(Thanh tra) - Thông tư 19 về dạy thêm, học thêm vừa được Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) ban hành đã có những điều chỉnh sát với thực tiễn, nhằm quản lý hoạt động này theo hướng minh bạch, chặt chẽ, góp phần hạn chế tình trạng dạy thêm tràn lan.
Những điểm mới của Thông tư 19
Bộ GD&ĐT vừa ban hành Thông tư 19 sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 29 quy định về dạy thêm, học thêm. Thông tư 19 có hiệu lực từ ngày 15/5/2026.
Bộ GD&ĐT cho biết, Thông tư 19 được xây dựng dựa trên góp ý, đánh giá tác động và phản hồi từ thực tiễn của địa phương, giáo viên, phụ huynh và xã hội.
Thông tư 19 không cấm dạy thêm, học thêm chính đáng; nhưng siết chặt hơn kỷ cương, ngăn chặn hoạt động dạy thêm trái phép, ép buộc hoặc trục lợi.
Điểm mới đáng chú ý tại Thông tư 19 là các trường được nâng số tiết dạy thêm nếu học sinh có nhu cầu thay vì giới hạn 2 tiết một môn mỗi tuần như hiện nay.
Hiệu trưởng được trao quyền chủ động hơn, có thể đề xuất Giám đốc Sở GD&ĐT cho phép tăng thời lượng đối với một số đối tượng học sinh theo quy định, kèm trách nhiệm giải trình.
Giáo viên dạy thêm ngoài nhà trường phải bảo đảm minh bạch về nội dung, địa điểm, thời gian và các mối quan hệ liên quan nhằm phòng ngừa xung đột lợi ích.
Thông tư 19 cũng quy định rõ dạy thêm, học thêm là hoạt động dạy học ngoài thời lượng quy định trong kế hoạch giáo dục.
Các hoạt động giáo dục về văn hóa, nghệ thuật, thể thao, ngoại ngữ, STEM, STEAM, năng lực số, trí tuệ nhân tạo, hướng nghiệp, kỹ năng sống không bị coi là dạy thêm, học thêm.
Đáng chú ý, Thông tư 19 quy định, các cơ sở dạy thêm ngoài nhà trường bắt buộc phải công khai, cập nhật đầy đủ thông tin về chương trình, danh sách giáo viên và mức học phí.
Đặc biệt, Bộ GD&ĐT yêu cầu, các địa phương lập đường dây nóng để tiếp nhận phản ánh về các hành vi vi phạm đạo đức nhà giáo hoặc ép buộc học sinh.
Việc thanh tra, kiểm tra hoạt động dạy thêm, học thêm được thực hiện theo nguyên tắc công khai, khách quan, đúng thẩm quyền; kịp thời phát hiện, xử lý theo quy định.
Các trường hợp cố tình vi phạm, tái phạm hoặc có hành vi ép buộc, trục lợi trong hoạt động dạy thêm, học thêm sẽ bị xử lý nghiêm.
Bên cạnh những điểm mới, Thông tư 19 vẫn cấm dạy thêm có thu tiền trong nhà trường và vẫn cấm giáo viên dạy thêm ngoài nhà trường có thu tiền đối với học sinh mà mình đang giảng dạy chính khóa.
Thay đổi phù hợp với thực tiễn
Theo các chuyên gia giáo dục, việc công nhận dạy thêm, học thêm chính đáng là một bước đi sát với thực tế cuộc sống. Bởi việc này không chỉ giải tỏa áp lực cho giáo viên mà còn đáp ứng quyền lợi học tập của học sinh.
Thầy Nguyễn Duy Linh - Hiệu trưởng Trường Tiểu học 1 Môn Sơn (xã Môn Sơn, tỉnh Nghệ An) cho rằng, các quy định của Thông tư 19 nhằm tăng thêm tính ràng buộc cần thiết để hoạt động dạy thêm ngoài nhà trường trở nên khách quan và minh bạch hơn.
Thông tư 19 quy định việc giáo viên phải báo cáo mối quan hệ với chủ thể đứng tên đăng ký kinh doanh dịch vụ dạy thêm là cần thiết trong việc hạn chế tối đa tiêu cực trong hoạt động dạy thêm, học thêm.
Không thể phủ nhận rằng, nhu cầu học thêm là có thật của bộ phận phụ huynh, nếu tận dụng đúng những ưu thế của việc dạy thêm thì đây là việc làm đem lại nhiều lợi ích trong việc tăng cường và bổ sung kiến thức cho học sinh.
Thực tế cho thấy, nhu cầu ôn tập của học sinh, đặc biệt là học sinh cuối cấp hiện nay vẫn rất lớn. Đối với học sinh lớp 9, đây là thời điểm chạy đua căng thẳng cho kỳ thi vào lớp 10 công lập. Tương tự, với học sinh lớp 12, áp lực thi tốt nghiệp THPT và xét tuyển đại học lại càng rõ nét hơn.
Nhiều em thực sự cần được hệ thống lại kiến thức, luyện đề và bổ sung những phần học còn yếu. Tuy nhiên, nếu chỉ trông chờ vào thời lượng chính khóa, nhất là ở các khu vực thiếu giáo viên hoặc điều kiện học tập khó khăn, thì việc đáp ứng trọn vẹn nhu cầu ôn tập là điều không hề dễ dàng.
Chị Nguyễn Thị Quý (Hà Nội), phụ huynh có con học lớp 9 ở Trường THCS Thanh Liệt chia sẻ, kỳ thi vào lớp 10 ở Hà Nội rất căng thẳng, con chị phải học ngày học đêm. Ngoài học ở trường, còn học thêm ở các trung tâm rất tốn kém.
Chị cho rằng, nếu nhà trường tổ chức được các lớp ôn tập đúng quy định thì vừa thuận lợi cho học sinh, vừa giảm áp lực tài chính cho gia đình, đồng thời cũng giúp phụ huynh yên tâm hơn khi con được học trong môi trường quen thuộc, có sự quản lý của nhà trường.
Chia sẻ về việc dạy thêm, học thêm, TS Hoàng Ngọc Vinh, nguyên Vụ trưởng Vụ Giáo dục chuyên nghiệp (Bộ GD&ĐT) khẳng định, nhu cầu học thêm bồi dưỡng kiến thức là có thật. Nếu siết quá chặt trong nhà trường mà chưa có cơ chế phù hợp, hoạt động này rất dễ bị đẩy ra ngoài, làm phát sinh thêm chi phí cho phụ huynh và gây khó khăn cho công tác quản lý của cơ quan chức năng.
Điểm quan trọng là phải phân định rõ đâu là nhu cầu học thêm chính đáng, đâu là hoạt động dạy thêm không chính đáng. Với học sinh cuối cấp, việc tổ chức ôn tập, củng cố kiến thức là cần thiết, song phải bảo đảm công khai, đúng chương trình, không để xảy ra tình trạng móc nối, ép buộc hoặc trục lợi.
Điều mà toàn xã hội chờ đợi lúc này là công tác triển khai Thông tư 19 phải đi vào thực chất, bảo đảm hoạt động dạy thêm không xảy ra tình trạng móc nối, trục lợi, để việc dạy thêm vừa giữ được kỷ cương, vừa đáp ứng nhu cầu chính đáng của người học.
