Tại trụ sở UBND xã Sơn Hải, PV gặp, phỏng vấn người dân xã Sơn Hải, Xuân Giao.

Diễn biến vụ việc

Theo hồ sơ vụ việc của Viện KSND tỉnh Lào Cai, khoảng 19 giờ ngày 17/9/2011, tại địa bàn thôn Cố Hải, xã Sơn Hải (Bảo Thắng, Lào Cai), một số người dân đã ra đường chặn 2 xe ô tô chở quặng, trọng tải lớn (trên 70 tấn), BKS 21H 4529 và 20C 01148, lái xe là Phạm Hồng Thủy và Nguyễn Văn Nghiêm. Họ yêu cầu 2 lái xe cho xe lùi lại về phía xã Xuân Giao. Lúc này, một chiếc xe con 4 chỗ, màu trắng BKS 24A 001.06 do Đoàn Hải Anh điều khiển đi đến.

Do đông người nên Đoàn Hải Anh cho xe dừng lại bên lề đường và xuống xe. Sau đó, xảy ra xô sát khiến Nguyễn Văn Cường, Đinh Văn Thẩm (thanh niên xã Sơn Hải) và Đoàn Hải Anh bị thương. Lực lượng Công an huyện Bảo Thắng, Công an tỉnh Lào Cai được điều đến để giải quyết vụ việc. Tuy nhiên, đến 1 giờ sáng ngày 18/9, một số đối tượng quá khích đã dùng gậy, đá đập vỡ kính chiếc xe con BKS 24A 001.06, sau đó đốt chiếc xe cháy rụi. Chiếc xe này có giá trị 46.000 USD.

Viện KSND tỉnh Lào Cai đã phê chuẩn khởi tố 12 người, trong đó 8 người về tội gây rối trật tự công cộng theo Điều 245 và 4 người tội hủy hoại tài sản theo Điều 143 Bộ luật Hình sự. Cơ quan Công an đã bắt tạm giam 8 người.

Ông Nguyễn Văn Hưng, người dân thôn Cố Hải cho biết: Hôm đó không chỉ có 2 xe chở quặng mà có 10 xe loại trọng tải trên 70, 80 tấn chở quặng đi qua địa bàn xã Sơn Hải. Trong lúc cho xe chở quặng lùi về phía xã Xuân Giao, lái xe lấy điện thoại gọi và ngay sau đó chiếc xe con 4 chỗ BKS 24A 001.06 đi đến, đỗ xe bên đường. Anh ta xuống xe, tay cầm khẩu súng ngắn, quát: “Tao là Công an tỉnh Lào Cai đây, thằng nào là đầu gấu chặn xe ra đây”. Người dân nói: “Không có ai là đầu gấu, ở đây chỉ có người dân”. Người đó túm tóc và dí súng vào đầu cháu Nguyễn Văn Cường, bóp cò, nhưng đạn không nổ. Tiếp đến, anh ta dùng súng đánh vào đầu cháu Cường làm cháu ngã gục bất tỉnh rồi dùng mũi súng chọc vào mũi cháu Đinh Văn Thẩm chảy máu.

Còn ông Đỗ Văn Soi (thôn Cố Hải) bức xúc: Người dùng súng bắn, đánh người kia có phải là Công an không? Thêm vào đó, sau khi đánh cháu Cường bị ngất, cháu Thẩm chảy máu mũi, một chiếc xe con màu đen BKS 19L 9099 đi đến, lao thẳng vào đám đông làm mọi người sợ hãi dạt ra. Người đánh cháu Cường, cháu Thẩm nhảy lên xe này tẩu thoát.

Theo người dân, cũng bởi quá bức xúc nên mới dẫn tới việc chiếc xe 24A 001.06 bị đốt cháy.

Vì đâu nên nỗi...

Cụ Nguyễn Văn Tắc, 92 tuổi, thôn Đồng Tâm, xã Sơn Hải nói rằng: Một số người dân xã Sơn Hải ra đường chặn xe chở quặng chạy qua địa phận xã Sơn Hải là do xe quặng hoành hành, đường quốc lộ bị hư hỏng nặng. Trong khi đó, không thấy cơ quan chức năng nào ngăn chặn, xử lý.

