Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng hội kiến Tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama. Ảnh: VPCP cung cấp

Từ ngày 15 đến ngày 16/2, những người đứng đầu Nhà nước/Chính phủ các nước thành viên của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và Hợp chủng quốc Hoa Kỳ đã gặp gỡ tại Sunnylands, California tại Hội nghị Cấp cao đặc biệt của các nhà lãnh đạo. 

Đây là lần đầu tiên một Hội nghị Cấp cao đặc biệt giữa các nhà lãnh đạo của ASEAN và Hoa Kỳ được tổ chức tại Hoa Kỳ và cũng là Hội nghị Cấp cao đầu tiên kể từ khi thành lập Cộng đồng ASEAN.

Đề cao tầm quan trọng của sự thịnh vượng chung

Những người đứng đầu Nhà nước/Chính phủ của các nước thành viên ASEAN và Hoa Kỳ đã ra Tuyên bố chung tái khẳng định những nguyên tắc quan trọng sẽ định hướng sự hợp tác trong thời gian tới.

Đó là, tôn trọng độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, bình đẳng và chính trị độc lập của tất cả các quốc gia thông qua việc duy trì các nguyên tắc và mục đích của Hiến chương Liên Hợp Quốc, Hiến chương ASEAN và luật pháp quốc tế;

Đề cao tầm quan trọng của sự thịnh vượng chung, sự tăng trưởng kinh tế và phát triển toàn diện bền vững, giáo dục thế hệ trẻ nhằm duy trì hòa bình, phát triển và ổn định vì lợi ích chung của khu vực;

ASEAN - Hoa Kỳ cùng nhau ghi nhận tầm quan trọng của việc áp dụng các chính sách hướng tới xây dựng các nền kinh tế năng động, cởi mở, cạnh tranh và liên kết chặt chẽ nhằm giúp tăng trưởng kinh tế, tạo công ăn việc làm, thúc đẩy kết nối, đổi mới và tinh thần kinh doanh, hỗ trợ các doanh nghiệp vừa và nhỏ, thu hẹp khoảng cách phát triển;

Các bên cam kết bảo đảm cơ hội cho tất cả người dân, thông qua tăng cường dân chủ, quản trị tốt và tuân thủ các quy định của pháp luật, thúc đẩy và bảo vệ nhân quyền và quyền tự do cơ bản, khuyến khích tinh thần khoan dung, ôn hòa và bảo vệ môi trường.

Tôn trọng và ủng hộ vai trò trung tâm của ASEAN và các cơ chế do ASEAN dẫn dắt trong cấu trúc khu vực đang định hình ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương; đề cao một trật tự khu vực và quốc tế dựa trên luật lệ, trong đó duy trì và bảo vệ các quyền và đặc quyền của tất cả các quốc gia.

Duy trì hòa bình, bảo đảm an ninh và an toàn hàng hải

ASEAN - Hoa Kỳ cũng cam kết giải quyết các tranh chấp bằng biện pháp hoà bình, bao gồm việc tôn trọng các tiến trình ngoại giao và pháp lý, không đe dọa hoặc sử dụng vũ lực, phù hợp với các nguyên tắc được thừa nhận rộng rãi của luật pháp quốc tế, bao gồm Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS).

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng dự Hội nghị Cấp cao đặc biệt ASEAN  - Hoa Kỳ ngày 16/2. Ảnh: VPCP cung cấp

Cùng với đó, duy trì hòa bình, an ninh và sự ổn định trong khu vực, bảo đảm an ninh và an toàn hàng hải, bao gồm cả quyền tự do hàng hải, hàng không và các mục đích sử dụng biển hợp pháp khác và thương mại hàng hải hợp pháp không bị cản trở như đã được nêu trong Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển 1982 (UNCLOS) cũng như phi quân sự hoá và tự kiềm chế trong các hoạt động; thúc đẩy hợp tác để giải quyết các thách thức chung trong lĩnh vực biển.

Các bên quyết tâm cao nhằm đóng một vai trò nổi bật trong việc giải quyết các vấn đề toàn cầu như khủng bố và chủ nghĩa bạo lực cực đoan, buôn bán ma túy, buôn bán người, đánh bắt cá bất hợp pháp, buôn bán trái phép động vật hoang dã và khai thác gỗ bất hợp pháp; giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu và xây dựng một ASEAN bền vững về môi trường và khí hậu, cũng như thực hiện phần đóng góp do mỗi quốc gia tự xác định theo Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu;

Tăng cường kết nối người dân thông qua các chương trình có sự tham gia của công dân ASEAN và công dân Hoa Kỳ, bao gồm giới thanh niên và khuyến khích các cơ hội cho mọi người dân, đặc biệt là những người dễ bị tổn thương nhất để hoàn thành tầm nhìn của Cộng đồng ASEAN…

Hội nghị lần này đã đánh dấu một năm mang tính bước ngoặt đối với ASEAN cũng như mối quan hệ đối tác chiến lược ngày càng sâu sắc giữa ASEAN và Hoa Kỳ. 

Trong năm 2015, các nước thành viên ASEAN đã chào mừng thành lập Cộng đồng ASEAN, cùng nhau hướng tới một ASEAN phục vụ người dân khu vực Đông Nam Á ngày càng tốt hơn.

Thảo Nguyên