Ông Nam (con trai ông Lập) chỉ về phía đất rừng của gia đình được Nhà nước cấp có tranh chấp với ông Nguyên. Ảnh: Đinh Lê

>>Kỳ I: 4 dấu hiệu lạ, 1 sự thật

Theo nội dung khởi kiện của ông Lập: Năm 1992, Nhà nước có chủ trương giao đất rừng cho các hộ dân ven biển. Hộ ông Lập được UBND huyện Quỳnh Lưu cấp Sổ Lâm bạ số 02, ngày 10/1/1993, diện tích 36,5ha, thời hạn 50 năm. Ông Lê Duy Nguyên (em vợ ông Lập) đã giúp gia đình ông Lập hoàn thiện thủ tục để được Nhà nước giao đất rừng. Lợi dụng tình cảm gia đình, ông Nguyên đã giả mạo chữ ký, ký nhận Sổ Lâm bạ của ông Lập với tư cách chủ hộ.

Sau khi có được Sổ Lâm bạ trong tay, ông Nguyên đã tự lập 2 bản cam kết giao quyền quản lý sử dụng đất rừng và lại tiếp tục giả mạo chữ ký của ông Lập để chuyển giao quyền quản lý 36,5ha đất rừng của ông Lập cho chính mình.

Năm 2010, khi Nhà nước thực hiện dự án xây dựng đường đi qua diện tích đất rừng cấp cho ông Lập trong Sổ Lâm bạ, ông Nguyên đã tự nhận là đất của mình để chiếm đoạt tiền bồi thường.

Ông Lập phát hiện việc làm gian dối của ông Nguyên đã làm đơn khởi kiện ra tòa đòi lại quyền sử dụng 36,5ha đất rừng.

Ngày 6/1/2010, TAND huyện Quỳnh Lưu thụ lý vụ án. Hơn 2 năm sau, ngày 26/3/2012, đã tuyên: Đình chỉ vụ án.

Quyết định số 03/2012/QĐST, ngày 27/3/2011 (sự thật là ngày 27/3/2012) của TAND huyện Quỳnh Lưu có nội dung: Đình chỉ giải quyết vụ án “Kinh doanh thương mại về tranh chấp góp vốn đầu tư là quyền sử dụng đất lâm nghiệp”. “Đây là quyết định cực kỳ khó hiểu, thể hiện sự lách luật tinh vi… đã khiến gia đình ông Lập không biết thế nào mà lần”, luật sư Lương Quang Tuấn khẳng định.

Sau khi hướng dẫn gia đình ông Lập gửi đơn kháng cáo, ông Lương Quang Tuấn đã có văn bản kiến nghị gửi TAND tỉnh Nghệ An vạch ra những cái sai và khuất tất của Hội đồng xét xử cấp sơ thẩm.

Thứ nhất, sau hơn 2 năm thụ lý giải quyết vụ án, với nhiều lần xử rồi hoãn, vụ án vẫn mang tên “Tranh chấp quyền sử dụng đất rừng và tài sản” theo đơn khởi kiện của ông Lập và Thông báo thụ lý vụ án ngày 7/1/2010 của TAND huyện Quỳnh Lưu. Bất ngờ, vào ngày 27/3/2012 (sau hơn 2 năm), TAND huyện Quỳnh Lưu ra quyết định đình chỉ vụ án “Kinh doanh thương mại về tranh chấp góp vốn đầu tư là quyền sử dụng đất lâm nghiệp”.

Thực ra, tòa không hề “ngây thơ” trong việc này, bởi vì, chỉ có cho rằng quan hệ tranh chấp trong vụ án khác với quan hệ tranh chấp trong đơn khởi kiện thì tòa mới có lý do đình chỉ.

