(Thanh tra) - Từ đầu tháng 3/2026, khi mùa khô bắt đầu, những cánh rừng phía Tây Quảng Trị lại in dấu bước chân của lực lượng quy tập Đoàn Kinh tế – Quốc phòng (KT-QP) 337 tìm kiếm hài cốt liệt sĩ. Với đơn vị, đây không chỉ là nhiệm vụ thường xuyên, mà là một nội dung chính trị trọng tâm, gắn trực tiếp với trách nhiệm thực hiện chính sách hậu phương quân đội.
Dấu tích còn lại giữa đại ngàn
Những khu vực phía Tây Quảng Trị hôm nay đã phủ xanh trở lại, nhưng nhiều nơi từng là chiến trường ác liệt vẫn còn lưu lại dấu tích trong lòng đất. Qua thời gian, địa hình thay đổi, rừng che lấp dấu vết, khiến việc xác định vị trí chôn cất liệt sĩ gặp nhiều khó khăn. Trên chính những địa bàn đó, lực lượng Đoàn KT-QP 337 đang tiếp tục triển khai công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ.
Đoàn KT-QP 337 tiền thân là Sư đoàn Bộ binh 337 từng chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc của Tổ quốc, đến năm 1999, đơn vị được tổ chức lại thành Đoàn KT-QP 337, đứng chân trên địa bàn Khe Sanh (huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị cũ), nơi từng là một trong những chiến trường khốc liệt nhất trong những chống Mỹ cứu nước.
Từ một đơn vị chiến đấu, Đoàn chuyển mình thực hiện đồng thời ba chức năng: quốc phòng, kinh tế và dân vận, tham gia xây dựng khu kinh tế – quốc phòng, giúp dân ổn định đời sống, củng cố thế trận an ninh – quốc phòng trên tuyến biên giới phía Tây Nam tỉnh Quảng Trị.
Đại tá Nguyễn Thái Tiến, Chủ nhiệm Chính trị Đoàn KT-QP 337 cho biết: Cùng với các nhiệm vụ của đơn vị, trong những năm qua công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ được xác định là một nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng trong tổng thể nhiệm vụ của Đoàn KT - QP 337.
“Đối với chúng tôi, đây không chỉ là hoạt động mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc, mà còn là nhiệm vụ trực tiếp góp phần thực hiện chính sách hậu phương quân đội của Đảng, Nhà nước và Quân đội. Đồng thời, đây cũng là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên, có vị trí ưu tiên cao, nhiều thời điểm trở thành nhiệm vụ trung tâm, đặc biệt trong mùa khô, giai đoạn cao điểm tìm kiếm, quy tập”, Đại tá Nguyễn Thái Tiến chia sẻ.
Năm 2026, khi mùa khô vừa chớm, những cánh rừng phía Tây Quảng Trị lại in dấu bước chân của Đội quy tập hài cốt liệt sĩ Đoàn KT-QP 337. Trong đó, hưởng ứng “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” do Chính phủ phát động từ ngày 15/3/2026 đến 27/7/2027, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh – Liệt sĩ, Đội đã tìm kiếm, cất bốc được 8 hài cốt liệt sĩ.
Tính từ năm 2023 đến nay, hàng chục đợt tìm kiếm đã được triển khai trên các địa bàn trọng điểm như xã Hướng Lập, xã Khe Sanh, Đội quy tập Đoàn KT-QP 337 đã đưa 95 hài cốt liệt sĩ về an táng.
Cùng với nỗ lực của đơn vị là sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền địa phương, các lực lượng phối hợp và nhân dân. Công tác tuyên truyền, vận động được triển khai bền bỉ, góp phần nâng cao hiệu quả từng cuộc tìm kiếm.
Ông Nguyễn Minh Long, Bí thư Đảng ủy xã Hướng Lập, cho biết chính sự kiên trì, tận tụy của những người lính đã tạo nên sự gắn bó, củng cố niềm tin của nhân dân, hình thành một “thế trận lòng dân” vững chắc nơi biên giới.
Hành trình gọi tên đồng đội
Theo Đại tá Nguyễn Thái Tiến, công tác tìm kiếm, quy tập liệt sĩ sau nhiều năm là nhiệm vụ đặc biệt phức tạp, đòi hỏi sự phối hợp giữa nhiều lực lượng và phương pháp khác nhau. Bởi sau nhiều năm, thông tin thường bị thiếu hụt hoặc sai lệch. Các lực lượng phải đồng thời thu thập, đối chiếu hồ sơ, bản đồ, lời kể nhân chứng; tổ chức kiểm chứng, khoanh vùng và khảo sát thực địa để xác định vị trí nghi vấn.
Trong toàn bộ quá trình này, công tác chính trị giữ vai trò “xương sống”, bảo đảm định hướng tư tưởng, động viên cán bộ, chiến sĩ vượt qua khó khăn, đồng thời phát huy sự tham gia của nhân dân để nâng cao độ chính xác thông tin. “Tìm kiếm không chỉ cần đúng, mà còn phải bảo đảm tính nhân văn, từ xác minh đến truy điệu, an táng”, Đại tá Tiến nhấn mạnh.
Thực tế cho thấy, mỗi cuộc tìm kiếm là một hành trình đầy thử thách. Có những trường hợp, thông tin ban đầu chỉ là ký ức rời rạc, không tọa độ, không dấu mốc. Lực lượng quy tập phải mất nhiều ngày đi thực địa, hỏi dân, đối chiếu tài liệu để khoanh vùng.
Nhưng từ khoanh vùng đến phát hiện là một chặng đường dài hơn, khi địa hình dốc, trơn trượt, thời tiết khắc nghiệt, vắt và côn trùng dày đặc, nguồn nước khan hiếm. Nhiều hố đào mở ra rồi lấp lại, mỗi ngày trôi qua là thêm một lần thử thách niềm tin.
Chỉ cần sai lệch ở khâu xác định ban đầu, toàn bộ công sức có thể trở nên vô nghĩa. Và rồi sau những nỗ lực tìm kiếm, khi lớp đất được bóc sâu hơn, những dấu hiệu đầu tiên xuất hiện: mảnh tăng, cúc áo…rồi đến di cốt. Khoảnh khắc ấy, tất cả đều lặng đi. Không ai nói thành lời, nhưng ai cũng hiểu: mình đã tìm được các anh.
Theo đơn vị, quá trình tìm kiếm gặp nhiều khó khăn do thiếu thông tin, nhiều trường hợp không xác định được danh tính, đơn vị của liệt sĩ. Nhưng mỗi lần phát hiện di vật và hài cốt liệt sĩ, công tác quy tập được tiến hành khẩn trương, chặt chẽ; các hài cốt sau đó được hoàn tất thủ tục, đưa về an táng theo quy định. Với nhiều chiến sĩ trẻ lần đầu tham gia, đó là thời điểm họ trực tiếp nhận thức rõ ý nghĩa và trách nhiệm của nhiệm vụ đang thực hiện.
Với những người lính Đoàn KT-QP 337, công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ không khép lại sau mỗi đợt triển khai, mà được nối tiếp bền bỉ qua từng mùa khô, để mỗi cuộc trở về không chỉ là sự đoàn tụ, mà còn là cách thế hệ hôm nay thực hiện trọn vẹn lời tri ân với những người đã hy sinh cho Tổ quốc.
