DA trục số 1 khu đô thị Tây Bắc (từ đoạn Hồ Tùng Mậu đi đến ngã ba khu công nghiệp Hòa Khánh, quận Liên Chiểu) đang bị ách tắc vì chưa giải tỏa xong mặt bằng. Ảnh: NP

DA tuyến đường vành đai phía Tây Đà Nẵng được UBND TP phê duyệt quy hoạch chi tiết bằng Quyết định 4166/QĐ-UBND ngày 14/9/2018, có chiều dài 19,3km, rộng hơn 40m; đi qua địa bàn huyện Hòa Vang, quận Cẩm Lệ và Liên Chiểu; nối từ đường tránh Nam Hải Vân - Túy Loan đến quốc lộ 14B.

Tổng mức đầu tư gần 1.500 tỷ đồng từ nguồn vốn ngân sách Trung ương và TP, do UBND TP Đà Nẵng làm chủ đầu tư, Ban Quản lý (BQL) DA đầu tư xây dựng các công trình giao thông điều hành; được khởi công vào tháng 10/2018, dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2020.

Tại huyện Hòa Vang, đến thời điểm hiện nay, DA vẫn còn vướng mắc gần nửa hồ sơ đất đai của người dân (748 hồ sơ) nên chưa thể bàn giao mặt bằng thi công. Nổi cộm nhất là tại nút giao thông quốc lộ 14B thuộc xã Hòa Khương với 76 hộ dân chưa giải tỏa, di dời theo kế hoạch.

Ông Bùi Nam Dũng, Phó Chủ tịch UBND huyện Hòa Vang cho biết, do khu tái định cư mới được quy hoạch và chưa có đất thực tế nên các hộ dân ở Hòa Khương không bàn giao mặt bằng; vì lo ngại không biết tái định cư ra sao.

Tại các xã Hòa Ninh, Hòa Phú thắc mắc liên quan đến giá trị đền bù. Từ lâu nay, người dân sản xuất trên những diện tích đất rừng nhưng đã cải tạo thành đất trồng cây hằng năm, lâu năm mà chưa có giấy tờ pháp lý, nên giá đền bù đất rất thấp. Quá trình bàn giao mặt bằng đến cuối tháng 5/2020 là 847/1.595 hồ sơ, việc di dời các phần mộ mới chỉ đạt 52/1.188 mộ.

Cùng chung vướng mắc mặt bằng dẫn tới chậm tiến độ phải kể đến DA đường ven sông Tuyên Sơn - Túy Loan, với tổng mức đầu tư hơn 571 tỷ đồng, thời gian hoàn thành vào cuối năm 2020; do thiếu mặt bằng thi công, tiến độ công trình chậm lại.

Theo ông Lê Văn Lâm, Giám đốc BQLDA, tuyến đường ven sông Tuyên Sơn - Túy Loan có chiều dài 10,5km, được khởi công vào 7/2017, dự kiến hoàn thành vào tháng 12/2018. Thực tế, do gặp nhiều khó khăn về mặt bằng và được gia hạn đến tháng 12/2020. Tuy nhiên, công trình mới đạt 45% khối lượng, trong khi thời gian hoàn thành ngày càng rút ngắn, khiến DA chậm trễ là điều không thể tránh khỏi.

Còn DA đường và cầu qua sông Cổ Cò có chiều dài hơn 1,2km xuất phát điểm đầu tại nút giao đường Trần Đại Nghĩa - Võ Chí Công; điểm cuối tại nút giao đường Võ Quý Huân với đường ven sông Cổ Cò; có tổng vốn đầu tư trên 180 tỷ đồng; thực hiện từ tháng 12/2019 và dự kiến hoàn thành vào tháng 5/2021.

Hiện, DA này cũng gặp phải một số khó khăn như: Tuyến đường đi qua khu đô thị FPT do Công ty FPT làm chủ đầu tư còn vướng 6 hộ dân chưa bàn giao mặt bằng nên kiến nghị quận Ngũ Hành Sơn hỗ trợ, xử lý xong trước 30/6 để bàn giao cho đơn vị thi công.

DA quy mô nhất của Đà Nẵng là DA Phát triển bền vững TP, với mục tiêu nhằm cải thiện môi trường đô thị; mở rộng sự tiếp cận của người dân Đà Nẵng đến các dịch vụ thoát nước mưa, thu gom và xử lý nước; mạng lưới đường bộ và giao thông công cộng quan trọng tại các khu vực được chọn.

Ban đầu, DA có tổng mức đầu tư là 272,1 triệu USD, trong đó nguồn vốn ODA của Ngân hàng Thế giới (WB) 202,4 triệu USD, vốn đối ứng trong nước 69,7 triệu USD. Đến tháng 7/2017, DA tăng vốn đầu tư bổ sung 86,1 triệu USD... Thời gian thực hiện từ năm 2013 đến cuối tháng 6/2021.

