Học sinh dự thi Trường THCS Thanh Xuân, ngày 4/6. Ảnh: HH

Lịch thi "nghẹt thở"

Năm nay, toàn thành phố Hà Nội có khoảng 161.000 học sinh tốt nghiệp tiểu học và bước vào lớp 6. Tuy nhiên, tổng chỉ tiêu cơ hội dành cho nhóm các trường chất lượng cao chỉ vỏn vẹn khoảng 1.500 em.

Hiện tại, Hà Nội có 17 trường công lập chất lượng cao, trong đó có 5 trường THCS trực thuộc Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Hà Nội gồm: THCS Nam Từ Liêm, THCS Cầu Giấy, THCS Thanh Xuân, THCS Lê Lợi và THCS Chu Văn An.

Theo quy định, các trường này được phép tổ chức kiểm tra, đánh giá năng lực để tuyển sinh nếu số lượng thí sinh đăng ký vượt quá chỉ tiêu.

Bên cạnh khối trường thuộc Sở GD&ĐT Hà Nội, các trường thuộc khối đại học như THCS Ngoại ngữ (thuộc Đại học Ngoại ngữ - Đại học Quốc gia Hà Nội) hay THCS Năng khiếu (thuộc Đại học Sư phạm Hà Nội) cũng tổ chức thi đánh giá năng lực trong khoảng thời gian này. 

Thực tế cho thấy, xu hướng chung của các trường chất lượng cao là tăng cường đánh giá năng lực thay vì chỉ dựa vào học bạ.

Điều này nhằm lựa chọn học sinh có tư duy, kỹ năng phù hợp, đồng thời tạo sự phân hóa trong bối cảnh số lượng hồ sơ đăng ký ngày càng lớn.

Học sinh chen chân dự thi tại Trường THCS Năng khiếu (thuộc Đại học Sư phạm Hà Nội), ngày 2/6. Ảnh: PHCC

Tuy nhiên, với lịch thi dày đặc của các trường đang khiến phụ huynh, học sinh "quay cuồng" chạy đua vào các trường chất lượng cao này.

Mở màn trong khối các trường chất lượng cao của Sở GD&ĐT Hà Nội là Trường THCS Nam Từ Liêm, lịch thi vào ngày 3/6, ngay sau đó, THCS Thanh Xuân thi vào ngày 4/6, THCS Cầu Giấy thi ngày 5/6, tiếp đó THCS Chu Văn An thi ngày 6/6 và "chốt hạ" là THCS Lê Lợi vào ngày 8/6.

Với lịch thi "không có kẽ hở" như trên, có những trường ghi nhận tỷ lệ chọi lên tới 1 chọi 20. Nhiều phụ huynh cho rằng, "cuộc chiến" giành một suất học lớp 6 tại trường chất lượng cao ở Hà Nội đôi khi còn áp lực và căng thẳng hơn cả thi đại học. 

Tỷ lệ chọi cao… "ngất ngưởng"

Ở góc độ nhà trường, đại diện Ban Giám hiệu một trường THCS chất lượng cao ở Hà Nội cho rằng, việc đánh giá năng lực là cần thiết để lựa chọn học sinh phù hợp với chương trình đào tạo, đặc biệt trong điều kiện số lượng hồ sơ lớn.

Số liệu thống kê những năm gần đây cho thấy, mức độ cạnh tranh vào các trường chất lượng cao rất lớn.

Năm 2026, Trường THCS & THPT Nguyễn Tất Thành (thuộc Đại học Sư phạm Hà Nội) ghi nhận 6.335 hồ sơ đăng ký dự thi trong khi tổng chỉ tiêu vào trường là 320; tỷ lệ chọi vào trường khoảng 1/20, bình quân mỗi phòng thi chỉ có một học sinh đỗ.

Đối với nhóm các trường chất lượng cao thuộc Sở GD&ĐT Hà Nội như THCS Cầu Giấy, THCS Thanh Xuân hay THCS Nam Từ Liêm thường được ghi nhận là mỗi suất phải cạnh tranh với khoảng 10-20 học sinh, tùy từng năm.

