(Thanh tra) - Bộ Tư pháp cho biết, đến hết ngày 17/3/2026, có 102 nội dung trong 40 văn bản quy phạm pháp luật về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số có nội dung mâu thuẫn, chồng chéo, không rõ ràng, có nhiều cách hiểu khác nhau…
Sáng 18/3, Bộ Tư pháp tổ chức hội thảo lấy ý kiến đối với dự thảo báo cáo Kết quả rà soát, đề xuất giải pháp hoàn thiện văn bản quy phạm pháp luật về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.
Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh, Cục trưởng Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật Hồ Quang Huy và Phó Cục trưởng Hoàng Xuân Hoan đồng chủ trì hội thảo.
Phát biểu định hướng hội thảo, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh cho biết, với mong muốn rà soát kỹ, đi vào từng lĩnh vực, dự thảo báo cáo là tài liệu bước đầu thể hiện sự cố gắng của đơn vị chủ trì, các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp.
Dự thảo đã đưa ra những nhận định ban đầu với 4 phụ lục; tổng hợp các nhóm vấn đề, trong đó nhận diện khó khăn, vướng mắc đối với từng vấn đề, từ đó đề xuất phương án xử lý.
Thứ trưởng đề nghị các đại biểu cho ý kiến về sự đầy đủ, chính xác của nội dung dự thảo báo cáo; tính khả thi, phù hợp của các đề xuất, giải pháp, nhất là việc đáp ứng chủ trương, chính sách của Nghị quyết 57; vấn đề cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính tạo thuận lợi cho phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.
Trình bày dự thảo báo cáo, ông Hoàng Xuân Hoan, Phó Cục trưởng Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật (Bộ Tư pháp) cho biết, tính đến hết ngày 17/3/2026, Bộ Tư pháp đã nhận và tổng hợp thông tin, báo cáo rà soát của 8/24 báo cáo từ bộ, ngành, cơ quan trung ương; 10/11 địa phương; 1/14 hiệp hội, tập đoàn, tổng công ty, VCCI.
Ngoài ra, Bộ Tư pháp đã chủ động thu thập, nghiên cứu, phân loại, tổng hợp thông tin, phản ánh về những “rào cản, điểm nghẽn” về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số từ các nguồn khác nhau và tổng hợp chung vào báo cáo.
Kết quả tổng hợp cho thấy, có 102 nội dung trong 40 văn bản quy phạm pháp luật (5 luật văn bản; 23 nghị định; 12 thông tư) có nội dung mâu thuẫn, chồng chéo, không rõ ràng, có nhiều cách hiểu khác nhau, không hợp lý, không khả thi, không phù hợp tình hình phát triển kinh tế - xã hội, gây khó khăn trong áp dụng, thực hiện pháp luật, tạo gánh nặng chi phí tuân thủ; chưa có quy định hoặc có quy định của văn bản quy phạm pháp luật nhưng hạn chế sự phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; quy định thủ tục hành chính trong các văn bản quy phạm pháp luật không đáp ứng các nguyên tắc quy định tại khoản 2 Điều 5 Nghị định số 78/2025/NĐ-CP.
Từ đó, Bộ Tư pháp đề nghị Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới, sáng tạo và chuyển đổi số chỉ đạo Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Kiểm toán nhà nước, các bộ, cơ quan ngang bộ, các cơ quan liên quan tiếp tục rà soát, đề xuất giải pháp tháo gỡ, không bỏ sót những “rào cản, điểm nghẽn” về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số do quy định pháp luật thuộc phạm vi ngành, lĩnh vực phụ trách.
Đồng thời, đề nghị Quốc hội, Chính phủ chỉ đạo các cơ quan liên quan tham mưu, nghiên cứu, sử dụng kết quả tại báo cáo này là nguồn dữ liệu đầu vào phục vụ việc sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện pháp luật.
Đổi mới công tác kiểm soát thủ tục hành chính theo hướng chuyển từ “kiểm soát thủ tục” sang “kiểm soát chi phí tuân thủ”; từ “kiểm soát hồ sơ” sang “kiểm soát dựa trên dữ liệu”; từ “quản lý - tiền kiểm” sang “phục vụ - hậu kiểm”.
Hội thảo đã nhận được nhiều ý kiến góp ý của các đại biểu về dự thảo báo cáo cũng như các phụ lục kèm theo.
Đại diện Sở Tư pháp thành phố Hà Nội đề nghị sắp xếp các đề xuất, kiến nghị theo từng nhóm văn bản và theo thẩm quyền xử lý. Trong đó, đối với Luật Công nghệ thông tin 2006, nên kiến nghị rà soát, nghiên cứu sửa đổi, thay thế hoặc xác định lại phạm vi áp dụng để bảo đảm đồng bộ với hệ thống pháp luật mới được ban hành trong năm 2025 về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.
Đối với Nghị định 263/2025/NĐ-CP, Thông tư số 38/2025/TT-BKHCN và Thông tư số 57/2025/TT-BKHCN, đề nghị kiến nghị theo hướng làm rõ các nội dung cần sửa đổi, bổ sung để bảo đảm tính thống nhất, khả thi, nhất là về cơ chế tài chính, nội dung chi, thẩm quyền quyết định và thủ tục triển khai ở địa phương.
Theo đại diện Sở Tư pháp Hà Nội, nên bổ sung kiến nghị về giải pháp trước mắt, như: Hướng dẫn áp dụng thống nhất; tháo gỡ ngay các điểm còn nhiều cách hiểu; tăng cường tái sử dụng dữ liệu, liên thông quy trình điện tử và đơn giản hóa thành phần hồ sơ, thủ tục.
Ngoài ra, đề nghị thể hiện rõ lộ trình xử lý, cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp đối với từng kiến nghị; bổ sung cơ chế theo dõi sau rà soát, cập nhật định kỳ kết quả xử lý để bảo đảm kiến nghị đi vào thực chất, tránh nêu chung chung.
Từ thực tế hoạt động của Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ và Quỹ đầu tư mạo hiểm, ông Lê Văn Kiên, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Hải Phòng đề nghị gộp 2 quỹ vào làm một.
Về các nội dung liên quan đến khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, cần có hướng dẫn cụ thể nội dung nào cần xin ý kiến của Sở Khoa học và Công nghệ vì hiện nay văn bản nào liên quan đến khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số cũng gửi đến Sở xin ý kiến,
Một số văn bản quy định việc UBND cấp tỉnh tự xây dựng các biểu mẫu hoặc tự xây dựng quy trình nếu cần thiết, ông Kiên cho rằng đây là nội dung rất bất cập. Theo ông, Bộ Khoa học và Công nghệ nên đưa ra một biểu mẫu để thống nhất triển khai trên cả nước.
Kết luận hội thảo, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh đề nghị các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp tiếp tục có ý kiến bằng văn bản đối với dự thảo báo cáo, nhất là về các giải pháp.
Đặc biệt, với nhóm vấn đề mặc dù luật đã quy định nhưng chưa rõ ràng nhưng còn vướng mắc thì cần tiếp tục làm rõ về phạm vi, gắn với quy trình thủ tục và thẩm quyền.
Thứ trưởng nhấn mạnh, Bộ Tư pháp sẽ tiếp tục hoàn thiện dự thảo báo cáo. Sau đó, có văn bản chính thức, kèm dự thảo báo cáo gửi các bộ, ngành, địa phương để hoàn thiện thêm một bước trước khi báo cáo Chính phủ.
