Ngày 30/8/2026, Tổng Thanh tra Chính phủ kí ban hành Thông tư số 06/2026/TT-TTCP quy định quy tắc ứng xử trong ngành Thanh tra (Thông tư 06). Thông tư gồm 4 chương, 17 điều, quy định các chuẩn mực ứng xử chung và ứng xử trong hoạt động thanh tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực.

Cán bộ Ban Tiếp công dân TW trong một buổi tiếp dân. Ảnh: Lan Anh

Bổ sung quy tắc ứng xử trong môi trường

Quy tắc ứng xử không chỉ là những yêu cầu về thái độ, giao tiếp, mà còn là cơ chế định hướng hành vi của cán bộ, công chức, viên chức trong thực thi nhiệm vụ. Theo Thông tư 06, việc thực hiện quy tắc phải bảo đảm liêm chính, công tâm, khách quan, trách nhiệm, kỷ luật, kỷ cương trong thực hiện nhiệm vụ; tận tụy phục vụ Nhân dân; giữ gìn uy tín, danh dự của cán bộ, công chức, viên chức và truyền thống của ngành Thanh tra.

Cùng với đó, Thông tư quy định trong thực hiện nhiệm vụ cán bộ, công chức, viên chức không được thực hiện các hành vi như: như lợi dụng chức vụ, quyền hạn để vụ lợi; gây phiền hà, sách nhiễu, né tránh, đùn đẩy trách nhiệm; cung cấp, xác nhận, tham mưu, báo cáo thông tin sai sự thật; che giấu, làm sai lệch, hủy hoại hồ sơ, tài liệu, chứng cứ hoặc làm sai lệch kết quả thực hiện nhiệm vụ; có lời nói, hành vi, thái độ thiếu chuẩn mực…

Khi phát hiện dấu hiệu tham nhũng, tiêu cực, xung đột lợi ích hoặc yếu tố có thể ảnh hưởng đến tính khách quan, cán bộ, công chức, viên chức có trách nhiệm kịp thời báo cáo người có thẩm quyền để xem xét, xử lý.

Một nội dung mới đáng chú ý của Thông tư 06 là quy định về ứng xử trong môi trường số. Điều 7, Thông tư 06 quy định, cán bộ, công chức, viên chức có trách nhiệm sử dụng hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu, thư điện tử công vụ, chữ ký số, nền tảng số và các phương tiện điện tử phục vụ hoạt động công vụ đúng mục đích, đúng thẩm quyền, bảo đảm an toàn, an ninh thông tin và tuân thủ pháp luật.

Trong quá trình khai thác, sử dụng thông tin, dữ liệu, Thông tư yêu cầu bảo đảm tính đầy đủ, chính xác, kịp thời của thông tin do mình tạo lập, cập nhật hoặc quản lý; có ý thức bảo vệ bí mật nhà nước, bí mật công tác, dữ liệu cá nhân; chủ động phòng ngừa và báo cáo khi phát hiện nguy cơ hoặc sự cố ảnh hưởng đến an toàn, an ninh thông tin. Việc bảo vệ tài khoản, mã xác thực, chữ ký số và các phương tiện phục vụ công vụ cũng được xác định là trách nhiệm của mỗi cán bộ, công chức, viên chức.

Đặc biệt, Thông tư quy định trách nhiệm kiểm tra, rà soát, đánh giá tính chính xác, đầy đủ, hợp pháp của nội dung trước khi sử dụng kết quả do trí tuệ nhân tạo hoặc công nghệ hỗ trợ tạo ra trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, công vụ.

Quy định này đặt yêu cầu về kiểm soát chất lượng thông tin và trách nhiệm của người sử dụng công nghệ, thay vì mặc nhiên coi kết quả do công cụ số tạo ra là căn cứ đáng tin cậy.

Lãnh đạo các đơn vị thuộc Thanh tra Chính phủ tham dự buổi tiếp công dân định kỳ tháng 6/2026 của Tổng Thanh tra Chính phủ. Ảnh: D.Trang

“Siết” chuẩn mực trong hoạt động thanh tra, tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo

Đối với hoạt động thanh tra, Thông tư yêu cầu cán bộ, công chức, viên chức thực hiện đầy đủ nhiệm vụ, quyền hạn được giao; giữ vững bản lĩnh nghề nghiệp; liêm chính, kiểm soát xung đột lợi ích và chịu trách nhiệm trước pháp luật, người có thẩm quyền về kết quả thực hiện nhiệm vụ. Quá trình thu thập, kiểm tra, xác minh, đánh giá thông tin, tài liệu, chứng cứ phải bảo đảm khách quan, không suy diễn, áp đặt hoặc làm sai lệch bản chất vụ việc.

