Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà. Ảnh: Minh Khôi

Thứ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Nguyễn Danh Huy cho biết, trong tổng số 140 dự án BOT giao thông được triển khai trước thời điểm Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) ban hành, hiện có 8 dự án thuộc phạm vi quản lý của Bộ Giao thông Vận tải có trạm thu phí còn vướng mắc cần xử lý.

8 dự án này được chia thành 3 nhóm, cụ thể:

Nhóm 1 gồm 2 dự án có doanh thu sụt giảm không có khả năng phục hồi (cầu Thái Hà và cầu Ba Vì-Việt Trì).

Nhóm 2 là dự án hầm đường bộ qua Đèo Cả thu phí hoàn vốn qua trạm thu phí La Sơn-Tuý Loan.

Nhóm 3 là 2 dự án đã hoàn thành không được thu phí (tuyến tránh TP Thanh Hoá và cầu Bình Lợi); 2 dự án chỉ được thu phí 1 trong 2 trạm nên doanh thu sụt giảm, đã áp dụng giải pháp bổ sung vốn Nhà nước, nhưng vẫn không khả thi (Quốc lộ 91 đoạn qua TP Cần Thơ và tuyến Thái Nguyên-Chợ Mới và cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 3 đoạn Km75-Km100); 1 dự án sụt giảm doanh thu và tiềm ẩn nguy cơ mất an ninh, trật tự (Quốc lộ 14 qua Đắk Lắk).

Ngoài 8 dự án trên, có một số dự án BOT thuộc phạm vi quản lý của địa phương có trạm thu phí tiềm ẩn nguy cơ mất an ninh trật tự nên chưa thu phí, bị ảnh hưởng doanh thu khi nhu cầu vận tải không như kỳ vọng do ảnh hưởng từ khó khăn kinh tế-xã hội, hoặc có thêm các tuyến giao thông song hành.

Theo ông Huy, thực hiện Thông báo kết luận số 428 ngày 20/10/2023 của Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà, Bộ Giao thông Vận tải đã trực tiếp trao đổi với các bên liên quan (nhà đầu tư, doanh nghiệp, ngân hàng...) để có giải pháp giải quyết theo hướng cùng nhau khắc phục tồn tại, bất cập, giảm tối đa thiệt hại và theo nguyên tắc “lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ”.

Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Đỗ Thành Chung cho rằng cần đánh giá đầy đủ, toàn diện “bức tranh” BOT trên cả nước, nhất là nguyên nhân của những khó khăn, vướng mắc, từ đó đề xuất “gói” giải pháp xử lý tổng thể, dứt điểm.

Đồng tình, theo Phó Thống đốc Thường trực Ngân hàng Nhà nước Đào Minh Tú, nếu không tháo gỡ dứt điểm các khó khăn của các dự án BOT giao thông sẽ rất khó thu hút nguồn lực xã hội hoá để đầu tư phát triển hạ tầng giao thông nói riêng, kinh tế-xã hội nói chung theo hình thức PPP. “Ngân hàng Nhà nước đã có nhiều chỉ đạo đối với các ngân hàng thương mại nhằm triển khai các giải pháp chia sẻ với nhà đầu tư dự án BOT về lãi suất, cơ cấu lại nợ vay…”, ông Tú nói.

Phó Tổng Thanh tra Lê Sỹ Bảy. Ảnh: M.Khôi

Phó Tổng Thanh tra Lê Sỹ Bảy cũng đề nghị xây dựng đề án và khung cơ chế xử lý tổng thể các dự BOT triển khai trước thời điểm Luật PPP được ban hành đang gặp khó khăn, vướng mắc.

Kết luận, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà yêu cầu Bộ Giao thông Vận tải khẩn trương hoàn thiện báo cáo làm rõ nguyên nhân khó khăn, vướng mắc của 8 dự án BOT nói trên, cũng như của các dự án BOT giao thông triển khai trước khi Luật PPP được ban hành, có hiệu lực.

Trong đó, lãnh đạo Chính phủ lưu ý phải chỉ rõ nguyên nhân khách quan, chủ quan, quá trình thay đổi, hoàn thiện chủ trương, chính sách pháp luật trong từng thời kỳ về PPP, trách nhiệm của các bên liên quan… Những vấn đề đã được Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương giải quyết theo thẩm quyền, trách nhiệm.

Còn những nội dung thuộc thẩm quyền quyết định của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Quốc hội, thì cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ trình theo quy định.

Các giải pháp đề xuất phải theo hướng có lợi cho người dân, doanh nghiệp, bảo đảm chặt chẽ và minh bạch, không để xảy ra tình trạng lạm dụng chính sách để trục lợi hoặc thoái thác trách nhiệm, nghĩa vụ của các bên đối với hợp đồng dự án đã ký kết, Phó Thủ tướng quán triệt.