(Ảnh: Việt Dũng-Việt Bắc/Vietnam+)

Vì vậy, để quyền giám sát của người dân không nằm “trên giấy” hoặc chỉ thử nghiệm ở một số tỉnh, thành, theo các chuyên gia pháp lý, cần nhiều điều kiện, trong đó người dân phải có quyền tiếp cận thông tin, trợ giúp thông tin về quản lý và sử dụng đất đai, cũng như cơ quan, cán bộ quản lý phải thực hiện đúng trách nhiệm giải trình, tiếp thu, minh bạch trong xử lý các ý kiến giám sát. “Quan trọng, người dân cũng phải ý thức được trách nhiệm và quyền của mình khi thực hiện giám sát, không dùng quyền giám sát như “công cụ” để chiến đấu vì lợi ích riêng mà quên đi lợi ích chung”, GS.TS Đặng Hùng Võ nói.

Theo GS.TS Đặng Hùng Võ, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam - cơ quan đầu mối giúp dân thực hiện quyền giám sát cần tổ chức các cuộc tham vấn ý kiến chuyên gia để hoàn thiện quá trình xây dựng, thực thi chính sách pháp luật về giám sát; đồng thời, cần thúc đẩy giám sát từ các việc làm cụ thể ở nhiều cấp, ngành địa phương trong thời gian tới.

Ông Nguyễn Vi Khải, nguyên thành viên Ban Nghiên cứu của Thủ tướng Chính phủ cũng đề nghị, phải có cơ chế đối thoại từ cơ sở và có sự ràng buộc trách nhiệm của quan chức Nhà nước với dân. Đặc biệt, phải có văn hóa ứng xử, tranh luận, lắng nghe và có sự phản hồi đến cùng không để tình trạng cán bộ nhận đơn thư rồi đút vào ngăn kéo.

Mọi sự giám sát đều bắt nguồn từ cơ sở

Mô hình giám sát cộng đồng thông qua đồng thuận tại địa bàn 2 thôn Kim Lũ 1 và Kim Tiến chủ yếu giám sát các nội dung liên quan đến việc thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất trong chương trình mục tiêu xây dựng nông thôn mới. Tại các thôn này đã thành lập được ban giám sát cộng đồng gồm 9 thành viên thực hiện giám sát việc thực hiện quy hoạch sử dụng đất cấp tại thôn cũng như đánh giá lại quy hoạch sử dụng đất cấp thôn. Việc giám sát nhấn vào giám sát giải phóng mặt bằng, khảo sát thiết kế, lập dự toán và đóng góp của người dân trong xây dựng chương trình nông thôn mới… Kết quả giám sát sẽ báo cáo cho cộng đồng và chính quyền địa phương để có hướng khắc phục, giải quyết những mặt còn tồn tại.

&