành tổ chức chuyên trách có chức năng, nhiệm vụ giúp Chính phủ, các bộ, UBND các cấp xem xét, xử lý các văn bản áp dụng pháp luật vi phạm quy định pháp luật ảnh hưởng nghiêm trọng đến lợi ích của Nhà nước, lợi ích của xã hội và lợi ích của cá nhân, tổ chức” trong bối cảnh sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy cần được cân nhắc kỹ.

Hơn nữa, việc tổ chức thi hành pháp luật có rất nhiều chủ thể, do đó, bà Tài cho rằng, việc hình thành tổ chức chuyên trách cần được rà soát kỹ.

Cần làm rõ, sâu sắc hơn cơ sở thực tiễn ban hành Đề án

Bà Phạm Thị Hồng, Phó Trưởng ban Dân chủ, Giám sát và Phản biện xã hội (Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam) nhấn mạnh việc xây dựng Đề án là rất quan trọng.

Theo bà Hồng, báo cáo kết quả xây dựng một số nội dung cơ bản của dự thảo Đề án cần phải đánh giá sâu sắc hơn phần cơ sở thực tiễn cũng như mục tiêu của Đề án.

Toàn cảnh cuộc họp. Ảnh: Minh Nguyệt

Đồng thời, cần xem xét vai trò giám sát của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong thi hành pháp luật, đặc biệt là cơ chế giám sát trực tiếp và xử lý vi phạm nếu không thực hiện hiệu quả.

“Nên chăng có tiêu chí đánh giá xếp loại trong tổ chức thực hiện”, bà Hồng đặt vấn đề.

Đồng thời, từ xác định nội hàm sẽ xác định chủ thể, từ đó xác định giải pháp để thực hiện hiệu quả. Theo đó, bà Hồng đề nghị làm rõ ràng phần nhiệm vụ, giải pháp của dự thảo Đề án.

Theo đại diện Vụ Pháp chế, Bộ Công an, về cơ sở thực tiễn của Đề án, cần có đánh giá về thủ tục hành chính vì thực tiễn cho thấy thủ tục hành chính vẫn có những quy định chưa ngắn gọn.

Đại diện Vụ Pháp chế, Bộ Công an tại cuộc họp. Ảnh: Minh Nguyệt

Cơ bản thống nhất về nội dung, sự cần thiết của Đề án, Đại tá Nguyễn Văn Thông, Bộ Quốc phòng đề nghị cần quy định rõ trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương trong tổ chức thi hành pháp luật theo lĩnh vực quản lý Nhà nước của mình.

Đại tá Nguyễn Văn Thông cho rằng, đội ngũ cán bộ làm công tác theo dõi thi hành pháp luật hiện nay số lượng nhiều song chất lượng còn chưa đảm bảo yêu cầu. Theo ông, nên bổ sung nội dung xây dựng quy trình thi hành pháp luật, trên cơ sở đó các cơ quan, tổ chức sẽ triển khai thi hành pháp luật một cách hiệu quả, thống nhất. Ngoài ra, ông cũng đề nghị làm rõ trách nhiệm của Mặt trận Tổ quốc trong theo dõi thi hành văn bản pháp luật.

Còn theo đại diện Bộ Công Thương, hiện nay quan điểm, mục tiêu của dự thảo Đề án đang tiếp cận công tác thi hành pháp luật một cách thông thường: “đổi mới, nâng cao”. Do đó, theo đại diện cơ quan này, nên tiếp cận, nghiên cứu để đổi mới, đột phá công tác thi hành pháp luật theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp. Cụ thể, phải đo lường được việc thực hiện và gắn với đối tượng thực hiện.

Cập nhật thêm nội dung Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng

Kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu đề nghị tổ soạn thảo làm sâu sắc thêm về sự cần thiết xây dựng, ban hành Đề án, nhất là cơ sở chính trị, cơ sở thực tiễn.

Cụ thể, cơ sở chính trị đề cập thêm một số nội dung trong Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Nghị quyết số 66.

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu kết luận cuộc họp. Ảnh: Minh Nguyệt

Trong bối cảnh yêu cầu nhiệm vụ ngày càng cao, đột phá về thể chế, hành động quyết liệt và pháp luật được coi là lợi thế cạnh tranh, Thứ trưởng đề nghị làm rõ hơn bối cảnh mới trong công tác thi hành pháp luật.

Mặt khác, làm sâu sắc thêm cơ sở thực tiễn, đánh giá đúng mức thực trạng thi hành pháp luật, nhất là các điểm nghẽn. Từ đó xác định các giải pháp và nhu cầu đổi mới của công tác thi hành pháp luật để đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước.

Đặc biệt, ông đề nghị tổ soạn thảo thận trọng trong việc tiếp tục nghiên cứu, định hướng nghiên cứu xây dựng Luật/Dự án Luật Tổ chức thi hành pháp luật.

Đồng thời, bổ sung thêm một số giải pháp, như nâng cao dân trí, nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật cho người dân; đổi mới việc áp dụng bộ pháp điển hóa…