(Thanh tra) - Thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ", TP Huế đang triển khai việc rà soát, thu thập, cập nhật thông tin liệt sĩ và thân nhân, phục vụ công tác thu nhận mẫu ADN. Qua đó, từng bước xác định danh tính các trường hợp còn thiếu thông tin, đáp ứng yêu cầu quản lý và nguyện vọng của thân nhân gia đình liệt sĩ.
Hơn 16.000 phần mộ cần xác định danh tính
Hành trình ấy diễn ra trong bối cảnh cả nước vẫn còn khoảng 500.000 liệt sĩ chưa xác định được danh tính; trong đó khoảng 200.000 liệt sĩ chưa được quy tập và khoảng 300.000 liệt sĩ đã an táng nhưng chưa đầy đủ thông tin.
Thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ" do Chính phủ phát động, tại TP Huế, công việc bắt đầu từ những nghĩa trang – nơi ký ức chiến tranh vẫn hiện hữu qua từng hàng bia mộ.
Từ giữa tháng 3/2026, Ban Chỉ đạo 515 thành phố đã tổ chức khảo sát thực tế các phần mộ chưa xác định được thông tin tại các nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn, phục vụ việc lấy mẫu ADN.
Một tổ công tác gồm 95 cán bộ đã được thành lập, trực tiếp phối hợp với chính quyền cơ sở và các đơn vị liên quan tiến hành rà soát, thống kê, lập danh sách những phần mộ chưa xác định được danh tính; kiểm tra vị trí, hiện trạng từng ngôi mộ và chuẩn bị các điều kiện cần thiết cho việc thu nhận mẫu sinh phẩm.
Công việc tuy mang tính kỹ thuật, nhưng được thực hiện với sự cẩn trọng và tỉ mỉ, bởi mỗi phần mộ không chỉ là một thông tin cần hoàn thiện, mà còn gắn với những anh hùng liệt sĩ đã ngã xuống vì đất nước và những ký ức vẫn đang được gìn giữ.
Kết quả rà soát cho thấy, trên địa bàn TP Huế hiện có 17.194 mộ liệt sĩ tại 61 nghĩa trang. Trong đó, chỉ 1.181 mộ có đầy đủ thông tin; 3.783 mộ có một phần thông tin; còn lại 12.230 mộ chưa xác định được danh tính. Như vậy, có tới 16.013 mộ cần thực hiện giám định ADN, chiếm hơn 93%.
Đại tá Trương Viết Hải, Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự TP Huế, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo 515 TP Huế cho biết, việc khảo sát, phục vụ giám định ADN để xác định danh tính các liệt sĩ còn thiếu thông tin là nhiệm vụ chính trị quan trọng, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, nhằm sớm xác định danh tính cho các trường hợp còn thiếu thông tin, đáp ứng nguyện vọng của thân nhân gia đình liệt sĩ.
Đồng thời, đây là nhiệm vụ có yêu cầu cao, cần triển khai cụ thể, chính xác. Do đó, để hoàn thành nhiệm vụ thiêng liêng này, Ban Chỉ đạo 515 TP Huế yêu cầu các địa phương phối hợp với Tổ công tác và các đơn vị liên quan triển khai thực hiện một cách chặt chẽ, chu đáo, khoa học, phấn đấu hoàn thành xong trước ngày 26/3 để báo cáo các cấp theo quy định.
Ở các nghĩa trang, việc khảo sát và lấy mẫu sinh phẩm được tiến hành một cách thận trọng. Mỗi bước đều hướng tới mục tiêu duy nhất: Tạo cơ sở khoa học để xác định danh tính những liệt sĩ còn thiếu thông tin.
Song song với việc rà soát tại nghĩa trang là một hành trình khác, diễn ra trong từng gia đình: Tìm kiếm và thu thập thông tin thân nhân liệt sĩ. Việc này được thực hiện theo thứ tự ưu tiên về quan hệ huyết thống gần, đặc biệt theo dòng họ ngoại, nhằm bảo đảm độ chính xác trong quá trình đối sánh ADN. Từ mẹ đẻ, bà ngoại, anh chị em cùng mẹ đến các mối quan hệ cận huyết khác, mỗi người thân đều trở thành một “mắt xích” quan trọng trong quá trình xác định danh tính.
Kết nối dữ liệu phục vụ xác định danh tính
Với mục tiêu sớm xác định danh tính các liệt sĩ còn thiếu thông tin, trong năm 2025, Công an TP Huế tiếp tục phát huy vai trò đơn vị thường trực, chủ động tổ chức thu thập, vận chuyển các mẫu ADN theo đúng quy trình, bảo đảm tiến độ đề ra. Công an TP Huế phối hợp với Cục Cảnh sát Quản lý hành chính về Trật tự xã hội (QLHC về TTXH), Bộ Công an và các cơ quan liên quan tiến hành rà soát, đối sánh dữ liệu giữa mẫu ADN thân nhân với dữ liệu các liệt sĩ, phục vụ việc xác định danh tính trên địa bàn.