Thông tư cũng nhấn mạnh quyền giải trình và quyền cung cấp thông tin, tài liệu của đối tượng thanh tra; yêu cầu cán bộ, công chức, viên chức kịp thời báo cáo khi phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật về tham nhũng, tiêu cực, xung đột lợi ích hoặc yếu tố có thể ảnh hưởng đến tính độc lập, khách quan của hoạt động thanh tra. Đồng thời, phải chủ động từ chối thực hiện yêu cầu trái pháp luật và báo cáo Trưởng đoàn thanh tra hoặc người ra quyết định thanh tra khi có căn cứ cho rằng yêu cầu đó ảnh hưởng đến tính hợp pháp, khách quan của hoạt động thanh tra.

Đối với thành viên Đoàn thanh tra, Thông tư quy định không được báo cáo, tham mưu, đề xuất kết luận sai sự thật, không đầy đủ hoặc không đúng với kết quả thanh tra; bao che cho đối tượng thanh tra có hành vi vi phạm pháp luật; sử dụng dự thảo kết luận thanh tra để đe dọa đối tượng thanh tra. Nghiêm cấm việc tiết lộ trái pháp luật thông tin, tài liệu, chứng cứ, kết quả xác minh hoặc nội dung dự thảo kết luận thanh tra; can thiệp trái pháp luật vào hoạt động bình thường của đối tượng thanh tra; nhận tiền, quà, tài sản hoặc tổ chức giao lưu, ăn uống với đối tượng thanh tra vì vụ lợi.

Trong công tác tiếp công dân, quy tắc ứng xử được đặt trên cơ sở tôn trọng, lắng nghe, đối xử bình đẳng với công dân, có thái độ chuẩn mực, tận tình, trách nhiệm, khách quan, bình tĩnh và đúng mực. Người tiếp công dân phải hướng dẫn, giải thích đầy đủ, rõ ràng về quyền, nghĩa vụ của người khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh; tiếp nhận, ghi nhận trung thực, đầy đủ nội dung trình bày, tài liệu, thông tin do công dân cung cấp.

Thông tư nghiêm cấm hành vi gây phiền hà, sách nhiễu, phân biệt đối xử hoặc từ chối tiếp công dân trái quy định; có thái độ hách dịch, cửa quyền; gợi ý, yêu cầu, nhận hoặc môi giới nhận tiền, tài sản, quà tặng, lợi ích liên quan đến việc thực hiện nhiệm vụ. Trong giải quyết khiếu nại, tố cáo, cán bộ, công chức, viên chức phải thận trọng, khách quan trong thu thập, kiểm tra, xác minh, đánh giá thông tin; bảo đảm quyền trình bày, giải trình của các bên và không kết luận khi chưa có đủ căn cứ.

Ths.Nguyễn Thị Hạnh, Trường Cán bộ Thanh tra. Ảnh: Bảo Anh

Gắn thực hiện quy tắc ứng xử với đánh giá cán bộ

Thông tư 06 quy định về ứng xử của người giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý, trong đó nhấn mạnh yêu cầu gương mẫu chấp hành chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nội quy, quy chế của cơ quan, đơn vị và đạo đức công vụ, chuẩn mực nghề nghiệp.

Thông tư nghiêm cấm người giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý can thiệp, tác động, chỉ đạo trái pháp luật đối với hoạt động thanh tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực hoặc hoạt động chuyên môn khác thuộc phạm vi quản lý; bao che, trì hoãn, không xử lý hoặc xử lý không đúng thẩm quyền đối với hành vi vi phạm. Việc lợi dụng công tác cán bộ để vụ lợi hoặc thực hiện hành vi trái pháp luật cũng bị nghiêm cấm.

Bên cạnh đó, Điều 16, Thông tư 06 quy định Thủ trưởng cơ quan, đơn vị có trách nhiệm tổ chức phổ biến, quán triệt và chỉ đạo thực hiện quy tắc ứng xử đối với công chức, viên chức, người lao động thuộc quyền quản lý; gương mẫu thực hiện và chịu trách nhiệm trước cấp có thẩm quyền, trước pháp luật về việc tổ chức thực hiện quy tắc ứng xử tại cơ quan, đơn vị. Việc chấp hành quy tắc phải được kiểm tra, giám sát thường xuyên, kịp thời phát hiện, chấn chỉnh, xử lý hoặc kiến nghị xử lý hành vi vi phạm.

Đáng chú ý, việc thực hiện quy tắc ứng xử là một trong những căn cứ để đánh giá, xếp loại chất lượng cán bộ, công chức, viên chức; xem xét thi đua, khen thưởng và thực hiện công tác cán bộ theo quy định.

Quy định này cho thấy việc xây dựng chuẩn mực ứng xử của ngành Thanh tra được đặt trong mối liên hệ chặt chẽ với trách nhiệm công vụ, chất lượng đội ngũ và hiệu quả quản lý.

Thông tư số 06/2026/TT-TTCP có hiệu lực từ ngày 15/10/2026, thay thế Thông tư số 01/2021/TT-TTCP. Đây là văn bản pháp lý quan trọng, góp phần hoàn thiện khuôn khổ quy tắc ứng xử trong ngành Thanh tra, đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng hoạt động công vụ, tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính trong toàn ngành.