Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Văn Tùng phát biểu khai mạc Lễ hội. Ảnh: KT

Nữ tướng Lê Chân, sinh ngày 8/2 Âm lịch năm Canh Thìn (năm 20 đầu Công nguyên) tại xã An Biên, huyện Đông Triều, phủ Kinh Môn, xứ Hải Dương (nay thuộc thôn An Biên, xã Thủy An, huyện Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh). 

Bà là con cụ Lê Đạo và cụ Trần Thị Châu, ông bà thường xuyên làm việc thiện, tu nhân tích đức. Bà lớn lên thông minh tài sắc vẹn toàn lên ai cũng quý mến.

Khi còn trẻ bà nổi tiếng tài hoa, xinh đẹp hơn người nên Thái thú Tô Định toan tính lấy bà làm thiếp. Bà không phục, Tô Định đã oán giận nên đã sát hại bố mẹ bà.

Nợ nước, thù nhà, quyết chí phục thù, Lê Chân đã cùng thân quyến đến vùng An Dương, cửa sông Cấm để khai hoang, lập nên một làng ven sông gọi là làng Vẻn, là nền móng cho thành phố Hải Phòng ngày nay.

Nhớ quê nhà, bà lấy tên quê gốc để đặt tên cho vùng đất mới: Trang An Biên, rồi mở một chợ ở bên sông để tiện việc mua bán. Tại đây, bà thu nạp những người có hoàn cảnh giống như bà và tích cực chiêu mộ binh sĩ, chờ đợi thời cơ để trả thù nước, rửa hận nhà.

Lúc ấy ở đạo Sơn Tây có hai chị em Trưng Trắc và Trưng Nhị đang phát hịch kêu gọi tướng sĩ khắp nơi khởi nghĩa giết giặc Tô Định. Lê Chân được tin, lập tức lựa chọn hơn 100 binh sĩ thân tín, kéo về Sơn Tây.

Trưng Trắc thấy diện mạo khác thường, có chí khí nên đã rất ưng ý và phong cho bà là Thánh Chân Công chúa, đem quân cùng Bình Khôi Công chúa Trưng Nhị tiến đánh Tô Định.

Tô Định thua to, trốn về Bắc quốc, nước Nam bình định, Trưng Trắc xưng Vua, khao thưởng quân sĩ, ban khen công thần. 

Thánh Chân Công chúa được phong là Chưởng quản binh quyền lĩnh ấn Trấn Đông Đại tướng quân, thống lĩnh đạo quân Nam Hải phòng thủ miền biển, sai đem binh mã về trang An Biên dựng đồn binh đề phòng giặc Bắc quay trở lại xâm lược.

Khi trở về làng, bà đã dựng đồn, tăng cường chiêu mộ binh sĩ, xuất tiền tài chuẩn cấp cho dân nên người dân nơi đây, có cuộc sống ấm no, bình yên, ai ai cũng đội ơn và kính yêu bà như cha mẹ.

Để tưởng nhớ công đức to lớn của bà, nhân dân đã tôn vinh bà là Thánh mẫu, hàng năm, cứ đến ngày 8/2, ngày Khánh hạ (ngày thắng trận) và ngày Thánh hóa, nhân dân thành phố đều tổ chức lễ hội với lòng thành kính tri ân.

Lễ hội Nữ tướng Lê Chân là một trong những lễ hội truyền thống được tổ chức thể hiện trách nhiệm và lòng thành kính của các thế hệ con cháu hôm nay đối với công đức to lớn của nữ tướng Lê Chân.

Quang cảnh buổi lễ hội

Việc tổ chức lễ hội nữ tướng Lê Chân nhằm khơi dậy niềm tự hào dân tộc, phát huy nét đẹp văn hoá, nghi lễ truyền thống, qua đó thành phố Hải Phòng mong muốn đẩy mạnh công tác tuyên truyền về thân thế, sự nghiệp, tri ân công lao to lớn của nữ tướng Lê Chân.

Đồng thời, tiếp tục phát huy các giá trị di tích lịch sử, kiến trúc nghệ thuật của Tượng đài nữ tướng, đền Nghè, đình An Biên, đáp ứng nhu cầu tâm linh, tín ngưỡng cổ truyền của dân tộc, sinh hoạt lễ hội truyền thống, lễ hội du xuân của nhân dân địa phương.

Lễ hội truyền thống Nữ tướng Lê Chân năm nay có nhiều nội dung trang trọng, tôn nghiêm, phong phú và hấp dẫn.

Lễ hội Nữ tướng Lê Chân với 3 hoạt động chính: Phần Lễ gồm các nghi thức lễ cáo yết, dâng hương, lễ khai mạc, lễ tạ, lễ rước được tổ chức theo nghi thức truyền thống, mang đậm đà bản sắc người dân vùng biển. 

Phần Hội sôi nổi với nhiều hoạt động như: Phiên chợ quê, lân sư, trống hội, các tiết mục văn nghệ hát văn, ca cảnh chèo...

Các hoạt động hưởng ứng như: Dạy học tích hợp chuyên đề “Trang An Biên xưa và nay”, ngày Hội phụ nữ “Năng động - Đảm đang”, Ngày Hội thơ Đường Việt Nam, biểu diễn võ dân tộc, giải chạy Olympic vì sức khỏe toàn dân...

Những nghi thức trang trọng được tái hiện sống động trong một không gian lịch sử tại đền Nghè, đình An Biên và Tượng đài Nữ tướng Lê Chân đã thu hút được đông đảo người dân thành phố và du khách thập phương tới tham dự.

Phát biểu khai mạc Lễ hội, Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Văn Tùng nhắc lại công lao to lớn của Nữ tướng Lê Chân đã có công tạo dựng Trang An Binh xưa, đồng thời cũng thông tin về tình hình kinh tế - xã hội của thành phố Hải Phòng trong thời gian qua.

Lãnh đạo thành phố đã khẳng định được quyết tâm trong việc xây dựng và phát triển Hải Phòng ngày càng lớn mạnh, thành phố cảng xanh, văn minh, hiện đại để tỏ lòng thành kính với người đã có công khai sinh ra mảnh đất này.

Kim Thành