Thượng tá Nguyễn Viết Phương, Trưởng Phòng Cảnh sát QLHC về TTXH Công an TP Huế cho biết, trong đợt đầu tiên triển khai lấy mẫu ADN vào năm 2025, Công an TP Huế đã phối hợp chặt chẽ với Cục Cảnh sát QLHC về TTXH thu nhận mẫu từ 18 thân nhân liệt sĩ. Trong số này, có 9 mẫu được thu từ mẹ đẻ liệt sĩ, trong đó có 2 Mẹ Việt Nam Anh hùng; 9 mẫu còn lại từ thân nhân cận huyết thống gần nhất theo quy định chuyên môn.
Với những trường hợp thân nhân không thể đi lại, Tổ công tác của Công an TP Huế phối hợp Đoàn công tác của Cục Cảnh sát QLHC về TTXH tiến hành lấy mẫu trực tiếp tại nơi cư trú. Có những chuyến đi kéo dài đến tận vùng sâu, vùng xa; cán bộ, chiến sĩ trực tiếp tìm đến từng nhà, gặp gỡ từng người thân, hướng dẫn kê khai thông tin và thực hiện quy trình thu mẫu theo quy định.
Hiện nay, công tác rà soát thông tin về các liệt sĩ chưa xác định danh tính vẫn đang được tiếp tục, song song với việc thu thập, bổ sung dữ liệu thân nhân. Các thông tin này được cập nhật vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; các mẫu ADN sau khi thu nhận được giám định, phân tích và lưu trữ trong ngân hàng gen để phục vụ việc đối chiếu, xác thực.
Nhằm thực hiện tốt chiến dich Công an TP Huế yêu cầu Công an các đơn vị, địa phương phối hợp rà soát, khảo sát và thu thập thông tin liệt sĩ. Trên cơ sở dữ liệu, Công an TP Huế đã phân loại, chuyển danh sách về các tổ công tác cấp xã, đồng thời hướng dẫn cụ thể quy trình thực hiện.
Đặc biệt, để phục vụ cho việc xác định danh tính liệt sĩ qua phương pháp giám định ADN theo dòng họ ngoại, đến nay TP Huế đã thu nhận thông tin từ 1.241 trường hợp thân nhân, trong đó có: 9 mẹ đẻ liệt sĩ; 620 anh chị em ruột cùng mẹ; 47 anh chị em cùng mẹ của mẹ liệt sĩ; 67 anh em con của chị gái, em gái mẹ liệt sĩ; 498 con của chị gái, em gái của liệt sĩ. Đây là nguồn dữ liệu có ý nghĩa quan trọng trong việc đối chiếu, xác minh danh tính cho các liệt sĩ chưa rõ tên tuổi.
Hiện, lãnh đạo Công an TP Huế yêu cầu Công an các xã, phường phối hợp với Phòng Cảnh sát QLHC về TTXH đẩy mạnh công tác rà soát, bổ sung thông tin thân nhân liệt sĩ theo dòng họ ngoại, nhất là những trường hợp chưa cập nhật được trên hệ thống hoặc mới phát sinh; kiểm tra, đối chiếu dữ liệu liên ngành để chuẩn hóa danh sách lấy mẫu ADN, chuẩn bị cho các đợt thu nhận tiếp theo.
Việc thu nhận mẫu ADN của thân nhân liệt sĩ, cùng với việc triển khai “Chiến dịch 500 ngày đêm”, đang từng bước mở rộng khả năng xác định danh tính cho các liệt sĩ còn thiếu thông tin. Mỗi mẫu dữ liệu được bổ sung, mỗi kết quả đối sánh không chỉ mở ra thêm hi vọng tìm lại danh tính cho những anh linh đã ngã xuống mà còn thể hiện đạo lý tri ân sâu sắc của Đảng, Nhà nước và nhân dân đối với các anh hùng liệt sĩ.
Ở đó, công nghệ không chỉ dừng lại ở vai trò hỗ trợ kỹ thuật, mà trở thành cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, giữa những mất mát của chiến tranh với nỗ lực khôi phục ký ức hôm nay. Và trong hành trình ấy, việc xác định danh tính liệt sĩ không chỉ là yêu cầu quản lý, mà còn là sự tiếp nối của trách nhiệm tri ân – được thực hiện bằng dữ liệu, bằng sự kiên trì và bằng cả những nỗ lực bền bỉ theo thời gian của thế hệ hôm nay.
