Các đại biểu chia sẻ tại hội thảo

Theo Bộ Thông tin và Truyền thông, cùng với sự phát triển của các phương tiện truyền thông mới với sự hỗ trợ của các công nghệ tiên tiến hiện nay, Việt Nam, các nước ASEAN cũng như nhiều nước trên thế giới đang phải đối mặt với nhiều thách thức trên môi trường số, đặc biệt là thời gian gần đây vấn nạn tin giả, thông tin sai lệch… trên mạng internet ngày càng trở nên nghiêm trọng. Không chỉ là những công dân “nhấn nút chia sẻ” một cách vô thức mà ngay cả các nhà báo/chuyên gia truyền thông cũng chia sẻ thông tin hoặc viết/đăng một bài báo dựa trên thông tin chưa được xác minh, chưa được biên tập.

Hội thảo được tổ chức nhằm nâng cao năng lực và tăng cường nhận thức cho các nhà báo, các nhà quản lý, những người hoạt động trong lĩnh vực truyền thông, báo chí của Việt Nam để đối phó với những thách thức trong kỷ nguyên số, đưa ra báo cáo khuyến nghị về việc xây dựng và ban hành các nguyên tắc đạo đức báo chí trên môi trường số của Việt Nam cũng như xây dựng mạng lưới và tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực đạo đức báo chí trên môi trường số hướng tới mục tiêu chung của UNESCO về bảo vệ và xây dựng năng lực cho các nhà báo.

Tham gia hội thảo, các đại biểu đã bàn về 4 nội dung chính: Khái niệm đạo đức báo chí và hệ quả; Kỷ nguyên số, truyền thông đa phương tiện và sai phạm thường gặp khi đưa tin trên mạng; Chia sẻ kinh nghiệm thực thi Quy tắc đạo đức báo chí trong môi trường số tại châu Âu và một số nước thành viên UNESCO; Thực tiễn triển khai các quy định liên quan đến đạo đức báo chí trong môi trường số tại Việt Nam. Đồng thời, chia sẻ kinh nghiệm của các nước thành viên UNESCO trong việc xây dựng và triển khai Bộ quy tắc đạo đức báo chí để thích ứng trong môi trường số.

Dựa trên kinh nghiệm của UNESCO, Liên minh châu Âu và một số nước, liên hệ tình hình thực tế tại Việt Nam, thông qua các phiên thảo luận giữa các diễn giả, các nhà quản lý và các nhà báo tham dự, hội thảo dự kiến sẽ đưa ra các khuyến nghị về Bộ quy tắc đạo đức báo chí trên môi trường số của Việt Nam.

Bà Sasi-on, chuyên gia Dự án Phát triển truyền thông của UNESCO khu vực Bangkok cho biết, mục đích của báo chí là cung cấp thông tin cho người dân, do vậy trước tiên báo chí phải tuân theo sự thật và phải giữ thái độ độc lập với những sự kiện và nhân vật mà họ đưa tin. Theo đó, báo chí phải tuân thủ theo 5 tiêu chuẩn về đạo đức báo chí để thích ứng với môi trường số đó là: tính chính xác, tính độc lập, công bằng, tính bảo mật và nhân văn.

Về kinh nghiệm trong việc triển khai các quy tắc đạo đức báo chí trong môi trường số của Việt Nam, Cục trưởng Cục Báo chí Nguyễn Thanh Lâm cho biết, ranh giới giữa cái đúng và cái sai trên môi trường mạng rất mong manh, mọi người phải có trách nhiệm với nghề của mình. Cần phải ý thức được những cạm bẫy, thách thức trên môi trường số để không vượt qua giới hạn. Môi trường số đang tác động mạnh mẽ đến tất cả chúng ta, bao gồm nhà báo do vậy chúng ta phải biết được những điểm mạnh, điểm yếu của môi trường số để khai thác hợp lý.

Cục trưởng Nguyễn Thanh Lâm cho rằng, mỗi nhà báo nên nắm rõ 10 quy tắc đạo đức của người làm báo và quy tắc ứng xử trên không gian mạng để áp dụng một cách phù hợp với thực tiễn ở Việt Nam vì không gian mạng của Việt Nam có những nét đặc thù riêng, khác với các nước khác nên cần có nhiều hội thảo, diễn đàn về đạo đức người làm báo được tổ chức để người làm báo có cơ hội chia sẻ.

Còn Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng Ban Kiểm tra, Hội Nhà báo Việt Nam Phan Hữu Minh đã đưa ra lời khuyên cho các nhà báo là không ngừng học, nghiên cứu, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, nhất là trong bối cảnh khoa học- công nghệ phát triển không ngừng; thực hiện nghiêm 10 quy định về đạo đức nghề nghiệp của người làm báo; Quy tắc sử dụng mạng xã hội của người làm báo Việt Nam.

Phó Giám đốc Học viện Báo chí và Tuyên truyền Nguyễn Thị Trường Giang cũng cho rằng trong bất cứ nền báo chí nào, đạo đức nghề nghiệp cũng là yêu cầu tất yếu, cốt lõi. Tôn trọng và tuân thủ nghiêm đạo đức nghề nghiệp là cách duy nhất để báo chí tồn tại và đứng vững trong lòng công chúng.

Trong kỷ nguyên số, cách thức, phương thức làm nghề không ngừng thay đổi nhưng đạo đức làm nghề, lý tưởng làm nghề không thể khác vì những giá trị tốt đẹp của xã hội. Bà Nguyễn Thị Trường Giang đưa ra một số khuyến nghị về việc triển khai các quy tắc đạo đức nghề báo trong môi trường số ở Việt Nam.

Ngoài chia sẻ về các quy tắc đạo đức báo chí trong môi trường số, các diễn giả, các nhà quản lý báo chí và truyền thông và các nhà báo tham dự hội thảo đã có những thảo luận về tiêu chuẩn đạo đức báo chí trong môi trường số, thách thức trong việc triển khai các quy tắc đạo đức báo chí trong môi trường số tại Việt Nam và làm sao để đối phó với thông tin sai lệch, tin giả, quá tải tin tức trong thời kỳ đại dịch Covid-19.