Tuy nhiên, quyết định phúc thẩm của TAND tỉnh Nghệ An (sau này) đã chỉ rõ sai trái của TAND huyện Quỳnh Lưu: “Hội đồng xét xử khi có căn cứ xác định quan hệ tranh chấp khác với quan hệ tranh chấp ban đầu thì phải tiếp tục xét xử và hướng dẫn đương sự rút đơn khởi kiện để khởi kiện một vụ kiện khác. Nếu đương sự không rút đơn thì phải ra bản án tuyên bác yêu cầu khởi kiện và hướng dẫn cho đương sự khởi kiện vụ kiện khác theo qui định của pháp luật”.

Thế nhưng, thời gian dài thụ lý, TAND huyện Quỳnh Lưu không thực hiện theo định hướng của TAND tỉnh Nghệ An mà cứ để bùng nhùng…

Hai là, quyết định đình chỉ vụ án này có dấu hiệu của hành vi cố ý ra quyết định trái pháp luật của chủ tọa phiên tòa. Bởi, vị chủ tọa phiên tòa biết rất rõ nội dung vụ án, quyết định đình chỉ vụ án trái pháp luật này đã gây tốn kém tiền của, công sức của Nhà nước, gây thiệt hại nghiêm trọng đến quyền, lợi ích hợp pháp của nguyên đơn...

Thứ ba, các chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đều xác định ông Nguyên đã dùng các thủ đoạn gian dối, giả mạo giấy tờ, chiếm đoạt quyền sử dụng đất lâm nghiệp mà Nhà nước đã cấp cho ông Lập. Cụ thể: Ông Nguyên đã tự ký giả mạo chữ ký của ông Lập trong Sổ Lâm bạ số 02 mà UBND huyện Quỳnh Lập đã cấp cho ông Lập. Ông Nguyên còn giả mạo Biên bản bàn giao Hồ sơ lâm bạ và thực địa đất trồng rừng vào ngày 21/1/1993. Cuối cùng, để hoàn tất “qui trình chiếm đoạt”, ông Nguyên lại giả mạo chữ ký của ông Lập, tự lập 2 bản cam kết giao quyền quản lý sử dụng đất rừng cho mình, nhờ cán bộ chính quyền đóng dấu, xác nhận.

Thứ tư, TAND huyện Quỳnh Lưu, không biết vì động cơ gì đã 2 lần cố ý lái vụ án từ quan hệ dân sự sang quan hệ kinh doanh thương mại để “đình chỉ” giải quyết cho bằng được?

Tuy nhiên, phán quyết đình chỉ vụ án có lợi cho bị đơn của tòa sơ thẩm sau đó đã được TAND tỉnh Nghệ An bác bỏ khi ra Quyết định số 01/2012/QĐKDTM-PT ngày 25/7/2012 khẳng định: “Quyết định đình chỉ vụ án là vi phạm pháp luật tố tụng dân sự” và đi đến quyết định: Hủy toàn bộ Quyết định đình chỉ giải quyết vụ án dân sự số 03/2012/QĐST ngày 27/3/2012 của TAND huyện Quỳnh Lưu, giao hồ sơ vụ án cho TAND huyện Quỳnh Lưu giải quyết theo qui định”.

Luật sư Lương Quang Tuấn nhận định: “Phán quyết của TAND tỉnh Nghệ An cho thấy thẩm phán chủ tọa phiên tòa Hồ Ngọc Tiếp đã ra một quyết định vi phạm pháp luật…”.

Cần nói thêm: Ông Hồ Ngọc Tiếp hiện là Phó Chánh án TAND huyện Quỳnh Lưu, nơi tiếp tục xét xử vụ án không “cân sức” này… Vì thế, tuy vụ án không bị đình chỉ nữa, nhưng gia đình lão nông nghèo Trần Xuân Lập vẫn mang nặng nỗi lo mơ hồ về phiên tòa tới đây với câu hỏi: Liệu có thấu tình, đạt lý, khách quan và đúng pháp luật?

Chúng tôi sẽ thông tin tiếp khi có tình tiết mới của vụ án.

        Đinh Lê