Quy định này được cụ thể hóa trong Luật Giáo dục và Luật GDNN, mở ra hành lang pháp lý quan trọng cho việc học tập liên thông và học tập suốt đời. Luật có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/01/2026, một số điều khoản có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/7/2026. Sau đây là 5 nội dung trọng tâm của Luật GDNN (sửa đổi).

Tạo môi trường pháp lý thuận lợi để phát triển giáo dục nghề nghiệp, đáp ứng nhu cầu của người học, thị trường lao động (Ảnh minh họa: TNI).

Thứ nhất, cải cách hệ thống GDNN: Luật bổ sung mô hình trung học nghề cùng cấp với trung học phổ thông đã giúp hệ thống GDNN của Việt Nam phù hợp với chuẩn phân loại giáo dục quốc tế của UNESCO, đồng thời tăng cường khả năng hội nhập với hệ thống giáo dục của nhiều quốc gia phát triển.

Sự bổ sung này cũng sẽ góp phần hoàn thiện, chuẩn hóa các bậc trình độ GDNN trong Khung trình độ quốc gia Việt Nam, tạo nền tảng quan trọng cho thiết kế chương trình, phân luồng, liên thông và phát triển người học theo lộ trình bền vững.

Ở góc độ phát triển nguồn nhân lực, mô hình trung học nghề đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh nguồn nhân lực trong giai đoạn đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; người học sau khi tốt nghiệp trung học nghề vừa có nền tảng kiến thức văn hóa phổ thông, vừa có kỹ năng nghề, đủ năng lực tiếp nhận và ứng dụng các công nghệ hiện đại vào công việc, làm việc độc lập, làm việc theo nhóm khi tham gia thị trường lao động, đồng thời có thể học tiếp lên các trình độ cao hơn.

Luật cũng đã chuẩn hóa lại hệ thống cơ sở hoạt động GDNN, phân biệt rõ giữa cơ sở GDNN và cơ sở tham gia hoạt động GDNN, qua đó tạo cơ sở pháp lý cho việc quy hoạch, đầu tư và phân bổ nguồn lực.

Thứ hai, đổi mới chương trình, tổ chức đào tạo và bảo đảm chất lượng: Luật quy định chuẩn chương trình đào tạo bảo đảm phù hợp mục tiêu và các yêu cầu cụ thể của bậc trình độ tương ứng trong Khung trình độ quốc gia Việt Nam. Trên cơ sở chuẩn chương trình đào tạo, các cơ sở GDNN được trao quyền tự chủ trong việc biên soạn, thẩm định, lựa chọn và ban hành chương trình đào tạo, bảo đảm đáp ứng chuẩn chung và phù hợp với điều kiện thực tiễn.

Một trong những điểm mới của Luật đó là quy định về cơ sở dữ liệu chuyên ngành về GDNN, đó là một thành phần của cơ sở dữ liệu quốc gia về giáo dục và đào tạo.

Việc xây dựng, quản lý, vận hành, khai thác, sử dụng thống nhất cơ sở dữ liệu chuyên ngành về GDNN là một nội dung quan trọng trong quản lý nhà nước về GDNN.

Thứ ba, thúc đẩy gắn kết GDNN với doanh nghiệp: Luật có nhiều quy định liên quan để thể chế hóa chủ trương của Đảng về thu hút doanh nghiệp tham gia nhiều hơn vào đào tạo nhân lực, hoàn thiện cơ chế, chính sách thúc đẩy liên kết nhà trường - doanh nghiệp, tăng cường đào tạo tại doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu của thị trường được nêu trong Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 4/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân và Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.

Lần đầu tiên quy định rõ vị trí, vai trò của doanh nghiệp trong GDNN bằng những điều, khoản cụ thể trong Luật. Doanh nghiệp được xác định có vai trò đặc biệt quan trọng trong GDNN, đồng hành với Nhà nước, cơ sở hoạt động GDNN trong đào tạo nguồn nhân lực có kỹ năng nghề, đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động;

Doanh nghiệp trực tiếp thực hiện hoặc tham gia các hoạt động GDNN theo quy định của pháp luật; doanh nghiệp là cơ sở thực hành, thực tập giúp người học, giảng viên, giáo viên tiếp cận công nghệ, quy trình sản xuất thực tiễn và nâng cao kỹ năng nghề nghiệp.

Luật cũng quy định cụ thể chính sách của Nhà nước đối với doanh nghiệp; khuyến khích doanh nghiệp hợp tác với cơ sở hoạt động GDNN nghiên cứu, ứng dụng khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ, đẩy mạnh chuyển đổi số và chuyển đổi xanh trong GDNN và phát triển kỹ năng nghề; hỗ trợ kinh phí đào tạo cho doanh nghiệp...

Điểm mới đáng chú ý trong Luật là quy định về Quỹ đào tạo nhân lực của doanh nghiệp để đào tạo và phát triển kỹ năng cho người lao động của doanh nghiệp; hỗ trợ người lao động của doanh nghiệp học tập, nâng cao chuyên môn; tài trợ cho cơ sở GDNN có hợp tác với doanh nghiệp theo quy định của pháp luật về doanh nghiệp và quy định của pháp luật khác có liên quan.

Quỹ đào tạo nhân lực của doanh nghiệp là quỹ do doanh nghiệp quản lý, giúp doanh nghiệp chủ động nguồn lực và tham gia các hoạt động GDNN một cách thực chất, bền vững. Chính phủ sẽ quy định chi tiết đối tượng, nguồn trích lập, mức trích lập, nhiệm vụ chi của Quỹ đào tạo nhân lực của doanh nghiệp.

Thứ tư, đẩy mạnh phân quyền, phân cấp trong quản lý, quản trị; Thứ năm, cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện đầu tư kinh doanh và thủ tục hành chính: Luật thể hiện rõ tinh thần phân quyền, phân cấp trong quản lý nhà nước về GDNN, giao quyền chủ động, tự chủ nhiều hơn cho Bộ Giáo dục và Đào tạo, chính quyền địa phương và các cơ sở GDNN. Quyền tự chủ của cơ sở GDNN được mở rộng toàn diện, gắn với trách nhiệm giải trình và tăng cường kiểm tra, giám sát.

Đồng thời, Luật cắt giảm, đơn giản hóa mạnh mẽ điều kiện đầu tư kinh doanh và thủ tục hành chính, bãi bỏ gần 45% thủ tục so với Luật năm 2014, tạo môi trường thuận lợi cho phát triển GDNN.

Với những đổi mới toàn diện, Luật GDNN 2025 được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng pháp lý vững chắc, thúc đẩy GDNN phát triển nhanh, bền vững, đóng góp quan trọng vào nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và sức cạnh tranh của nền kinh tế trong kỷ nguyên mới.