Tháng 1/2026, doanh nghiệp Việt đầu tư ra nước ngoài 238,3 triệu USD, gấp 3 lần cùng kỳ năm trước

Thúc đẩy dòng vốn tỷ USD đầu tư ra nước ngoài

Số liệu từ Cục Thống kê (Bộ Tài chính) ghi nhận tiềm năng to lớn của dòng vốn Việt. Lũy kế đến hết tháng 12/2025, Việt Nam sở hữu 1.991 dự án đầu tư ra nước ngoài còn hiệu lực với tổng vốn trên 23,7 tỷ USD. Riêng năm 2025, tổng vốn đầu tư đạt 1,362 tỷ USD, tăng trưởng 88,7% so với năm 2024. Dù dòng vốn đang chảy mạnh sang 85 quốc gia, cơ cấu đầu tư vẫn tập trung vào các lĩnh vực truyền thống.

Tháng 1/2026, doanh nghiệp Việt đầu tư ra nước ngoài 238,3 triệu USD, gấp 3 lần cùng kỳ năm trước.

Xét về lĩnh vực đầu tư, xây dựng chiếm 63,3% tổng vốn đầu tư; theo sau là nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản; vận tải kho bãi. Xét về lãnh thổ nhận đầu tư, Kyrgyzstan là nước dẫn đầu, tiếp theo là Angola, Kazakhstan ; Lào và Ấn Độ.

Ngược lại, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài thực hiện tại Việt Nam trong tháng 1/2026 ước đạt 1,68 tỷ USD, đánh dấu số vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài thực hiện cao nhất cùng kỳ trong 5 năm qua.

Đáng chú ý, cơ cấu FDI ngày càng dịch chuyển theo hướng chất lượng, với tỷ trọng gia tăng ở các lĩnh vực công nghệ cao, công nghiệp xanh, năng lượng tái tạo và kinh tế số. Nếu duy trì tiến độ cải cách và triển khai hiệu quả các dự án lớn, Việt Nam có khả năng đạt mức giải ngân FDI cao mới trong năm 2026.

Hiện nay, Bộ Tài chính đang xây dựng Đề án thu hút FDI thế hệ mới, với những định hướng, giải pháp, chiến lược cạnh tranh riêng, nhằm thu hút FDI phục vụ cho mục tiêu phát triển bền vững, trong đó có xu hướng chuyển dịch trọng tâm thu hút đầu tư sang các lĩnh vực: công nghệ cao, công nghệ lõi, bán dẫn, AI, R&D, đổi mới sáng tạo. 

Tạo điều kiện cho doanh nghiệp tự chủ là xu thế tất yếu

Dự thảo Nghị định mới về đầu tư ra nước ngoài với những cải cách bước ngoặt giúp doanh nghiệp Việt tự tin mang chuông đi đánh xứ người.

Sự thay đổi căn bản trong tư duy quản lý từ "kiểm soát" sang "kiến tạo" đang mở ra chương mới cho hoạt động đầu tư quốc tế của Việt Nam. Theo dự thảo Nghị định quy định về đầu tư ra nước ngoài do Bộ Tài chính xây dựng nhằm thay thế Nghị định 31/2021/NĐ-CP, những rào cản hành chính rườm rà đang dần được gỡ bỏ, thay thế bằng cơ chế phân cấp mạnh mẽ và chuyển đổi số toàn diện. Đây không chỉ là nỗ lực đơn giản hóa thủ tục mà còn là chiến lược quốc gia nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập sâu rộng.

Điểm nhấn quan trọng nhất trong dự thảo lần này là việc nâng ngưỡng vốn đầu tư thuộc diện phải trình Thủ tướng Chính phủ chấp thuận từ 800 tỷ đồng lên mức 1.600 tỷ đồng. Việc nới rộng gấp đôi hạn mức này giúp các dự án quy mô vừa và lớn được phê duyệt nhanh chóng hơn, giảm bớt áp lực thủ tục cho cả cơ quan quản lý và doanh nghiệp.

Đặc biệt, một bước đi đột phá khác là đề xuất miễn hoàn toàn thủ tục cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư đối với các dự án có vốn dưới 20 tỷ đồng (nếu không thuộc ngành nghề kinh doanh có điều kiện). Thay vào đó, nhà đầu tư chỉ cần thực hiện đăng ký giao dịch ngoại hối tại Ngân hàng Nhà nước.

