(Thanh tra) - Giá xăng dầu tăng mạnh khiến chi phí nhiên liệu của nhiều doanh nghiệp vận tải đội lên đáng kể, trong khi giá cước khó điều chỉnh tương ứng, tạo áp lực lớn lên hoạt động kinh doanh.
Giá xăng dầu thời gian gần đây biến động mạnh theo xu hướng tăng cao. Dù vừa được điều chỉnh giảm từ 15/10, giá xăng E5 RON 92 vẫn ở mức 26.970 đồng/lít, xăng E10 RON 95 khoảng 27.020 đồng/lít, dầu diesel 29.100 đồng/lít, gây áp lực lớn lên chi phí hoạt động của doanh nghiệp vận tải trong khi giá cước khó điều chỉnh tương ứng.
Trao đổi với Báo Thanh tra, ông Khúc Hữu Thanh Hải, Giám đốc Công ty cổ phần Vận tải, Thương mại và Dịch vụ Đất Cảng, cho biết giá xăng dầu tăng cao đang khiến các doanh nghiệp vận tải gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là những đơn vị kinh doanh vận tải hành khách theo tuyến cố định.
Theo ông Hải, trước đây, chi phí nhiên liệu chiếm khoảng 40% doanh thu của doanh nghiệp vận tải, song với mặt bằng giá xăng dầu hiện nay, tỷ lệ này đã tăng lên đáng kể. Áp lực càng lớn khi lãi suất vay ngân hàng tăng, trong khi doanh thu không cải thiện tương ứng và giá cước vận tải khó điều chỉnh theo mức tăng của chi phí đầu vào.
Đối với vận tải hành khách tuyến cố định, doanh nghiệp phải duy trì hoạt động thường xuyên, bảo đảm chất lượng dịch vụ nhưng không thể tăng giá vé ngay mỗi khi giá nhiên liệu biến động. Nếu giữ nguyên giá cước, doanh nghiệp phải tự gánh phần chi phí phát sinh, khiến lợi nhuận bị thu hẹp. Ngược lại, việc tăng giá vé cũng phải cân nhắc khả năng chi trả của hành khách và sức cạnh tranh trên thị trường.
"Trước đây, chi phí xăng dầu đã chiếm khoảng 40% doanh thu, nhưng hiện nay tỷ lệ này còn cao hơn nhiều. Cộng thêm áp lực lãi suất ngân hàng tăng, trong khi giá cước vận tải không thể tăng tương ứng với chi phí, các doanh nghiệp đang gặp rất nhiều khó khăn, nhất là vận tải hành khách tuyến cố định", ông Hải chia sẻ.
Theo ông Hải, trước áp lực chi phí ngày càng lớn, doanh nghiệp buộc phải tìm cách tiết giảm chi phí vận hành, nâng cao hiệu quả khai thác phương tiện. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp trước mắt bởi hoạt động vận tải vẫn phải bảo đảm các yêu cầu về an toàn và chất lượng dịch vụ.
Cùng chung nhận định, ông Đỗ Văn Bằng, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải Hà Nội, cho biết giá nhiên liệu là một trong những yếu tố quyết định hiệu quả kinh doanh của các doanh nghiệp vận tải hành khách và vận tải logistics.
Theo ông Bằng, trong điều kiện bình thường, chi phí nhiên liệu thường chiếm khoảng 30 - 35% doanh thu, có thời điểm lên tới 40%. Tuy nhiên, khi giá xăng dầu tăng mạnh, tỷ trọng này có thể lên tới trên 50%, tạo sức ép lớn đối với khả năng cân đối tài chính của doanh nghiệp.
"Trước đây, các doanh nghiệp xây dựng phương án giá cước trên cơ sở giá dầu khoảng 20.000 - 22.000 đồng/lít. Nhưng khi giá dầu tăng lên gần 30.000 đồng/lít, chi phí nhiên liệu có thể chiếm tới 50% doanh thu. Đây là áp lực rất lớn đối với hoạt động kinh doanh vận tải", ông Bằng phân tích.
Đáng nói, trong khi chi phí nhiên liệu tăng mạnh, việc điều chỉnh giá vé, giá cước vận tải lại không dễ thực hiện do liên quan trực tiếp đến quyền lợi của hành khách, khách hàng sử dụng dịch vụ và các yêu cầu quản lý giá.
Theo ông Bằng, nhiều doanh nghiệp đang phải rà soát hoạt động, tiết kiệm nhiên liệu, cắt giảm những khoản chi phí có thể tiết giảm và nâng cao hiệu quả khai thác phương tiện. Tuy nhiên, dư địa tiết giảm không còn nhiều bởi doanh nghiệp vẫn phải duy trì hoạt động và bảo đảm chất lượng dịch vụ.
"Doanh nghiệp có thể tiết kiệm, cắt giảm chi phí nhưng cũng chỉ đến một giới hạn nhất định. Hoạt động vận tải vẫn phải duy trì, chất lượng dịch vụ vẫn phải bảo đảm, trong khi giá nhiên liệu liên tục tăng cao", ông Bằng chia sẻ.
Đề cập đến giải pháp lâu dài, ông Khúc Hữu Thanh Hải cho rằng chuyển đổi xanh, từng bước sử dụng phương tiện vận tải chạy bằng năng lượng sạch là hướng đi cần thiết nhằm giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu truyền thống, hạn chế tác động từ những biến động của thị trường xăng dầu.
Theo ông Hải, việc chuyển sang sử dụng phương tiện tiết kiệm năng lượng, nhiên liệu thay thế hoặc năng lượng sạch không chỉ góp phần giảm áp lực chi phí vận hành về lâu dài mà còn tạo điều kiện để doanh nghiệp phát triển bền vững. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi cần có lộ trình phù hợp, nhất là khi nhiều doanh nghiệp vận tải đang gặp khó khăn về tài chính, trong khi chi phí đầu tư phương tiện mới là bài toán không dễ giải quyết.
"Về lâu dài, doanh nghiệp phải tính đến việc xanh hóa hoạt động vận tải, chuyển sang sử dụng phương tiện chạy bằng năng lượng mới để giảm phụ thuộc vào xăng dầu. Còn với mặt bằng giá nhiên liệu như hiện nay, trong khi giá cước không thể tăng tương ứng, doanh nghiệp vận tải thực sự đang đứng trước bài toán rất khó", ông Hải chia sẻ.
Trong khi đó, ông Đỗ Văn Bằng, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải Hà Nội, đánh giá Chính phủ đã triển khai nhiều giải pháp nhằm ứng phó với biến động giá xăng dầu, góp phần giảm bớt áp lực đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, khi giá nhiên liệu chịu tác động lớn từ thị trường thế giới, việc kiểm soát hoàn toàn những biến động này là rất khó khăn.
Theo ông Bằng, điều cộng đồng doanh nghiệp vận tải mong mỏi nhất hiện nay là giá nhiên liệu thế giới sớm hạ nhiệt, qua đó giảm áp lực chi phí đầu vào, giúp doanh nghiệp ổn định hoạt động, duy trì chất lượng dịch vụ và hạn chế phải điều chỉnh giá cước.
"Giá nhiên liệu tăng cao đang khiến các doanh nghiệp vận tải gặp rất nhiều khó khăn. Chúng tôi chỉ mong thị trường nhiên liệu thế giới sớm ổn định, giá xăng dầu giảm nhiệt để doanh nghiệp có điều kiện duy trì hoạt động kinh doanh", ông Bằng bày tỏ.
