Công ty Cổ phần Xây dựng Hancorp.2 chậm đóng bảo hiểm trong 168 tháng. Ảnh: Văn Thanh

Nợ bảo hiểm kéo dài, quyền lợi người lao động bị ảnh hưởng

Tình trạng chậm đóng BHXH, BHYT, BHTN tại Thanh Hóa tiếp tục diễn biến phức tạp, với số lượng đơn vị vi phạm lớn và tổng số tiền nợ gần 500 tỷ đồng. Đáng chú ý, trong hơn 2.200 đơn vị chậm đóng có gần 700 doanh nghiệp tạm dừng hoạt động, đặt ra nhiều khó khăn cho công tác thu hồi nợ và bảo đảm quyền lợi chính đáng của người lao động.

Theo số liệu được cung cấp, một số doanh nghiệp có thời gian chậm đóng kéo dài nhiều năm, số tiền nợ lên tới hàng chục tỷ đồng. Điển hình, Công ty Cổ phần Xây dựng Hancorp.2 chậm đóng bảo hiểm trong 168 tháng, với số tiền nợ khoảng 43,9 tỷ đồng. Công ty TNHH FLC SAMSON GOLF & RESORT có thời gian chậm đóng 52 tháng, số tiền nợ khoảng 36 tỷ đồng. Chi nhánh Công ty Cổ phần Sông Đà 4 cũng ghi nhận số tiền chậm đóng hơn 12,9 tỷ đồng.

Đáng chú ý, tình trạng chậm đóng không chỉ xảy ra ở những doanh nghiệp gặp khó khăn hoặc đã ngừng hoạt động, mà còn xuất hiện tại các đơn vị có quy mô lao động lớn. Công ty Cổ phần May Vạn Hà dù mới chậm đóng 13 tháng nhưng có 498 công nhân, khiến số tiền nợ bảo hiểm đã vượt 12 tỷ đồng.

Thực tế cho thấy, số tiền chậm đóng có thể tăng nhanh tại những doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động, ngay cả khi thời gian vi phạm chưa quá dài. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến việc thực hiện các chế độ, chính sách bảo hiểm, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ khiến người lao động gặp khó khăn khi cần giải quyết quyền lợi liên quan.

Một vấn đề đáng quan tâm khác là có những đơn vị chỉ còn rất ít lao động, thậm chí đã giảm hết lao động, nhưng vẫn chưa thực hiện nghĩa vụ trích nộp bảo hiểm. Dù đã được cơ quan chức năng thanh tra, kiểm tra nhiều lần, tình trạng chậm đóng tại các đơn vị này vẫn chưa được khắc phục triệt để.

Nguyên nhân được xác định một phần xuất phát từ khó khăn trong hoạt động sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, theo BHXH tỉnh Thanh Hóa, ý thức chấp hành pháp luật của một số chủ sử dụng lao động còn hạn chế. Một số đơn vị dù được đôn đốc, kiểm tra vẫn ưu tiên sử dụng dòng tiền cho các hoạt động kinh doanh khác, trì hoãn nghĩa vụ đóng bảo hiểm cho người lao động.

Tăng cường kiểm tra, củng cố hồ sơ xử lý nghiêm vi phạm

Trước thực trạng trên, BHXH tỉnh Thanh Hóa đang triển khai các biện pháp kiểm tra, đôn đốc và thu hồi số tiền chậm đóng. Công tác kiểm tra được thực hiện theo hai hình thức, gồm kiểm tra từ xa và kiểm tra trực tiếp, trong đó có kiểm tra đột xuất. Các cuộc kiểm tra được tiến hành theo quy trình, có quyết định, thông báo và kết luận theo quy định.

Cùng với việc tăng cường kiểm tra, cơ quan bảo hiểm đang phối hợp với Viện kiểm sát để xây dựng, triển khai quy chế phối hợp trong xử lý các đơn vị chậm đóng. Theo định hướng được cung cấp, những đơn vị nợ bảo hiểm từ 3 đến 6 tháng sẽ được mời làm việc, áp dụng các biện pháp đôn đốc nhằm thu hồi nợ, hạn chế tình trạng kéo dài vi phạm và bảo đảm quyền lợi cho người lao động.

Đáng chú ý, đối với những doanh nghiệp vẫn đang hoạt động, có doanh thu nhưng cố tình chây ì đóng bảo hiểm, có dấu hiệu trục lợi hoặc trốn đóng, BHXH tỉnh Thanh Hóa đang củng cố hồ sơ, phối hợp với cơ quan điều tra và Viện kiểm sát để xem xét xử lý. Khi có đủ căn cứ theo quy định pháp luật, cơ quan chức năng sẽ xem xét khởi tố đối với các trường hợp vi phạm.

Theo định hướng này, Thanh Hóa dự kiến lựa chọn từ 1 đến 2 đơn vị để xử lý điểm, qua đó tăng tính răn đe, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của các doanh nghiệp và hạn chế tình trạng chậm đóng bảo hiểm kéo dài.

Việc xử lý nợ bảo hiểm không chỉ nhằm thu hồi số tiền còn thiếu mà còn góp phần bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người lao động, nâng cao tính nghiêm minh của pháp luật. Trong bối cảnh số đơn vị chậm đóng còn lớn, yêu cầu đặt ra là phải phân loại rõ nguyên nhân, có giải pháp phù hợp đối với doanh nghiệp thực sự khó khăn, đồng thời kiên quyết xử lý các trường hợp cố tình vi phạm, không để nghĩa vụ bảo hiểm của người lao động tiếp tục bị xem nhẹ.