Theo chuyên gia kinh tế, TS Nguyễn Minh Phong, việc tạo điều kiện cho doanh nghiệp tự chủ là xu thế tất yếu. Những doanh nghiệp có năng lực tài chính mạnh, lịch sử đầu tư thành công, đã có lợi nhuận chuyển về nước hoặc dự án hoạt động ổn định sẽ được hưởng cơ chế hậu kiểm, thay vì tiền kiểm gắt gao như trước. Điều này khuyến khích sự minh bạch và trách nhiệm giải trình của cộng đồng doanh nghiệp.

Để hướng dòng vốn vào công nghệ cao, dự thảo Nghị định bổ sung các hình thức góp vốn linh hoạt. Nhà đầu tư được phép dùng cổ phần hoặc khoản nợ tại Việt Nam hoán đổi lấy cổ phần đối tác nước ngoài. Doanh nghiệp có thể mua máy móc tại nước thứ ba chuyển thẳng sang nước tiếp nhận đầu tư để góp vốn, giúp giảm chi phí vận tải. Đặc biệt, các quỹ đầu tư thành lập theo pháp luật Việt Nam chính thức được phép đầu tư ra nước ngoài, tạo cơ sở cho các thương vụ M&A quốc tế.

Vướng mắc lớn nhất của Nghị định 31/2021/NĐ-CP nằm ở yêu cầu chuyển lợi nhuận về nước trong vòng 6 tháng kể từ ngày quyết toán thuế. Nhiều đơn vị dù quyết toán xong nhưng chưa được đối tác chia lợi nhuận, dẫn đến nguy cơ vi phạm pháp luật. Dự thảo mới sửa đổi thời hạn 6 tháng tính từ ngày nhà đầu tư "được chia lợi nhuận" thực tế. Cách xác định tỷ giá vốn đăng ký cũng quy định rõ theo tỷ giá ngân hàng thương mại tại thời điểm nộp hồ sơ. Các chuyên gia kinh tế nhận định, việc gỡ bỏ nút thắt pháp lý giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong kế hoạch tài chính.

Hơn thế nữa, việc đa dạng hóa hình thức góp vốn là bước đi cần thiết để doanh nghiệp Việt hội nhập sâu rộng. Việc cho phép hoán đổi nợ hay góp vốn bằng tài sản tại nước thứ ba giúp tối ưu hóa nguồn lực sẵn có của tập đoàn. Các quỹ đầu tư nội địa khi được "cởi trói" pháp lý sẽ trở thành cánh tay nối dài cho dòng vốn công nghệ chảy về Việt Nam. Nhiều doanh nghiệp xuất nhập khẩu cho hay, cơ chế mới giúp họ tiết kiệm hàng triệu USD chi phí logistic khi triển khai dự án tại khu vực như Mỹ La-tinh, Trung Đông... Những cải cách về tỷ giá, thời hạn chuyển tiền không chỉ bảo vệ quyền lợi chính đáng của nhà đầu tư mà còn thể hiện tư duy quản lý hiện đại, sát cánh cùng doanh nghiệp vươn tầm thế giới.

Cùng với những cải cách về nội dung, quy trình thực hiện cũng được thay đổi triệt để qua việc cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư trực tuyến toàn trình qua Hệ thống thông tin quốc gia về đầu tư. Việc ứng dụng chữ ký số và cấp mã số dự án tự động không chỉ giúp tiết giảm thời gian (dự kiến giảm gần 50% thời gian thẩm định so với trước đây) mà còn đảm bảo tính minh bạch, chống tiêu cực.

Với các dự án của tập đoàn, tổng công ty Nhà nước, dự thảo cũng đề xuất giảm bớt một tầng thủ tục bằng cách thực hiện theo Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước, sau đó chỉ cần đăng ký chuyển tiền. Điều này giúp các doanh nghiệp đầu tàu của nền kinh tế phản ứng nhanh hơn với các cơ hội thị trường quốc tế.

Nghị định mới dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/3/2026 sẽ không chỉ là một văn bản quy phạm pháp luật, mà là một thông điệp mạnh mẽ về sự đồng hành của Nhà nước với doanh nghiệp. Khi những "gông cùm" hành chính được tháo bỏ, dòng vốn Việt sẽ thực sự trở thành một cánh tay nối dài, giúp nâng tầm vị thế và giá trị của thương hiệu Việt trên bản đồ kinh tế toàn cầu. Một Việt Nam tự chủ và hùng cường chỉ có thể đạt được khi các doanh nghiệp nội địa có đủ không gian pháp lý để vươn mình ra biển lớn.