Đoàn công tác của Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Thanh Hóa kiểm tra các dự án ở Khu Kinh tế Nghi Sơn. Ảnh: Minh Hằng

Nhiều dự án trọng điểm chậm tiến độ vì mặt bằng

Ngày 11/9, ông Mai Xuân Liêm, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Thanh Hóa dẫn đầu Tổ công tác của UBND tỉnh kiểm tra hiện trường, làm việc với các địa phương và cơ quan chức năng về tình hình triển khai các dự án trọng điểm tại Khu Kinh tế Nghi Sơn (KKTNS).

Qua kiểm tra 3 dự án do Ban Quản lý KKTNS và các KCN làm chủ đầu tư cho thấy, tiến độ thi công và giải ngân vốn đang chịu ảnh hưởng lớn bởi những vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng (GPMB). Các vấn đề liên quan đến chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, xác định nguồn gốc đất, di chuyển mồ mả và hạ tầng kỹ thuật chưa được giải quyết dứt điểm, khiến mặt bằng bàn giao cho nhà thầu chưa liên tục.

Dự án đường nối cao tốc Bắc - Nam, Quốc lộ 1A đi Cảng Nghi Sơn có tổng mức đầu tư 1.345 tỷ đồng. Đến nay, giá trị xây lắp đạt 359/727 tỷ đồng, tương đương hơn 49% giá trị hợp đồng. Tuy nhiên, công tác GPMB vẫn còn vướng khoảng 1,3km tại phường Tân Dân và xã Trường Lâm.

Năm 2026, dự án được bố trí 511,7 tỷ đồng vốn đầu tư, song mới giải ngân 168,8 tỷ đồng, đạt 33%. Những khó khăn chủ yếu liên quan đến việc người dân chưa thống nhất phương án bồi thường, xác định nguồn gốc đất, bồi thường vật kiến trúc, bố trí tái định cư, di chuyển mồ mả và hạ tầng điện. Tại xã Các Sơn, toàn bộ mặt bằng đã được bàn giao, hiện còn hạng mục hạ tầng điện đang được di chuyển.

Đối với Dự án Phát triển tổng hợp các đô thị động lực - Tiểu dự án đô thị Tĩnh Gia, tổng mức đầu tư là 2.314,3 tỷ đồng. Trong tổng giá trị hợp đồng xây lắp 1.190 tỷ đồng, 6 hạng mục trị giá 390 tỷ đồng đã hoàn thành; 2 hạng mục đang thi công có giá trị 800 tỷ đồng, khối lượng thực hiện đạt 365,3 tỷ đồng, tương đương 46%.

Công tác GPMB các tuyến giao thông đạt 10,4/12km, tương đương 86,7%; còn 1,6km chưa được bàn giao tại phường Tĩnh Gia và phường Đào Duy Từ. Năm 2026, dự án được bố trí 649,9 tỷ đồng, đã giải ngân 291,8 tỷ đồng, đạt 45%. Hiện phường Tĩnh Gia còn 153 lượt hộ chưa bàn giao mặt bằng; phường Đào Duy Từ còn 9 hộ.

Bên cạnh vướng mắc về GPMB, việc huy động nguồn lực thi công của một số nhà thầu chưa đáp ứng yêu cầu, ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện dự án.

Yêu cầu rõ trách nhiệm, đẩy nhanh thi công trên mặt bằng đã có

Dự án xây dựng hạ tầng kỹ thuật Khu tái định cư phục vụ di dân xã Hải Hà có tổng mức đầu tư 972 tỷ đồng. Ba gói thầu xây lắp có tổng giá trị 663 tỷ đồng, khối lượng hoàn thành đạt 168 tỷ đồng, tương đương 25%.

Công tác GPMB mới đạt 41,75/63,6ha, khoảng 66%, còn 21,85ha chưa hoàn thành. Kế hoạch vốn năm 2026 của dự án là 251,3 tỷ đồng, nhưng mới giải ngân 31,6 tỷ đồng, đạt 12,6%.

Các vướng mắc chủ yếu tập trung tại khu B, phường Đào Duy Từ, liên quan đến đất nuôi trồng thủy sản, đất trồng lúa, đất giao theo Nghị định số 64; bố trí tái định cư cho 17 hộ và di chuyển đường điện trung thế.

Qua kiểm tra thực tế và nghe báo cáo, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Thanh Hóa Mai Xuân Liêm nêu rõ, công tác GPMB tại các dự án còn chậm, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thi công và giải ngân vốn đầu tư. Ông thẳng thắn phê bình những hạn chế, chậm trễ trong công tác GPMB tại khu vực triển khai các dự án, từ giai đoạn thị xã Nghi Sơn trước đây đến các phường, xã hiện nay.

Lãnh đạo UBND tỉnh Thanh Hóa đồng thời chỉ rõ trách nhiệm của chủ đầu tư trong việc đôn đốc, phối hợp với các địa phương và đơn vị liên quan để xử lý khó khăn, vướng mắc về mặt bằng; yêu cầu chính quyền địa phương tiếp tục tuyên truyền, vận động, đối thoại đối với các trường hợp có đơn khiếu nại để tạo sự đồng thuận, bàn giao mặt bằng cho nhà thầu. Trường hợp người dân thực hiện quyền khởi kiện và vụ việc được tòa án giải quyết thì thực hiện theo phán quyết của tòa án.

Đối với kiến nghị liên quan đến phương án bồi thường công trình, nhà ở bị ảnh hưởng một phần khi thực hiện dự án, Sở Xây dựng được giao chủ trì, phối hợp với Ban Quản lý KKTNS và các KCN cùng các địa phương khẩn trương khảo sát, xem xét phương án xử lý. Nếu phương án điều chỉnh dịch tim tuyến đường bảo đảm các tiêu chuẩn kỹ thuật về mặt cắt tuyến, phương án kết nối và an toàn giao thông thì thực hiện theo phương án phù hợp.

Với những vướng mắc liên quan đến cơ chế hỗ trợ, bồi thường, các xã, phường phải có văn bản báo cáo cụ thể gửi Sở Nông nghiệp và Môi trường. Trên cơ sở đó, Văn phòng UBND tỉnh tổng hợp, tham mưu UBND tỉnh xem xét sửa đổi chính sách hỗ trợ khác theo hướng bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Thanh Hóa yêu cầu các địa phương vào cuộc quyết liệt, chủ động đề xuất giải pháp đối với những vấn đề vượt thẩm quyền. Ban Quản lý KKTNS và các KCN phải phát huy vai trò đầu mối, thường xuyên kiểm tra, đôn đốc, phối hợp xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh, không để tình trạng chậm bàn giao mặt bằng tiếp tục ảnh hưởng đến tiến độ dự án.

Trước ngày 20/9, chủ đầu tư và các địa phương phải xây dựng phương án GPMB cụ thể đối với từng dự án, từng vị trí còn vướng; xác định rõ đầu việc, cơ quan chịu trách nhiệm, thời gian hoàn thành và tiến độ cam kết.

Các nhà thầu được yêu cầu chủ động phương án tài chính, nhân lực, máy móc, thiết bị; tập trung nguồn lực tổ chức thi công ngay trên những diện tích đã được bàn giao mặt bằng.