Chiều 16/7, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường.

Dự kiến cắt giảm 38 thủ tục hành chính và 40 điều kiện kinh doanh

Trình bày tờ trình của Chính phủ, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp cho biết, dự án luật này sửa đổi, bổ sung 10 luật trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường, gồm: Luật Bảo vệ và kiểm dịch thực vật; Luật Chăn nuôi; Luật Đê điều; Luật Địa chất và khoáng sản; Luật Khí tượng thủy văn; Luật Tài nguyên nước; Luật Thú y; Luật Thuỷ lợi; Luật Thủy sản; Luật Trồng trọt.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp. Ảnh: P.Thắng

Dự thảo luật tập trung cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh và phân quyền trong thực hiện thủ tục hành chính. Ngoài ra, sửa đổi, bổ sung một số điều khoản để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật.

Thay mặt cơ quan thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải cho biết, Thường trực Ủy ban tán thành với sự cần thiết ban hành dự án luật.

Nhận thấy phạm vi sửa đổi là phù hợp, cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ tiếp tục rà soát, thể chế hóa đầy đủ, toàn diện, nhất là các văn bản về sắp xếp tổ chức bộ máy, chính quyền địa phương 2 cấp, bảo đảm không làm phát sinh chính sách mới.

Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị tiếp tục rà soát để không làm phát sinh xung đột, chồng chéo, trong đó có cam kết Net Zero vào năm 2050 và đánh giá đầy đủ hơn tác động của phân cấp, phân quyền đối với yêu cầu bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Góp ý, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đánh giá dự án luật đặt mục tiêu cắt giảm 38 thủ tục hành chính, đơn giản hóa 13 thủ tục và cắt giảm 40 điều kiện kinh doanh là hướng cải cách rất đáng ghi nhận vì giúp giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp và người dân.

Tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội lưu ý việc sửa luật phải bảo đảm hiệu quả để luật thực sự đi vào cuộc sống, không tạo ra khoảng trống quản lý và không để xảy ra tình trạng “bình mới rượu cũ”.

Luật hóa cơ chế hậu kiểm bằng công nghệ, tránh buông lỏng quản lý

Ông cũng lưu ý chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm phải đi đôi với nâng cao năng lực thực thi của địa phương.

Chủ tịch Quốc hội phân tích, khi giảm các thủ tục cấp phép ban đầu thì áp lực sẽ chuyển sang công tác thanh tra, kiểm tra sau cấp phép. Trong khi đó, lực lượng thanh tra chuyên ngành tại nhiều địa phương hiện còn mỏng, thiếu nhân lực và trang thiết bị.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn. Ảnh: daibieunhandan

Do đó, Chủ tịch Quốc hội đề nghị cần luật hóa cơ chế hậu kiểm bằng công nghệ, áp dụng truy xuất nguồn gốc, mã QR và quy định rõ nguồn lực tài chính cho hoạt động giám sát tại địa phương nhằm tránh tình trạng buông lỏng quản lý, ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm nông nghiệp.

Bên cạnh đó, theo Chủ tịch Quốc hội, phân cấp, phân quyền phải đi kèm hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật thống nhất trên phạm vi cả nước.

“Nếu quy chuẩn kỹ thuật quốc gia không được ban hành đồng bộ và rõ ràng, mỗi địa phương sẽ có cách hiểu và áp dụng khác nhau. Hệ quả là vô tình tạo ra các giấy phép con hoặc sự cát cứ thông tin”, Chủ tịch Quốc hội nêu thực tế.

Một nội dung khác được Chủ tịch Quốc hội lưu ý là cần nghiên cứu cơ chế cấp phép liên thông, giao một đầu mối tại địa phương chịu trách nhiệm giải quyết đồng thời các thủ tục để trả kết quả một lần duy nhất cho doanh nghiệp.

Ngoài ra, theo Chủ tịch Quốc hội, cần đẩy mạnh số hóa, xóa bỏ nộp bản giấy song song.

Tuyệt đối không hạ thấp yêu cầu chất lượng luật

Giải trình sau đó, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng cho biết, Chính phủ đã nhiều lần chỉ đạo hoàn thiện, rà soát lại việc cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục và điều kiện kinh doanh nhưng không để có “khoảng trống” pháp lý.

Qua góp ý của Chủ tịch Quốc hội, Phó Thủ tướng khẳng định Chính phủ sẽ tiếp tục chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương trong quá trình xây dựng nghị định, thông tư tiếp tục rà soát, đảm bảo chính sách thống nhất, thuận tiện khi áp dụng và thiết kế cơ chế hậu kiểm chặt chẽ.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên. Ảnh: daibieuquochoi.vn

Kết luận nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên nhấn mạnh, Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhất trí báo cáo Quốc hội bổ sung dự án luật vào Chương trình lập pháp 2026 và trình Quốc hội xem xét thông qua tại kỳ họp không thường lệ thứ nhất theo trình tự thủ tục rút gọn.

Phó Chủ tịch Quốc hội lưu ý, chỉ được rút ngắn về thời gian nhưng tuyệt đối không cắt bớt quy trình thủ tục và không hạ thấp yêu cầu về chất lượng.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ tập trung vào các nội dung thực sự liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh, phân quyền trong thực hiện thủ tục.

Tuyệt đối không lồng ghép các chính sách mới hoặc mở rộng sang những vấn đề cần phải được nghiên cứu, đánh giá đầy đủ hoặc là xin ý kiến cấp có thẩm quyền trước khi sửa đổi toàn diện từng luật, Phó Chủ tịch Quốc hội nêu rõ.