Công nhân đi học

>>Bức tranh tối màu sau đời thợ 
>>Nhặt nhạnh những “mảnh vỡ” khi phố thị lên đèn

Thiếu quan tâm?

Theo TS. Lê Thanh Hà, Viện Công nhân và Công đoàn, thiết chế văn hoá tại các KCN bao gồm các yếu tố cơ bản như: Cơ sở vật chất, bộ máy tổ chức, nhân sự, quy chế hoạt động, nguồn kinh phí... Việc một số địa phương Bình Dương, Đồng Nai, TP. Hồ Chí Minh, trong một thời gian ngắn nhanh chóng hình thành nên các cụm CN, KCX ít nhiều phát sinh hạn chế trong việc đồng bộ hóa giữa phát triển kinh tế với chăm lo đời sống văn hóa cho người lao động là khó tránh khỏi. Nguyên nhân chủ yếu do các doanh nghiệp (DN) mải mê sản xuất kinh doanh mà “bỏ quên” công tác này.

“Lỗ hổng” trong việc xây dựng và kiện toàn các chỉnh thể văn hóa không chỉ mang đến nhiều hệ lụy cho địa phương, nơi có KCN, mà còn khiến tình hình an ninh xã hội địa phương thiếu ổn định. Thực tế tại một số KCN cho thấy số vụ phạm pháp hình sự, tệ nạn xã hội, trộm cắp, mại dâm luôn diễn biến phức tạp. Đáng chú ý là tỷ lệ nữ công nhân làm mẹ đơn thân, nạo phá thai, hệ quả của sống thử, ngày càng nhiều. 

Mấy năm gần đây, với sự quan tâm chỉ đạo thực hiện của Chính phủ, các cấp các ngành, các KCN tại TP. Hồ Chí Minh đã chú ý nhiều hơn đến đời sống tinh thần cho công nhân. Tuy nhiên, các cơ sở sinh hoạt văn hóa, CLB công nhân, nhà văn hóa công nhân ở KCN vẫn chưa làm tốt công tác này. Các hoạt động văn hóa thể thao do DN tổ chức phần lớn mang tính mùa vụ, đơn điệu, khô cứng. Cuộc sống công nhân bên ngoài “hàng rào” DN cũng chưa được chăm lo. Mặt khác, do sống khép kín trong phòng trọ, lệ thuộc những hình thức giải trí đơn thuần, nhiều công nhân rơi vào tình trạng thiếu thông tin chính thống, hạn chế nhận thức xã hội.Hoạt động vui chơi cho công nhân do Đoàn thanh niên tổ chức

Chủ tịch Công đoàn Ban quản lý các KCX, KCN TP. Hồ Chí Minh, Trần Công Khanh cho biết, hàng quý ban công đoàn đều xây dựng kế hoạch hoạt động vui chơi, giải trí và yêu cầu các công đoàn cơ sở phối hợp triển khai. Tuy nhiên, vì nhiều khó khăn khách quan, không ít các công đoàn cơ sở vẫn thực hiện kiểu qua loa, hình thức.

Giải pháp đầu ra

Theo TS. Lê Thanh Hà, để khắc phục tình trạng này, trước hết lãnh đạo các cấp cần quan tâm đầu tư xây dựng và hoàn thiện hệ thống trường học, bệnh viện, trạm y tế, thư viện, rạp hát, rạp chiếu phim, khu vui chơi giải trí, thể thao dành cho công nhân. Đồng thời, phải tạo được một cơ chế thuận lợi, khuyến khích nhiều thành phần kinh tế, xã hội cùng tham gia. Có như thế, mới dần dần lấp được “khoảng trống” mà chỉnh thể văn hóa tại các KCN đang thiếu.

Theo các chuyên gia tâm lý, hoạt động văn hóa ngoài việc góp phần nuôi dưỡng tâm hồn, giúp mỗi công nhân tạo lập lối sống văn hóa, yêu lao động, có chí tiến thủ vươn lên, thì đời sống vật chất và tinh thần có quan hệ tương tác với nhau rất chặt chẽ. Thực tế, khi đồng lương và việc làm chưa ổn định, sau giờ tan ca mệt mỏi và sức lực bị vắt kiệt, vui chơi giải trí, cảm thụ cái đẹp là điều hết sức xa lạ. Công nhân có đời sống vật chất khá thì đời sống tinh thần được nâng lên và ngược lại, khi được thỏa mãn nhu cầu văn hóa - tinh thần sẽ gắn bó chặt chẽ với DN, năng suất lao động cao hơn, đình công, bãi công giảm.

Đánh giá được tầm quan trọng này, mới đây Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Đề án “Quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao phục vụ công nhân các KCN giai đoạn 2012 - 2015, định hướng đến năm 2020”. Theo mục tiêu của Đề án, phấn đấu 100% số tỉnh thành trực hoàn thành việc phê duyệt quy hoạch và dành quỹ đất xây dựng các thiết chế văn hóa, thể thao phục vụ công nhân các KCN. 70% số nhà văn hóa, thể thao lao động được củng cố để phục vụ NLĐ. 30% số tỉnh, thành phố trực thuộc T.Ư có các cơ sở xã hội hóa văn hóa, thể thao phục vụ công nhân ở các KCN, 20% số công nhân được tham gia hoạt động văn hóa, thể thao ở cơ sở.

Đây có thể xem là “sợi chỉ đỏ” để các Ban quản lý KCX, KCN sớm đưa vào lộ trình phát triển các vấn đề quy hoạch, nhằm có một chỉnh thể văn hóa hoàn chỉnh, cũng như tính pháp lý để yêu cầu DN cùng chung tay xây dựng một chỉnh thể văn hóa đa dạng, giàu tính tương tác để thu hút công nhân. Tuy nhiên, theo nhiều lãnh đạo quản lý các KCN, trong cơ chế thị trường hiện nay, thiết chế văn hóa rất cần những biện pháp mới thích hợp, để công nhân thật sự chủ động sáng tạo, hưởng thụ các giá trị văn hóa tinh thần trong sân chơi của chính mình. Có như vậy thì nguồn lực đầu tư mới được phát huy tối đa, không trở nên lãng phí. Do đó, cùng với chăm lo đời sống vật chất; củng cố, phát triển hệ thống thiết chế cho công nhân phải luôn được quan tâm, chú trọng và là việc làm thường xuyên, liên tục; thể hiện sự phát triển hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế và thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội; góp phần mở mang dân trí, giáo dục đạo đức, thẩm mỹ, phát triển nhân cách cho đội ngũ công nhân trong thời kỳ CNH - HÐH đất nước.

Vì thế, để những “lỗ hổng” mênh mông trong thiết chế văn hóa hiện nay được lấp dần, không cách nào khác là lãnh đạo các cấp cần quan tâm đầu tư xây dựng, hoàn thiện khu vui chơi giải trí, thể thao dành cho công nhân. Nhà nước cũng cần nâng cao hơn nữa vai trò, trách nhiệm trong đầu tư vào lĩnh vực giáo dục, y tế, văn hóa nhằm bảo đảm phúc lợi xã hội cho người lao động…

Anh Tú