Thực tế còn tình trạng “giấy phép con” núp bóng dưới dạng bổ sung hồ sơ, giấy tờ; tâm lý “sợ sai, sợ trách nhiệm” của một bộ phận công chức được Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng thẳng thắn nhìn nhận tại hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp có chủ đề “Tháo gỡ điểm nghẽn - Khơi thông nguồn lực - Thúc đẩy tăng trưởng”, sáng 18/7.

Lập danh mục doanh nghiệp nhà nước mạnh, chấp nhận rủi ro từng dự án

Trung tướng Tào Đức Thắng, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn Viettel đề nghị sớm ban hành danh mục doanh nghiệp nhà nước mạnh, quy mô lớn, có vai trò dẫn dắt trong ngành, lĩnh vực then chốt, chiến lược của nền kinh tế.

Trung tướng Tào Đức Thắng, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn Viettel. Ảnh: Đoàn Bắc/VGP

Cùng với đó, ông Thắng đề nghị xác định rõ doanh nghiệp đầu tàu trong từng lĩnh vực và giao những nhiệm vụ chiến lược cụ thể như dẫn dắt về công nghệ, phát triển chuỗi cung ứng trong nước, mở rộng thị trường quốc tế…

“Có như vậy, doanh nghiệp nhà nước mới thực sự phát huy được vai trò dẫn dắt và tạo động lực cho nền kinh tế”, ông Thắng nói.

Lãnh đạo Tập đoàn Viettel còn đề nghị Chính phủ nghiên cứu giao thêm cho các doanh nghiệp đầu tàu một số chỉ tiêu phản ánh mức độ lan tỏa với nền kinh tế như số lượng doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia chuỗi cung ứng, tỷ lệ nội địa hóa, giá trị mua sắm trong nước.

Để doanh nghiệp nhà nước trở thành lực lượng dẫn dắt tăng trưởng, Chủ tịch Tập đoàn Công nghiệp năng lượng Việt Nam (PetroVietnam) Lê Ngọc Sơn kiến nghị sớm ban hành đồng bộ các văn bản quy định pháp luật cụ thể hóa Nghị quyết 79 của Bộ Chính trị.

Trong đó, ông Sơn đề nghị phân cấp mạnh thẩm quyền quyết định đầu tư và giao quản trị vốn cho Hội đồng thành viên các tập đoàn quy mô lớn gắn với trách nhiệm giải trình.

Đồng thời đánh giá hiệu quả doanh nghiệp nhà nước theo tổng thể danh mục, chấp nhận rủi ro ở từng dự án và làm rõ nhiệm vụ chính trị.

Lãnh đạo Tập đoàn PetroVietnam cũng đề nghị mở rộng ngành nghề kinh doanh và thu hút nhân tài trong các lĩnh vực chiến lược.

“Đây là điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp nhà nước đóng góp thực chất vào mục tiêu tăng trưởng hai con số”, ông Sơn nói.

Từ thực tiễn, ông Sơn kiến nghị Thủ tướng tiếp tục chỉ đạo đổi mới cơ chế đánh giá, xếp loại hiệu quả dài hạn và đóng góp của doanh nghiệp; sớm ban hành cơ chế đặc thù đối với các dự án năng lượng mới, công nghệ mới và đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.

Hệ sinh thái pháp lý ổn định giúp doanh nghiệp giảm rủi ro và chi phí

Trong khi đó, bà Nguyễn Thị Nga, Quyền Chủ tịch Hội Doanh nhân Tư nhân Việt Nam, Chủ tịch Tập đoàn BRG đề nghị phát triển mạnh thị trường bán lẻ trong nước thông qua nâng cao năng lực kết nối của doanh nghiệp sản xuất với chuỗi cung ứng và hệ thống phân phối hiện đại.

Bà Nguyễn Thị Nga, Quyền Chủ tịch Hội Doanh nhân Tư nhân Việt Nam, Chủ tịch Tập đoàn BRG. Ảnh: Đoàn Bắc/VGP

Theo bà Nga, nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã và doanh nghiệp nhỏ hiện vẫn gặp khó trong việc đáp ứng tiêu chuẩn của hệ thống phân phối hiện đại, chi phí logistics cao và thiếu dữ liệu thị trường, dẫn đến mất cân đối cung - cầu.

“Nhu cầu của người tiêu dùng đối với hàng Việt chất lượng cao rất lớn. Để khai thác hiệu quả dư địa này, cần cơ chế kết nối đồng bộ giữa sản xuất và phân phối với sự hỗ trợ của Chính phủ”, bà Nga nêu thực tế.

