Ngành Thanh tra Quảng Trị tập huấn về AI. Ảnh: LHC

Đưa công nghệ số và trí tuệ nhân tạo đến từng người dân

Bước vào giai đoạn phát triển mới khi công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo len lỏi vào từng ngõ ngách đời sống, việc học không còn giới hạn sau lũy tre làng hay trong những trang sách truyền thống. Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời năm 2026 được phát động trên phạm vi toàn tỉnh từ ngày 1/10 đến hết ngày 7/10/2026 với chủ đề xuyên suốt: “Thực học, thực hành, làm chủ công nghệ số và trí tuệ nhân tạo để xây dựng xã hội học tập, đẩy mạnh học tập suốt đời”.

Lễ khai mạc sẽ chính thức diễn ra vào sáng ngày 1/10, kết hợp chặt chẽ cùng các hoạt động hưởng ứng Ngày Chuyển đổi số quốc gia và chuỗi sự kiện tôn vinh tinh thần hiếu học nhân Ngày Khuyến học Việt Nam.

Hướng dẫn người dân về chuyển đổi số. Ảnh LHC/AI

Thông điệp cốt lõi được Quảng Trị đặt ra lần này là mỗi người dân trang bị ít nhất một kỹ năng số thiết thực, mỗi cơ quan đơn vị đóng góp một sáng kiến học tập hiệu quả.

Tinh thần phong trào “Bình dân học vụ số” được thắp sáng trở lại với diện mạo hiện đại, nhằm xóa mù công nghệ, thu hẹp khoảng cách tiếp cận tri thức giữa các vùng miền, đặc biệt là khu vực nông thôn, miền núi và hải đảo.

Việc tổ chức không chạy theo hình thức rình rang mà chú trọng đi thẳng vào chiều sâu, tận dụng tối đa hạ tầng sẵn có tại các trung tâm học tập cộng đồng, thư viện công cộng, trường học và nhà văn hóa thôn bản để người dân được trực tiếp trải nghiệm, thực hành.

Đột phá với Bản đồ cơ hội học tập và các điểm hỗ trợ kỹ năng số

Điểm nhấn nổi bật trong kế hoạch hành động lần này là các mô hình hỗ trợ học tập mang tính thực tiễn cao, bám sát nhu cầu mưu sinh và sinh hoạt thường nhật của Nhân dân.

Tỉnh khuyến khích các địa phương nhanh chóng xây dựng và công bố rộng rãi “Bản đồ cơ hội học tập” hoặc danh mục các nguồn lực giáo dục thông qua mã QR, cổng thông tin điện tử và hệ thống bảng tin công cộng.

Người dân chỉ cần một thao tác quét mã đơn giản trên thiết bị thông minh là có thể tra cứu toàn bộ thông tin về các lớp bồi dưỡng nghề, khóa học kỹ năng trực tuyến miễn phí, điểm hỗ trợ nộp hồ sơ dịch vụ công hay các chương trình giáo dục chuyên biệt dành cho trẻ em, người cao tuổi và người khuyết tật.

Bên cạnh đó, việc hình thành các “Điểm hỗ trợ kỹ năng số và trí tuệ nhân tạo” ngay tại cơ sở được xem là giải pháp then chốt để đưa tri thức đến với từng người lao động. Tại đây, lực lượng đoàn viên thanh niên, giáo viên công nghệ thông tin và cán bộ chuyên môn sẽ trực tiếp cầm tay chỉ việc, hướng dẫn người dân làm quen với các ứng dụng trí tuệ nhân tạo hữu ích phục vụ sản xuất, kinh doanh và đời sống.

Quan trọng hơn cả, người dân được trang bị kỹ năng nhận diện rủi ro trên không gian số, từ việc phát hiện cuộc gọi lừa đảo, nhận biết hình ảnh và giọng nói giả mạo bằng công nghệ deepfake, đến cách thức tự bảo vệ thông tin cá nhân và thiết lập mật khẩu an toàn.

Các buổi trải nghiệm, sinh hoạt chuyên đề qua thảo luận tình huống thực tế giúp bà con rèn luyện thói quen kiểm chứng nguồn gốc thông tin, không vội tin vào các khuyến nghị thiếu căn cứ do trí tuệ nhân tạo tạo ra.

Bảo vệ dữ liệu cá nhân và đồng hành xây dựng xã hội học tập bền vững

Một nguyên tắc cốt lõi được UBND tỉnh Quảng Trị quán triệt nghiêm ngặt là yêu cầu tuyệt đối về an toàn thông tin và bảo vệ quyền riêng tư của công dân.

Trong suốt quá trình vận hành các điểm hỗ trợ và thực hành số, toàn bộ tình nguyện viên cũng như lực lượng hướng dẫn tuyệt đối không được yêu cầu hoặc tiếp nhận mật khẩu, mã xác thực OTP hay số tài khoản ngân hàng của người dân. Nghiêm cấm mọi hành vi thực hiện giao dịch tài chính thay thế, tự ý sao chụp, lưu trữ giấy tờ tùy thân hay cài đặt các phần mềm trôi nổi, độc hại lên thiết bị của người được trợ giúp. Điều này đảm bảo quá trình chuyển đổi số diễn ra minh bạch, an toàn, tạo dựng niềm tin vững chắc cho nhân dân khi bước vào môi trường mạng.

Tập huấn về đảm bảo an ninh mạng tại Quảng Trị. Ảnh: K.H

Để phong trào không chỉ dừng lại trong tuần lễ cao điểm, các sở, ban, ngành, đoàn thể và chính quyền các huyện, thị xã, thành phố đã phân công nhiệm vụ cụ thể, gắn trách nhiệm của người đứng đầu.

Ngành giáo dục định hướng chuyển trọng tâm giảng dạy sang phương pháp giải quyết vấn đề thực tiễn, khuyến khích học sinh, sinh viên tự học qua nền tảng mở. Hệ thống thư viện tăng cường các chuyến xe tri thức lưu động phục vụ cơ sở, bổ sung tài liệu số và không gian trải nghiệm công nghệ mới.

Sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị cùng sự hưởng ứng chủ động của mỗi người dân chính là nền tảng vững chắc để phong trào học tập suốt đời tại Quảng Trị phát triển bền vững, biến nguồn lực tri thức và công nghệ thành động lực then chốt cho sự phát triển kinh tế - xã hội của quê hương.