Tình trạng lao động bỏ hợp đồng trong năm 2015 đã gia tăng mạnh so với năm 2013 và 2014. Nếu như trước đây trung bình mỗi tháng có 600 lao động bỏ trốn, thì 8 tháng của năm 2015, mỗi tháng có khoảng 1.100 lao động bỏ trốn.

Ngoài ra, theo phản ánh của các lao động, việc thu phí cao đang diễn ra khá nhiều. Thậm chí, có doanh nghiệp (DN) thu tới 6.000 - 7.000 USD/người, trong khi quy định chỉ được thu 4.000 USD/người. Tình trạng DN mở các đầu mối hoạt động mà không đăng ký, tuyển dụng qua nhiều trung gian, đào tạo bồi dưỡng kiến thức lao động thiếu nghiêm túc còn nhiều… Đây là một trong những nguyên nhân khiến nhiều lao động bỏ hợp đồng hoặc hết hạn hợp dồng không về nước ngày càng tăng.

Tại buổi làm việc mới đây giữa Bộ LĐTB&XH với 112 DN đưa lao động sang làm việc tại Đài Loan, đại diện các DN đề xuất Bộ nên quy định về thời hạn người lao động được phép khiếu nại về chi phí đi làm việc tại Đài Loan. Ngoài ra, các DN đề xuất Bộ LĐTB&XH Việt Nam hợp tác với các cơ quan chức năng của Đài Loan nhằm quản lý các công ty dịch vụ việc làm của Đài Loan, yêu cầu các công ty này thu phí môi giới từ các công ty Việt Nam theo đúng quy định.

Theo các DN này, sự vào cuộc của tất cả các bên liên quan là yếu tố quan trọng để đảm bảo mức phí đi làm việc tại Đài Loan hợp lý, theo đúng quy định cho người lao động Việt Nam. Bên cạnh đó, các DN cũng nêu những khó khăn của mình trong việc thực hiện quy định của Bộ LĐTB&XH về mức chi phí đi làm việc tại Đài Loan tối đa mà các DN được phép thu từ người lao động.

So với lao động các nước khác đang làm việc tại Đài Loan (Thái Lan, Philippines, Indonesia), lao động Việt Nam có ý thức kỷ luật kém hơn, vẫn còn nhiều lao động vi phạm quy định nơi làm việc và pháp luật Đài Loan như bỏ trốn ra ngoài làm việc trái phép và thường xuyên chuyển nơi làm việc gây khó khăn cho công tác quản lý của các công ty  dịch vụ việc làm Đài Loan. Đó là lý do họ đòi hỏi mức phí môi giới cao hơn từ các công ty Việt Nam.

Để chấn chỉnh tình trạng này, Thứ trưởng Bộ LĐTB&XH Doãn Mậu Diệp yêu cầu các DN phải thu phí đúng quy định và khống chế tỷ lệ bỏ trốn. Nếu tỷ lệ bỏ trốn quá cao, Bộ sẽ tạm dừng hoặc rút giấy phép của DN. Bộ LĐTB&XH yêu cầu các DN thực hiện nghiêm  công tác tuyển chọn, đào tạo và quản lý lao động Việt Nam tại Đài Loan, tuân thủ quy định về cơ chế báo cáo về số lượng lao động xuất cảnh, lao động về nước và lao động bỏ trốn. Thời gian tối đa để người lao động được giải quyết khiếu nại về chi phí đi làm việc tại Đài Loan là 180 ngày kể từ ngày người lao động ký vào bản cam kết có nêu mức phí đóng cho DN theo quy định về khiếu nại, tố cáo trong Nghị định 119/2014/NĐ-CP ngày 17/12/2014. Cục Quản lý Lao động Ngoài nước sẽ công khai trên website của Cục danh sách DN và các chi nhánh được phép tuyển dụng và đào tạo lao động.

Phương Anh