Hội nghị Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo năm 2026. Ảnh: MOET

Đó là chia sẻ của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn, tại hội nghị Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo năm 2026, diễn ra trong 2 ngày (23 - 24/7), tại tỉnh Phú Thọ.

"Thanh lọc" bệnh thành tích, xóa 100% sổ sách giấy

Bước vào năm học 2026 - 2027, ngành Giáo dục phát đi thông điệp cực kỳ mạnh mẽ về việc chuyển đổi từ tư duy quản lý sang quản trị, đặt mục tiêu cao nhất là xây dựng nền giáo dục "công bằng, chất lượng và trung thực".

Đáng chú ý, việc giải phóng áp lực cho giáo viên và trả lại môi trường "học thật, thi thật" được tư lệnh ngành Giáo dục đặt lên hàng đầu.

Theo Bộ trưởng, tổng kết năm học 2025 - 2026, ngành Giáo dục đã ghi nhận nhiều bước tiến lớn từ việc triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018 đến khâu số hóa dữ liệu, từng bước hình thành phương thức quản trị dựa trên dữ liệu.

Tuy nhiên, những "điểm nghẽn" về chênh lệch vùng miền, thừa thiếu giáo viên cục bộ và đặc biệt là những "hạt sạn" tiêu cực trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 đang đòi hỏi một cuộc thay đổi toàn diện.

Điểm nhấn chiến lược của năm học 2026 - 2027 chính là mệnh lệnh "giải phóng thực chất sức lao động của người thầy".

“Thước đo thành công của một Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo giờ đây không chỉ nằm ở số lượng học sinh giỏi, mà còn ở việc giáo viên của địa phương mình có được giảm bớt gánh nặng hành chính, sổ sách để chuyên tâm vào chuyên môn hay không”, Bộ trưởng nhấn mạnh.

Để hiện thực hóa điều này, Bộ trưởng cho rằng, phải giảm sổ sách, giảm thủ tục hành chính, giảm những công việc khác, những phong trào, hội thi và danh hiệu mang tính hình thức.

“Chúng ta cần cam kết xóa bỏ 100% hồ sơ, sổ sách giấy trùng lặp, chuyển sang đo lường trên dữ liệu; cắt giảm tối thiểu 50% các hội thi, phong trào, danh hiệu mang tính hình thức”, Bộ trưởng nói.

Nhờ sự cởi trói này, thầy cô sẽ có thêm quỹ thời gian quý báu để nghiên cứu bài giảng, chăm sóc và nâng đỡ những học sinh còn yếu kém.

Song song với đó, tập trung tối ưu hóa nguồn lực và kiên quyết chống lãng phí cũng được tư lệnh ngành Giáo dục nhấn mạnh.

Ông cho rằng, nguyên tắc "giảm để tăng" cần được áp dụng triệt để: Giảm đầu mối cơ sở giáo dục để tăng giáo viên đứng lớp trực tiếp, giảm giờ học trên lớp để tăng cường hoạt động trải nghiệm thực tế.

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn phát biểu tại hội nghị. Ảnh: MOET

Đáng chú ý, Bộ trưởng lưu ý, phải xem lại toàn bộ cơ sở vật chất, các phòng học, phòng thí nghiệm, phòng lab đã được đầu tư và sử dụng hiệu quả hay chưa.

Đối với việc đầu tư các trường nội trú liên cấp tại các xã biên giới với sự quan tâm, đầu tư của Trung ương, thời gian tới, phải tính toán việc đưa các công trình này vào sử dụng như thế nào để khai thác một cách hiệu quả.

"Nơi nào mua sắm xong, xây dựng xong mà để bỏ trống thì người đứng đầu phải chịu trách nhiệm về việc này", Bộ trưởng chỉ đạo.

Quyết tâm đòi lại "sự trung thực" cho giáo dục

Nỗi đau từ những hiện tượng gian lận, tiêu cực tại một số địa phương trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 vừa qua là một tiếng chuông cảnh tỉnh sâu sắc.

Tư lệnh ngành Giáo dục thẳng thắn nhìn nhận và nhấn mạnh, đã đến lúc phải chấm dứt triệt để tình trạng nâng điểm, làm đẹp học bạ và chạy theo bệnh thành tích.

Đặc biệt, chữ "trung thực" chính thức được đề nghị bổ sung vào nội hàm phát triển giáo dục theo đúng tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước.

Theo Bộ trưởng, mục tiêu tối thượng trong giai đoạn tới là xây dựng một hệ thống "học thật, thi thật, nhân tài thật và giá trị thật".

Tinh thần liêm chính học thuật phải được gieo mầm ngay từ trên bục giảng, từ bậc mầm non, để mỗi học sinh biết nỗ lực vươn lên vì sự tiến bộ của chính mình.

Việc thi cử phải trở lại đúng bản chất là để đánh giá năng lực học sinh xem đã đạt chuẩn hay chưa, tuyệt đối không phải tổ chức thi để "loại nhau".

Để khôi phục và củng cố niềm tin vững chắc của xã hội, mọi hoạt động từ đánh giá, kiểm tra, thi cử đến các khoản thu trong nhà trường đều bắt buộc phải minh bạch hóa, xử lý thật nghiêm những sai phạm.

Thông điệp đầu năm học mới, được Bộ trưởng gửi tới toàn ngành Giáo dục là yêu cầu phải thay đổi tư duy đột phá, vượt ra khỏi khuôn khổ ngành để hành động quyết liệt với phương châm: "Làm ngay, làm nhanh, làm đúng, làm đến cùng, làm hiệu quả" vì sự tiến bộ của học sinh, vì sự tôn vinh của người thầy và vì tương lai tươi sáng của đất nước.