Về xã Sơn Hải, Xuân Giao, Gia Phú, chứng kiến cảnh quốc lộ 4E và tỉnh lộ 151 bị xe chở quặng cày xới, băm nát, mặt đường đầy ổ trâu, ổ bò. Mùa mưa không biết đâu là đường, đâu là “ao”. Mùa khô, xe chạy, bụi mù mịt như bưng lấy mắt người đi đường.

Theo người dân ở đây, trên tuyến đường này đã xảy ra nhiều vụ tai nạn chết người rất thương tâm do xe chở quặng cán, quặng rơi trúng đầu… Rất nhiều lần người dân 3 xã trên làm đơn kiến nghị gửi các cơ quan chức năng huyện Bảo Thắng, tỉnh Lào Cai đề nghị ngăn chặn, can thiệp tình trạng xe chở quặng quá tải để giữ đường, bảo vệ cuộc sống của dân. Nhưng… xe chở quặng càng tăng. Theo đó, tình trạng đánh chông, lăn đá, rào đường… chặn xe quặng đã nảy sinh.

Tại cuộc đối thoại chiều ngày 26/10/2011 giữa người dân xã Sơn Hải, Xuân Giao, Gia Phú với lãnh đạo huyện Bảo Thắng và xã Sơn Hải, tại Trụ sở UBND xã Sơn Hải, người dân cho hay: Biết chặn xe là sai, đốt xe là phạm tội, nhưng để bảo vệ đường, lại uất ức vì kẻ tự xưng là công an tỉnh dùng súng ngắn đánh người bị thương... Mặt khác, theo phản ánh của người dân, còn có tình trạng một số công ty khai thác khoáng sản trên địa bàn tỉnh Lào Cai, dù không được cấp phép xuất khẩu quặng sắt sang Trung Quốc, nhưng vẫn thường xuyên chở quặng xuất sang Trung Quốc.

Về vấn đề này, theo ông Bùi Khắc Hiếu, Phó Giám đốc Sở Công thương Lào Cai, hiện nay, trên địa bàn tỉnh có các mỏ quặng với trữ lượng lớn đang được khai thác như: Quý Xa, Tắc Ái, Ba Hòn, Văn Sơn, Phú Nhuận... Việc quản lý khai thác, vận chuyển quặng, đặc biệt là việc xuất khẩu quặng sang Trung Quốc khá chặt chẽ. Tuy nhiên, cửa khẩu Lào Cai có nhiều nguồn quặng xuất khẩu đi qua như Hòa Bình, Sơn La, Nghệ An... nên công tác quản lý nguồn gốc, số lượng quặng xuất khẩu rất khó khăn.

Trao đổi với PV về những thông tin mà người dân phản ánh, ông Lưu Đức Cương, Phó Bí thư Huyện ủy Bảo Thắng cho biết: Quốc lộ 4E bị phá do xe chở quặng quá trọng tải là đúng. Huyện ủy, UBND huyện đã có nhiều biện pháp ngăn chặn tình trạng dân vần đá, cây ra đường, rào đường chặn xe chở quặng, như: Thành lập 4 tổ công tác về 4 xã ven quốc lộ 4E họp dân, tuyên truyền vận động, tổ chức cho hộ, thôn, xã ký cam kết không đưa vật cản ra đường chặn xe quặng. Huyện đề nghị Sở Công thương cung cấp trọng tải/m3 quặng sắt để giám sát trọng tải xe chở quặng; kiến nghị xe chở quặng đúng trọng tải, giảm tốc độ khi đi qua khu dân cư. Huyện đã trích ngân sách hàng trăm triệu đồng mua cây xanh cho các hộ dân trồng 2 ven đường chống bụi… Tuy nhiên, các đơn vị vận chuyển quặng không thực hiện nghiêm túc nên người dân rất bức xúc.

Trước vụ việc còn nhiều vấn đề cần làm sáng tỏ này, nhất là thông tin về xuất khẩu quặng sắt lậu sang Trung Quốc, chúng tôi sẽ tiếp tục điều tra, theo dõi để thông tin tới bạn đọc trong các số báo sắp tới.

Hồng Bài