Từ đó, bà đề nghị xây dựng Chương trình quốc gia phát triển chuỗi cung ứng hàng Việt, liên kết xuyên suốt giữa sản xuất, chế biến, phân phối và tiêu dùng.

Bà cũng đề nghị có cơ chế khuyến khích và đặt hàng các doanh nghiệp lớn tham gia hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và hợp tác xã thông qua tư vấn tiêu chuẩn chất lượng, chuyển giao công nghệ, chia sẻ hạ tầng logistics, kết nối tiêu thụ và phát triển chuỗi cung ứng.

Phát biểu sau đó, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, 6 tháng đầu năm, Chính phủ và các bộ đã ban hành kịp thời các văn bản quy định chi tiết với tổng số 225 văn bản, tăng 1,9 lần so với cùng kỳ năm trước.

Đặc biệt, Chính phủ, các bộ, ngành đã chuyển từ cách tiếp cận sửa đổi từng văn bản riêng lẻ sang rà soát, sửa đổi đồng bộ và tổng thể trên nhiều lĩnh vực cốt lõi như: đất đai, đầu tư, kinh doanh bất động sản, nhà ở, tài chính, thuế…

Việc tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và cách tiếp cận này, theo ông Tùng, nhằm tạo lập một hệ sinh thái pháp lý ổn định, dễ dự báo, giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro và chi phí tuân thủ, từ đó yên tâm để đầu tư.

Chính phủ đã và đang trình Quốc hội các nghị quyết về cơ chế chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ dứt điểm các dự án tồn đọng kéo dài và xử lý vi phạm liên quan đến đất đai, tài sản, kinh tế.

Tách bạch xử lý vi phạm với việc khơi thông nguồn lực bị ách tắc

Bộ trưởng Bộ Tư pháp nhấn mạnh, tư duy hoàn thiện pháp luật được quán triệt theo hướng kiến tạo phát triển, phân định rõ giữa hành vi tham nhũng trục lợi với những sai sót phát sinh trong quá trình tổ chức thực hiện nhưng không vụ lợi và vì lợi ích chung.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng. Ảnh: Đoàn Bắc/VGP

Cùng với đó, tách bạch việc xử lý trách nhiệm của tổ chức, cá nhân vi phạm với việc khơi thông nguồn lực bị ách tắc; đặc biệt là không hình sự hóa các quan hệ dân sự, kinh tế.

“Điều này không chỉ giúp giữ vững kỷ cương mà còn củng cố niềm tin của các nhà đầu tư về sự an toàn pháp lý tại Việt Nam”, ông Tùng khẳng định.

Bên cạnh những kết quả tích cực, Bộ trưởng Bộ Tư pháp nhìn nhận còn những điểm nghẽn gây khó khăn cho hoạt động của doanh nghiệp như một số quy định còn chồng chéo, chậm ban hành văn bản quy định chi tiết; cơ chế phản ứng chính sách trong một số trường hợp còn chậm.

“Thực tế vẫn còn tình trạng “giấy phép con” núp bóng dưới dạng bổ sung hồ sơ, giấy tờ”, ông Tùng nói và chỉ ra việc liên thông dữ liệu giữa các cơ quan chưa thực sự thông suốt khiến doanh nghiệp phải kê khai một thông tin nhiều lần.

Thêm nữa là tình trạng tâm lý “sợ sai, sợ trách nhiệm” của một bộ phận công chức đang hiện hữu, ảnh hưởng đến tiến độ xử lý hồ sơ và niềm tin của doanh nghiệp.

Đề cập giải pháp, ông Tùng cho biết, Bộ Tư pháp sẽ tiếp tục đổi mới quy trình xây dựng pháp luật theo hướng chuyên nghiệp, minh bạch.

Theo đó, có lộ trình chuyển tiếp hợp lý đối với các chính sách mới, hạn chế tối đa các thay đổi đột ngột làm đảo lộn kế hoạch kinh doanh của doanh nghiệp; kiên quyết không ban hành các quy định làm phát sinh thủ tục hành chính hoặc giấy phép nếu không thật sự cần thiết.

Bộ Tư pháp sẽ tham mưu thiết lập cơ chế phản ứng chính sách nhanh chóng và công khai kết quả xử lý các kiến nghị của doanh nghiệp với mục tiêu rút ngắn khoảng cách từ văn bản đến thực tiễn cuộc sống.

Ngoài ra, Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng cho biết, sẽ ưu tiên các biện pháp khắc phục hậu quả, cá nhân hóa rõ trách nhiệm để tạo điều kiện cho doanh nghiệp sớm khôi phục hoạt động sau khi đã khắc phục sai phạm.