Một buổi học tại trường giáo dưỡng. Ảnh: Bộ Công an

Điều 114 Luật Tư pháp người chưa thành niên quy định việc khiếu nại, tố cáo được thực hiện theo quy định của Luật Thi hành án hình sự và Bộ trưởng Bộ Công an chủ trì, phối hợp với Chánh án Tòa án Nhân dân Tối cao, Viện trưởng Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao quy định chi tiết điều này.

Quyền, nghĩa vụ của người khiếu nại, bị khiếu nại

Bộ Công an và các bên liên quan đã xây dựng dự thảo thông tư liên tịch để lấy ý kiến của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong thời gian 20 ngày.

Theo đó, dự thảo thông tư hướng dẫn trình tự, thủ tục, thẩm quyền và trách nhiệm của các cơ quan có liên quan trong việc tiếp nhận, xử lý giải quyết khiếu nại, tố cáo trong quá trình thi hành biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng theo Điều 114 Luật Tư pháp người chưa thành niên, được công khai trên Cổng thông tin điện tử của Bộ Công an.

Cụ thể, dự thảo thông tư quy định học sinh trường giáo dưỡng hoặc người đại diện của học sinh trường giáo dưỡng (người khiếu nại) có quyền khiếu nại đối với hành vi, quyết định của các cơ quan có thẩm quyền trong thi hành biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng khi có căn cứ cho rằng quyết định, hành vi đó là trái pháp luật, xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của học sinh trường giáo dưỡng.

Thời hiệu khiếu nại lần đầu là 30 ngày kể từ ngày nhận hoặc biết được quyết định, hành vi thi hành biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng mà người khiếu nại cho rằng có vi phạm pháp luật, lần hai là 15 ngày kể từ ngày nhận được quyết định giải quyết.

Nếu vì lý do bất khả kháng, trở ngại khách quan mà người khiếu nại không khiếu nại theo đúng thời hiệu thì thời gian có lý do bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan đó không tính vào thời hiệu.

Theo dự thảo, người khiếu nại có các quyền tự mình khiếu nại hoặc thông qua người đại diện để khiếu nại trong bất kỳ thời gian nào của quá trình thi hành biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng; rút khiếu nại trong bất kỳ thời gian nào của quá trình giải quyết khiếu nại; được nhận văn bản trả lời về việc thụ lý giải quyết khiếu nại, nhận quyết định giải quyết khiếu nại và được khôi phục quyền, lợi ích hợp pháp đã bị xâm phạm, được bồi thường thiệt hại.

Người khiếu nại có nghĩa vụ trình bày trung thực sự việc, cung cấp thông tin, tài liệu liên quan đến việc khiếu nại cho người giải quyết; chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung trình bày và việc cung cấp các thông tin, tài liệu và chấp hành quyết định giải quyết khiếu nại.

Bên cạnh đó, người bị khiếu nại có quyền được thông báo về nội dung khiếu nại; đưa ra bằng chứng về tính hợp pháp của quyết định, hành vi thi hành biện pháp giáo dục bị khiếu nại; được nhận quyết định giải quyết khiếu nại.

Người bị khiếu nại có các nghĩa vụ giải trình về quyết định, hành vi thi hành biện pháp giáo dục bị khiếu nại, cung cấp thông tin, tài liệu liên quan khi cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền yêu cầu; chấp hành quyết định giải quyết khiếu nại có hiệu lực thi hành; bồi hoàn, khắc phục hậu quả do quyết định, hành vi trái pháp luật của mình gây ra theo quy định của pháp luật.

Lớp học văn hóa tại trường giáo dưỡng. Ảnh: Bộ Công an

Các quyết định có thể bị khiếu nại

Theo dự thảo do Bộ Công an phối hợp Tòa án Nhân dân Tối cao, Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao xây dựng, hành vi có thể bị khiếu nại là hành vi được thực hiện trong hoạt động thi hành biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng của người có thẩm quyền thực hiện theo quy định của Luật Tư pháp người chưa thành niên.

Còn quyết định có thể bị khiếu nại là các quyết định của cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh, cơ quan quản lý thi hành án hình sự, trường giáo dưỡng, Tòa án Nhân dân có thẩm quyền được ban hành theo quy định của Luật Tư pháp người chưa thành niên liên quan đến thi hành biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng gồm:

1. Quyết định đưa người chưa thành niên vào trường giáo dưỡng;

2. Quyết định hoãn chấp hành biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng;

3. Quyết định tạm đình chỉ chấp hành biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng;

4. Quyết định hủy quyết định hoãn, tạm đình chỉ chấp hành biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng;

5. Quyết định chấm dứt trước thời hạn việc chấp hành biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng;

6. Văn bản không chấp nhận chấm dứt trước thời hạn việc chấp hành viện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng;

7. Quyết định đình chỉ thi hành biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng;

8. Quyết định truy tìm người chấp hành biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng, học sinh trường giáo dưỡng;

9. Quyết định khen thưởng hoặc xử lý vi phạm đối với học sinh trường giáo dưỡng;

10. Các quyết định khác được ban hành theo quy định của Luật Tư pháp người chưa thành niên.