(Thanh tra) - Hàng loạt thương vụ mua và thuê máy bay trị giá hàng tỉ USD đang được các hãng hàng không Việt Nam triển khai, từ đơn đặt hàng 50 Boeing 737-8 của Vietnam Airlines, 100 Airbus A321neo của Vietjet đến kế hoạch thuê Boeing 737 MAX của Bamboo Airways.
Hàng không Việt tái định hình đội bay
Theo thông tin công bố chính thức, Vietnam Airlines đã ký hợp đồng mua 50 tàu bay thân hẹp Boeing 737-8 với tổng giá trị lên tới 8,1 tỉ USD. Lô tàu bay dự kiến được bàn giao trong giai đoạn 2030–2032, nâng quy mô đội bay của hãng lên 151 chiếc vào năm 2030.
Đây được xem là bước đi chiến lược nhằm hiện đại hóa đội tàu bay, gia tăng tần suất khai thác các đường bay nội địa và khu vực châu Á – thị trường được dự báo có tốc độ tăng trưởng cao. Boeing 737-8 có cấu hình tối đa khoảng 200 ghế, tầm bay lên tới 6.570 km, giúp tiết kiệm khoảng 20% nhiên liệu so với thế hệ trước và giảm đáng kể phát thải CO₂.
Bên cạnh đơn hàng này, lãnh đạo Vietnam Airlines cũng làm việc với Boeing về khả năng đầu tư thêm 30 tàu bay thân rộng, tổng giá trị ước tính hơn 12 tỉ USD, phục vụ chiến lược mở rộng mạng bay quốc tế.
Hãng đặt mục tiêu duy trì tốc độ tăng trưởng hai con số trong 5 năm tới, với tổng lưu lượng hành khách dự kiến đạt 168 triệu lượt và sản lượng hàng hóa hơn 2,25 triệu tấn.
Việc đầu tư quy mô lớn diễn ra trong bối cảnh Vietnam Airlines từng bước củng cố nền tảng tài chính, làm việc với các tổ chức tín dụng trong và ngoài nước để thu xếp nguồn vốn cho các dự án chiến lược, trong đó có phát triển đội tàu bay.
Trước đó, Vietjet Air công bố đơn đặt hàng mới 100 máy bay thuộc dòng A320/A321neo, trong đó tập trung vào phiên bản A321neo – thành viên lớn nhất của gia đình A320neo do Airbus sản xuất.
A321neo được trang bị động cơ thế hệ mới và thiết kế khí động học cải tiến, giúp tiết kiệm nhiên liệu và giảm tiếng ồn so với các dòng máy bay trước đây. Đơn hàng này giúp Vietjet tiếp tục hiện đại hóa đội bay thân hẹp, tăng hiệu quả khai thác và mở rộng mạng bay trong khu vực.
Việc lựa chọn A321neo cũng phù hợp với mô hình hãng hàng không chi phí thấp mà Vietjet theo đuổi, khi dòng máy bay này có sức chở lớn, tối ưu chi phí trên mỗi ghế và phù hợp khai thác các đường bay tầm trung. Trong bối cảnh nhu cầu đi lại quốc tế và nội địa phục hồi mạnh, việc bổ sung 100 tàu bay mới tạo nền tảng để Vietjet mở rộng quy mô hoạt động trong dài hạn.
Cuộc cạnh tranh bước sang giai đoạn mới
Trong khi hai hãng lớn công bố các đơn đặt hàng mua máy bay quy mô lớn, Bamboo Airways lại lựa chọn hướng đi thận trọng hơn khi xem xét phương án thuê tàu bay Boeing 737 MAX nhằm tái cơ cấu và từng bước mở rộng trở lại.
Theo thông tin từ báo chí, lãnh đạo Bamboo Airways đã làm việc với đại diện Boeing để trao đổi về khả năng thuê dòng 737 MAX, đồng thời đề nghị hỗ trợ về đào tạo tổ bay và nhân sự kỹ thuật. Mục tiêu là nâng cao hiệu quả nhiên liệu, kiểm soát chi phí vận hành và tăng tính linh hoạt trong điều phối đội bay.
Sau giai đoạn tái cơ cấu, quy mô đội bay của Bamboo Airways đã thu hẹp đáng kể so với thời điểm cao nhất. Kế hoạch thuê máy bay thay vì mua mới được đánh giá là phương án phù hợp trong bối cảnh hãng cần kiểm soát rủi ro tài chính, đồng thời khôi phục dần mạng bay nội địa và khu vực.
Việc cả ba hãng cùng hướng tới các dòng máy bay thế hệ mới như Boeing 737-8, Boeing 737 MAX hay Airbus A321neo cho thấy xu hướng chung của ngành hàng không Việt Nam là tối ưu hóa hiệu quả khai thác và giảm phát thải. Các dòng máy bay này đều nổi bật ở khả năng tiết kiệm nhiên liệu, giảm chi phí bảo dưỡng và nâng cao trải nghiệm hành khách.
Ở góc độ thị trường, các quyết định đầu tư và thuê tàu bay quy mô lớn phản ánh niềm tin vào triển vọng tăng trưởng dài hạn của hàng không Việt Nam – một trong những thị trường năng động tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Sự gia tăng năng lực cung ứng tải trong những năm tới được kỳ vọng sẽ thúc đẩy kết nối nội địa, mở rộng mạng bay quốc tế và hỗ trợ quá trình hội nhập kinh tế.
Tuy nhiên, đi cùng cơ hội là áp lực về tài chính, quản trị rủi ro và năng lực khai thác. Việc thu xếp nguồn vốn hàng tỷ USD, đảm bảo hiệu quả sử dụng tàu bay và duy trì hệ số sử dụng ghế cao sẽ là bài toán không đơn giản, nhất là trong bối cảnh giá nhiên liệu và biến động kinh tế toàn cầu vẫn tiềm ẩn nhiều yếu tố khó lường.
Dù lựa chọn chiến lược khác nhau – mua mới quy mô lớn hay thuê linh hoạt – điểm chung của Vietnam Airlines, Vietjet và Bamboo Airways là đều đặt cược vào đội tàu bay hiện đại làm nền tảng cho tăng trưởng. Cuộc đua nâng cấp đội bay vì thế không chỉ là câu chuyện số lượng, mà còn là thước đo năng lực tài chính, quản trị và tầm nhìn chiến lược của từng hãng trong giai đoạn phát triển mới của hàng không Việt Nam.