Đến nay, DA đã trao thầu 67/73 gói thầu; trong đó 41 gói thầu đấu thầu trong nước, 26 gói thầu đấu thầu quốc tế, với tổng giá trị theo giá hợp đồng gốc là 206,43 triệu USD trên tổng giá trị đấu thầu là 232,54 triệu USD. Đã giải ngân hơn 1.583,2 tỷ đồng vốn đối ứng và 2.852,8 tỷ đồng vốn ODA, do gặp nhiều khó khăn, vướng mắc nên tổng giá trị giải ngân của DA chỉ đạt 53,8% trên tổng vốn đầu tư, khối lượng còn lại là rất lớn.

Toàn DA có 5.443 hồ sơ tác đền bù giải tỏa, trong đó có 1.289 hộ di dời giải tỏa cần bố trí tái định cư. Song, vẫn còn 789 hộ chưa bàn giao mặt bằng, tập trung vào những hạng mục có khối lượng thi công lớn như: Đường ĐH2, Trạm Xử lý nước thải Liên Chiểu, tuyến cống Khe Cạn và Hòa Khánh - Cu Đê...

Hiện tại, còn nhiều gói thầu chưa đạt tiến độ đề ra như: Gói thầu Trạm Xử lý nước thải Liên Chiểu mới đạt 56% giá trị hợp đồng, nhà thầu đang xin gia hạn đến cuối năm 2021. Gói thầu xây dựng các tuyến cống tại quận Liên Chiểu theo hợp đồng phải hoàn thành tháng 11/2017, song đã được gia hạn thời gian hoàn thành đến tháng 4/2020, nay xin gia hạn tiếp đến tháng 6/2021…

Đáng chú ý là, gói thầu nâng cấp hạ tầng kỹ thuật để phục vụ tuyến đường BRT, đã ký hợp đồng vào ngày 22/12/2016. Thời gian thực hiện 20 tháng và đã gia hạn thời gian thực hiện gói thầu đến ngày 30/6/2020; nhưng hiện tổng khối lượng thực hiện mới đạt khoảng 15% khối lượng hợp đồng.

Nguyên nhân là do phải điều chỉnh lại hồ sơ thiết kế cơ sở, thiết kế bản vẽ thi công điều chỉnh do điều chỉnh từ hệ thống xe buýt nhanh thành hệ thống xe buýt chất lượng cao nên cần phải điều chỉnh tổ chức giao thông; việc thi công phải tạm dừng chờ phê duyệt thiết kế điều chỉnh.

Ngoài ra, gói thầu xây dựng trạm bảo dưỡng, điểm đầu và điểm cuối, văn phòng trung tâm điều khiển của hệ thống xe buýt nhanh và hệ thống nhà ga cũng đang tạm dừng thi công chờ điều chỉnh hồ sơ thiết kế…

Vì vậy, BQLDA đã kiến nghị TP quan tâm chấp thuận và có công văn trình Ngân hàng Thế giới và Thủ tướng Chính phủ để gia hạn DA đến tháng 6/2023.

Ngoài ra, DA Xử lý nước thoát nước phía sau chuỗi nhà hàng tiệc cưới đường 2/9 và Núi Thành được đầu tư hơn 200 tỷ đồng, có quy mô 3 tuyến cống dài gần 2,5km và lắp đặt 1 trạm bơm để đưa nước thải về Nhà máy Xử lý nước thải Hòa Xuân để xử lý, nhằm giải quyết dứt điểm tình trạng ô nhiễm kéo dài do các nhà hàng gây ra; dự kiến hoàn thành tháng 1/2018. Sau 2 năm thi công đến nay vẫn chậm tiến độ 18 tháng, khiến nước thải bị xả lén hệ thống cống khu vực Đảo Xanh, sát chân cầu Trần Thị Lý.

Để đẩy nhanh tiến độ các DA, Đà Nẵng đang tập trung thực hiện nhiều giải pháp gỡ vướng từ thủ tục tới mặt bằng. Với các DA dùng vốn ngân sách, TP yêu cầu đẩy mạnh đấu thầu qua mạng để lựa chọn nhà thầu có đủ năng lực nhằm đảm bảo tiến độ, chất lượng công trình.

Ưu tiên giải quyết vướng mắc liên quan tới mặt bằng cho các DA trọng điểm, trong đó có lập phương án tái định cư sơ bộ trước khi phê duyệt chủ trương đầu tư và lập phương án tái định cư chi tiết trước khi phê duyệt DA.

Ngọc Phó