Hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam đang tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do để mở rộng thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh. Ảnh: VGP

Mục tiêu xuất nhập khẩu 1.000 tỷ USD không còn xa

Ông Nguyễn Tuấn Việt, CEO VIETGO, chuyên gia trong lĩnh vực xúc tiến thương mại và kết nối xuất khẩu, cho biết xuất khẩu đang là một trong những điểm sáng của nền kinh tế trong những tháng đầu năm 2026. Dữ liệu thống kê cho thấy tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam sau 5 tháng đã đạt khoảng 445 tỷ USD, tương đương bình quân gần 90 tỷ USD mỗi tháng.

Từ kết quả này, ông Việt cho rằng mục tiêu đạt 1.000 tỷ USD tổng kim ngạch xuất nhập khẩu trong năm 2026 hoàn toàn khả thi. Nếu đạt được cột mốc này, Việt Nam có thể vươn lên nhóm 13 - 14 nền kinh tế có tổng kim ngạch xuất nhập khẩu lớn nhất thế giới.

Theo vị chuyên gia, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu không chỉ phản ánh quy mô giao thương mà còn là một chỉ dấu quan trọng về sức mạnh và mức độ hội nhập của nền kinh tế trên thị trường quốc tế. Đáng chú ý, nếu tổng kim ngạch xuất nhập khẩu vượt mốc 1.000 tỷ USD, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam dự kiến sẽ đạt trên 500 tỷ USD, tương đương quy mô GDP hiện nay.

"Đây là con số rất lớn, thể hiện tốc độ tăng trưởng và phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế Việt Nam", ông Việt nhận định.

Ở góc độ cơ cấu xuất khẩu, khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) hiện vẫn giữ vai trò chủ đạo với kim ngạch khoảng 172,16 tỷ USD, chiếm gần 80% tổng xuất khẩu. Trong khi đó, khu vực kinh tế trong nước mới chiếm khoảng 20,2%.

Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Tuấn Việt, việc các tập đoàn đa quốc gia liên tục mở rộng đầu tư và đặt nhà máy tại Việt Nam là tín hiệu tích cực, cho thấy sức hấp dẫn ngày càng lớn của môi trường đầu tư trong nước.

Đồng thời, đây cũng là cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, từng bước nâng cao năng lực cạnh tranh và gia tăng tỷ trọng đóng góp trong cơ cấu xuất khẩu.

"Chuỗi cung ứng thế giới đang dịch chuyển mạnh về Việt Nam. Doanh nghiệp trong nước cần tận dụng cơ hội này để nâng cao năng lực sản xuất, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị và gia tăng tỷ trọng xuất khẩu trong thời gian tới", ông Việt nói.

Tín hiệu tích cực từ nhiều ngành hàng

Bên cạnh đà tăng trưởng chung của xuất khẩu, ông Nguyễn Tuấn Việt cho biết trong khoảng 3 tháng gần đây, nhiều nhóm ngành hàng của Việt Nam đang ghi nhận nhu cầu tăng mạnh từ thị trường quốc tế.

Nổi bật nhất là nhóm vật liệu xây dựng. Theo dữ liệu của VIETGO, riêng mặt hàng xi măng hiện ghi nhận khoảng 40 - 50 đơn hàng mỗi tháng, tăng gần gấp đôi so với trước đây. Theo ông Việt, xi măng đang đóng vai trò dẫn dắt toàn ngành vật liệu xây dựng.

"Khi nhu cầu xi măng tăng mạnh, các mặt hàng liên quan như gạch, vữa, sắt thép, nhôm, đồng, thiết bị vệ sinh và nội thất cũng thường tăng theo", ông Việt phân tích.

Nhiều ngành hàng xuất khẩu chủ lực ghi nhận tín hiệu tích cực, góp phần duy trì đà tăng trưởng thương mại của Việt Nam. Ảnh: VGP/MOIT

Cùng với vật liệu xây dựng, nhóm trái cây cũng ghi nhận lượng khách hàng quốc tế tìm kiếm tăng đáng kể. Đáng chú ý, khoảng 80% đơn hàng đến từ khu vực Trung Đông. Ông Việt cho hay, sau giai đoạn chịu tác động bởi xung đột và gián đoạn logistics, nhiều nhà nhập khẩu tại khu vực này đang quay trở lại tìm kiếm nguồn cung mới khi nhu cầu tiêu dùng dần phục hồi.

Tín hiệu tích cực cũng xuất hiện ở ngành dệt may. Ngoài các đơn hàng truyền thống cho mùa đông, thời gian gần đây nhiều doanh nghiệp Việt Nam còn nhận được đơn hàng quần áo mùa hè từ thị trường Trung Đông. Theo ông Việt, điều này cho thấy nhu cầu tiêu dùng tại khu vực này đang gia tăng trở lại, nhất là trong bối cảnh nhiều thị trường bước vào giai đoạn tái thiết sau xung đột.

Ở lĩnh vực nông sản, ba mặt hàng được khách hàng quốc tế quan tâm nhiều nhất hiện nay là cà phê, hạt điều và hạt tiêu. Trong đó, cà phê tiếp tục là điểm sáng khi ghi nhận mức tăng trưởng mạnh trong những năm gần đây. Nếu năm 2024 kim ngạch xuất khẩu cà phê đạt trên 5 tỷ USD thì năm 2025 đã tăng lên khoảng 9 tỷ USD.

Đối với hạt điều, Việt Nam tiếp tục giữ vị trí quốc gia xuất khẩu lớn nhất thế giới. Theo ông Nguyễn Tuấn Việt, lợi thế dẫn đầu giúp sản phẩm điều Việt Nam thu hút sự quan tâm của nhiều nhà nhập khẩu toàn cầu. Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp đã chủ động nhập khẩu nguyên liệu từ sớm để chuẩn bị cho các đơn hàng cuối năm, tạo nền tảng cho tăng trưởng xuất khẩu trong thời gian tới.

Từ những tín hiệu tích cực của thị trường, ông Nguyễn Tuấn Việt cho rằng Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để tạo bước đột phá về thương mại trong năm 2026. Theo ông, sự kết hợp giữa môi trường chính trị ổn định, vị trí địa chiến lược thuận lợi và mạng lưới các hiệp định thương mại tự do (FTA) đang tạo ra lợi thế cạnh tranh quan trọng cho hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế.

"Ba yếu tố này tạo thành một 'kiềng 3 chân' vững chắc. Các yếu tố này giúp Việt Nam giảm chi phí, rút ngắn thời gian giao hàng và tăng sức cạnh tranh cho hàng hóa xuất khẩu trên thị trường toàn cầu", ông Nguyễn Tuấn Việt nhấn mạnh.