Trường THCS Thanh Xuân - 1 trong 5 trường chất lượng cao của Sở GD&ĐT Hà Nội tổ chức thi đánh giá năng lực ngày 4/6. Ảnh: HH

Thực tế, các bài đánh giá hiện nay không chỉ dừng ở kiến thức cơ bản mà còn yêu cầu năng lực tổng hợp ở Toán, Tiếng Việt, Tiếng Anh hoặc bài thi tích hợp, khiến nhiều học sinh phải chuẩn bị từ sớm, thậm chí làm quen với dạng đề nâng cao ngay từ bậc tiểu học.

Áp lực vì thế không chỉ xuất hiện ở chính thời điểm tuyển sinh mà đã "lan" xuống các lớp dưới. Để chuẩn bị cho "cuộc chiến" này, không ít gia đình đã phải lên kế hoạch tích lũy từ lớp 3.

Đưa con đi thi tại điểm Trường THCS Thanh Xuân, chiều 4/6, chị Nguyễn Thu Hằng (phường Thanh Xuân) chia sẻ, gia đình chị đã đặt mục tiêu cho con thi vào trường chất lượng cao ngay từ khi con mới bước vào lớp 3.

Ngoài học trên lớp, gia đình còn cho con ôn luyện ở trung tâm 1 tuần 3 buổi với 3 môn Toán, Tiếng Việt, Tiếng Anh. Thời điểm "nước rút", gia đình nhờ thêm thầy cô giỏi, kèm 1-1 để con có đủ kiến thức dự thi.

Năm nay, Trường THCS Thanh Xuân tổ chức kiểm tra năng lực 3 môn Toán, Tiếng Việt, Tiếng Anh, tuyển 360 học sinh và quyết định bỏ điều kiện "lọc đầu vào" bằng học bạ.

Việc bỏ lọc học bạ khiến đối tượng dự thi mở rộng hơn rất nhiều. Nhìn vào điểm chuẩn năm ngoái tăng vọt tới 5 điểm (chạm mốc 57 điểm), chi Hằng tâm sự, chị thực sự mất ăn mất ngủ vì lo điểm chuẩn năm nay không thể "hạ nhiệt".

Chung cảnh "quay cuồng" cùng con đi xuyên qua mùa thi vào các trường chất lượng cao, chị Nguyễn Thu Phương (phường Hoàng Mai) cho biết, lịch trình của con chị những ngày này gần như không có… khoảng trống.

Để gia tăng cơ hội, chị đã nộp hồ sơ và cho con tham gia đánh giá năng lực tại Trường THCS&THPT Nguyễn Tất Thành vào ngày 17/5 trước đó.

Ngay sau khi hoàn thành bài thi tại THCS Thanh Xuân diễn ra vào hôm nay (4/6), ngày mai (5/6), con chị lại tiếp tục bước vào phòng thi của THCS Cầu Giấy và đến ngày 8/6 là THCS Lê Lợi.

Mục đích chị cho con dự thi nhiều trường là để con được trải nghiệm và tăng cơ hội trúng tuyển vào trường chất lượng cao. Tuy nhiên, bố mẹ luôn động viên không nên quá lo lắng bởi không đỗ vẫn có thể học trường công lập theo đúng tuyến tuyển sinh.

Thực tế, trường chất lượng cao sẽ quy tụ những học sinh giỏi, được đầu tư cơ sở vật chất hiện đại, đồng bộ, có đội ngũ giáo viên chất lượng. Vì vậy, việc cha mẹ học sinh mong muốn con được vào học môi trường tốt như vậy là điều dễ hiểu.

Tuy nhiên, vào trường chất lượng cao không phải là lựa chọn duy nhất. Thực tế nhiều em học lớp 6 trường THCS đại trà vẫn học giỏi. Điều này cho thấy, quan trọng nhất vẫn là ý thức học tập của các em cộng với môi trường đào tạo, sự quan tâm sát sao của thầy cô và cha mẹ.