Hội đua thuyền Trù Ninh tưng bừng ngày Tết. Ảnh: Văn Thanh

Không chỉ là trò hội đầu xuân, đua thuyền Trù Ninh còn là nét văn hóa lâu đời, gắn với đời sống cư dân vùng sông nước, gửi gắm ước vọng về một năm mới mưa thuận gió hòa, bình an, no ấm.

Khí thế lễ hội Trù Ninh rộn ràng bên Hồ Đình

Ngay từ sáng sớm ngày 18/2 (tức mùng 2 Tết), khu vực Hồ Đình – nằm cạnh Cụm Di tích lịch sử, văn hóa làng Trù Ninh đã rộn ràng tiếng nói cười, tiếng trống, tiếng hò reo cổ vũ. Dù thời tiết có mưa nhỏ, từng dòng người vẫn nô nức đổ về khu vực hồ để theo dõi hội đua thuyền truyền thống, tạo nên bức tranh xuân đầy sức sống.

Cờ hội rực rỡ bay trong gió, sắc áo của các đội đua nổi bật trên mặt nước phẳng lặng, hòa cùng không khí hân hoan của những ngày đầu năm mới.

Người già, trẻ nhỏ, bà con trong làng và các khu vực lân cận đứng kín quanh hồ, ánh mắt dõi theo từng nhịp chèo, từng vòng đua đầy kịch tính.

Không khí cổ vũ vang dội, rộn ràng, khiến lễ hội như trở thành điểm hẹn tinh thần của cộng đồng mỗi dịp Tết đến Xuân về.

Mặc dù thời tiết có mưa nhưng các đội đua vẫn nhiệt tình vững tay chèo lái. Ảnh: Văn Thanh

Năm nay, lễ hội có sự tham gia của 4 đội đua, gồm cả nam và nữ, mỗi đội 7 thành viên với 1 thuyền trưởng và 6 tay chèo. Các đội thi đấu 3 vòng quanh hồ để xác định đội giành giải Nhất, sau đó các đội còn lại tiếp tục tranh tài để xếp hạng.

Với tinh thần đoàn kết, quyết tâm, các vận động viên đã cống hiến những màn đua hấp dẫn, gay cấn đến những phút cuối.

Mỗi nhịp chèo dứt khoát, đều tay trên mặt nước không chỉ thể hiện sức mạnh, kỹ thuật mà còn lan tỏa khí thế thi đua đầu năm.

Tiếng trống thúc giục, tiếng hô nhịp vang lên dồn dập, hòa cùng tiếng reo hò của khán giả tạo nên bầu không khí lễ hội tưng bừng, ấm áp, xua tan cái lạnh của những ngày đầu xuân.

Nét đẹp văn hóa truyền thống được gìn giữ

Lễ hội đua thuyền Trù Ninh không đơn thuần là hoạt động vui xuân mà còn mang đậm giá trị văn hóa, lịch sử và tâm linh của địa phương.

Theo tư liệu địa chí văn hóa Hoằng Hóa, làng Trù Ninh có Nghè Vạn Vót – nơi thờ Bà Chúa Vót, người được Nhân dân tôn kính là có công truyền dạy nghề đan thuyền.

Xưa kia, đây là xóm cư dân sống bằng nghề chài lưới trên sông Lạch Trường, vì vậy đua thuyền trở thành sinh hoạt văn hóa gắn liền với đời sống lao động và tín ngưỡng cộng đồng.

Các đội tham gia hội đua thuyền Trù Ninh gắng sức về đích. Ảnh: Văn Thanh

Các bậc cao niên trong làng cho biết, lễ hội đã có từ lâu đời, từng có giai đoạn gián đoạn do biến động lịch sử. Tuy nhiên, từ năm 1990, khi các trò chơi, trò diễn dân gian được khôi phục, hội đua thuyền cũng được tổ chức trở lại, từng bước khôi phục không gian văn hóa truyền thống.

Đến năm 2002, làng thống nhất duy trì tổ chức lễ hội vào sáng mùng 2 Tết Nguyên đán hằng năm, trở thành thông lệ văn hóa không thể thiếu trong đời sống tinh thần của người dân.

Ông Nguyễn Trọng Hảo, Trưởng làng văn hóa Trù Ninh, xã Hoằng Hóa cho biết: Lễ hội đua thuyền là hoạt động truyền thống được người dân duy trì qua nhiều thế hệ. Dù trải qua nhiều giai đoạn thăng trầm, Nhân dân trong làng vẫn luôn nỗ lực gìn giữ để lễ hội không bị mai một, coi đây là dịp để con cháu hướng về cội nguồn, tri ân tiền nhân và vun đắp tinh thần đoàn kết cộng đồng.

Trên mặt hồ, từng con thuyền lướt nhanh trong tiếng cổ vũ không ngớt, thể hiện tinh thần thi đấu đoàn kết và gắn bó. Các đội đua không chỉ tranh tài mà còn gửi gắm niềm tin về một năm mới hanh thông, thuận lợi, mùa màng bội thu, cuộc sống ấm no, hạnh phúc.

Hội xuân gắn kết cộng đồng, lan tỏa niềm vui

Không chỉ là sân chơi thể thao dân gian, lễ hội đua thuyền Trù Ninh còn là dịp để người dân trong và ngoài địa phương gặp gỡ, giao lưu, thắt chặt tình làng nghĩa xóm. Những cái bắt tay, lời chúc năm mới, nụ cười rạng rỡ hiện diện khắp không gian lễ hội, tạo nên bầu không khí xuân đậm tình quê.

Nhiều người dân chia sẻ rằng, dù mưa nhỏ nhưng năm nào cũng cố gắng đến xem hội đua thuyền để “lấy lộc đầu năm”, cổ vũ tinh thần cho các đội đua và hòa mình vào không khí vui tươi của làng. Với họ, đây không chỉ là một lễ hội mà còn là ký ức, là niềm tự hào về truyền thống quê hương.

Trong dòng chảy phát triển hôm nay, những lễ hội như ở Trù Ninh chính là sợi dây kết nối quá khứ với hiện tại. Ảnh: Văn Thanh

Hình ảnh những người dân đứng kín quanh Hồ Đình, chăm chú theo dõi từng chặng đua, cho thấy sức hút bền bỉ của lễ hội trong đời sống hiện đại. Từ trẻ em đến người cao tuổi, ai cũng háo hức, phấn khởi, cùng hòa chung nhịp đập của ngày hội đầu xuân.

Việc duy trì tổ chức lễ hội đua thuyền hằng năm không chỉ góp phần làm phong phú đời sống văn hóa tinh thần của Nhân dân xã Hoằng Hóa mà còn khẳng định nỗ lực gìn giữ, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của địa phương.

Trong dòng chảy phát triển hôm nay, những lễ hội như ở Trù Ninh chính là sợi dây kết nối quá khứ với hiện tại, giữ gìn bản sắc văn hóa làng quê xứ Thanh.

Khi những vòng đua khép lại, dư âm rộn ràng của tiếng trống, tiếng hò reo vẫn còn vang vọng. Trên gương mặt mỗi người dân là niềm vui, sự phấn khởi và hy vọng về một năm mới bình an, thuận lợi.

Hội đua thuyền đầu xuân ở Trù Ninh vì thế không chỉ là một lễ hội, mà còn là biểu tượng sinh động của tinh thần đoàn kết, niềm tin và khát vọng vươn lên của cộng đồng trong những ngày đầu năm mới.