Mỗi ngày có hàng chục chiếc thuyền công suất lớn thi nhau cày xới lòng sông Hương.

>>Kỳ I: Doanh nghiệp phá sản, “thổ phỉ” sống khỏe
>>Kỳ II: “Cát tặc” tràn lan, địa phương… mệt mỏi

Ám ảnh “cát tặc”

Dọc theo các tuyến đường ven sông Hương như Bùi Thị Xuân, quốc lộ 49… chúng tôi dễ dàng bắt gặp nhiều tụ điểm khai thác, bến bãi tập kết cát, sạn trái phép. Những điểm này thường có từ 8 - 10 chiếc tàu, thuyền đang thi nhau rút ruột lòng sông Hương. Mỗi thuyền được trang bị máy hút có mã lực rất lớn với sức chứa hàng chục m³, vòi hút có thể thọc sâu xuống 30 - 40m do 5 - 10 người thay phiên nhau kéo ròng rọc điều khiển.

Theo phản ánh của người dân, “cát tặc” thường tụ tập nhiều tàu, thuyền cùng khai thác một lúc. Các chủ thuyền có “máu mặt” thường tranh giành nhau khai thác, nhiều lúc còn xảy ra ẩu đả làm náo loạn cả dòng sông.

Lý giải cho hiện tượng này, một người dân cho biết: “Thời gian gần đây, lực lượng chuyên ngành, cảnh sát giao thông đường thủy thường xuyên đi tuần tra nên chúng hoạt động theo nhóm để dễ bề đối phó với cơ quan chức năng. Mặt khác, nhằm trấn áp những hộ dân sống quanh đó”.

Bức xúc trước việc hàng chục chiếc thuyền ngày ngày rút ruột lòng sông Hương, làm sạt lở 2 bờ, khiến hoa màu, nhà cửa bị cuốn trôi theo dòng nước, người dân đã tự đứng ra chống “cát tặc”, bảo vệ tài sản. Nhưng, xem ra, đây không những không phải là biện pháp tối ưu mà còn rất nguy hiểm. “Cát tặc” hung hăng và liều lĩnh, sẵn sàng làm tất cả để có thể khai thác được cát.

Ngày 25/4 vừa qua, ông Lê Trọng Kim (63 tuổi, thôn Cư Chánh 2, xã Thủy Bằng, thị xã Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên - Huế) ra can ngăn, xua đuổi “cát tặc” đã bị bọn chúng dùng hung khí đánh trọng thương, phải đi cấp cứu ở Bệnh viện Trung ương Huế.

Tình trạng sạt lở ở 2 bên bờ sông Hương ngày một đáng báo động.

Chính quyền bất lực?

Thời gần đây, cơ quan chức năng đã tổ chức nhiều đợt truy quét “cát tặc”, nhưng khi tổ tuần tra về thì “cát tặc” lại khai thác.

Điều khó hiểu là, cứ mỗi đợt kiểm tra đột xuất, “cát tặc” đều… biết trước và chuẩn bị sẵn những biện pháp đối phó với lực lượng chức năng!

Tình trạng khai thác cát, sạn trên sông Hương diễn ra đã lâu và ngày càng rầm rộ, quy mô hơn. Cùng với đó, tình trạng sạt lở 2 bên bờ sông, sự ô nhiễm môi trường đang ngày một báo động.

Ông Đặng Văn Ngân, Phó Chủ tịch UBND phường Thủy Biều, TP Huế cho biết: “Nạn khai thác cát lậu ở Bến Đập, Lương Quán đã làm cho lòng sông ở khu vực trên bị nới rộng, khoét sâu và gây sạt lở nghiêm trọng nhiều đoạn. Đoạn sạt lở nặng nhất nằm trước Nhà máy Nước Vạn Niên có chiều dài đến 30m, sâu 6m và có nguy cơ tiếp tục sạt lở, đe dọa đến nhà cửa của bà con”.

Cũng theo ông Đặng Văn Ngân, “chúng tôi đã phối hợp với cảnh sát giao thông đường thủy, Công an Môi trường TP Huế để lập đoàn liên ngành, đồng thời huy động anh em tuần tra cả vào ngày thứ 7, chủ nhật. Thế nhưng, các đối tượng khai thác cát “lậu” quá manh động, tìm mọi cách chống trả và cố nhấn chìm thuyền của lực lượng chức năng để tẩu thoát”.

Như vậy, đến nay vẫn chưa có biện nào ngăn chặn hiệu quả “cát tặc”. Các cơ quan chức năng tỉnh Thừa Thiên - Huế cần có những biện pháp hữu hiệu và triệt để hơn để sớm trả lại môi trường trong sạch và sự yên bình cho sông Hương.

Việt Dũng

Kỳ IV: Hiểm nguy từ nổ mìn khai thác đá