Chủ động nắm tình hình, tăng cường kiểm tra, giám sát từ cơ sở

Thời gian qua, Đảng ủy, Ban Thường vụ Đảng ủy Thanh tra Chính phủ tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo triển khai các chủ trương, nghị quyết, chỉ thị, kết luận của Trung ương và cấp ủy cấp trên; cụ thể hóa thành chương trình, kế hoạch phù hợp với nhiệm vụ chính trị của Đảng bộ. Công tác kiểm tra, giám sát được thực hiện theo chương trình năm 2026, gắn với việc theo dõi, đôn đốc các tổ chức đảng trực thuộc thực hiện nhiệm vụ được giao.

Một trong những nội dung được chú trọng là giám sát thường xuyên, nắm tình hình từ sớm, từ cơ sở. Ngày 12/3/2026, Đảng ủy Thanh tra Chính phủ ban hành Kế hoạch số 05-KH/ĐU về kiểm tra, đôn đốc, hướng dẫn việc thực hiện nhiệm vụ được giao năm 2026. Nội dung triển khai bao quát công tác xây dựng Đảng, trong đó có việc thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia cùng 8 nghị quyết trụ cột của Bộ Chính trị.

Qua hoạt động kiểm tra, đôn đốc, hướng dẫn, Đảng ủy có thêm cơ sở theo dõi việc cụ thể hóa chủ trương của Trung ương tại các tổ chức đảng trực thuộc, đồng thời kịp thời nắm bắt những khó khăn, hạn chế trong quá trình thực hiện.

Riêng trong quý III năm 2026, Đảng ủy đã tiến hành kiểm tra, đôn đốc, hướng dẫn đối với 3 đảng ủy trực thuộc; trong đó, đã ban hành thông báo kết quả kiểm tra đối với 2 đảng ủy, đang tiếp tục thực hiện đối với 1 đảng ủy.

Bên cạnh đó, Ban Thường vụ Đảng ủy còn triển khai các cuộc kiểm tra, giám sát theo Chương trình kiểm tra, giám sát năm 2026. Kết quả, đã thành lập Đoàn kiểm tra và ban hành kết luận kiểm tra đối với Ban Thường vụ Đảng ủy Cục V, Bí thư Đảng ủy Cục V.

Đối với Đảng ủy Văn phòng và Bí thư Đảng ủy Văn phòng, Ban Thường vụ Đảng ủy Thanh tra Chính phủ đã thành lập và triển khai đoàn giám sát chuyên đề, trọng tâm là giám sát việc lãnh đạo, chỉ đạo, quán triệt và tổ chức thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW cùng các nghị quyết, kết luận, chỉ đạo có liên quan. Nội dung giám sát còn bao gồm việc thực hành tiết kiệm, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện kê khai, công khai tài sản, thu nhập theo quy định.

Ở cấp cơ sở, 5 đoàn kiểm tra của các đảng ủy trực thuộc đã kiểm tra 3 tổ chức đảng và 7 đảng viên; một đoàn giám sát chuyên đề thực hiện giám sát đối với một tổ chức đảng và một đảng viên. Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy tiếp tục tham mưu thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát, đồng thời kiểm tra việc thực hiện công tác kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật Đảng tại Đảng ủy Cục IX và Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy Cục IX; thông báo kết luận đã được ban hành.

Công tác kiểm soát tài sản, thu nhập tiếp tục được đưa vào chương trình kiểm tra, giám sát năm 2026. Theo đó, Ban Thường vụ Đảng ủy chỉ đạo các cấp ủy, ủy ban kiểm tra trực thuộc xây dựng chương trình, kế hoạch và tổ chức kiểm tra, giám sát việc kê khai, công khai tài sản, thu nhập theo quy định.

Cùng với việc đổi mới phương thức nắm tình hình, Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy ban hành kế hoạch chuyển đổi số trong công tác kiểm tra, giám sát năm 2026; đồng thời xây dựng kế hoạch triển khai các nhiệm vụ về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong hoạt động của Thanh tra Chính phủ. Đây là một trong những nội dung phục vụ yêu cầu nâng cao chất lượng tổng hợp, theo dõi thông tin và tham mưu trong công tác kiểm tra, giám sát.

Kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm, làm rõ trách nhiệm tổ chức, cá nhân

Một nội dung đáng chú ý là việc tăng cường kiểm tra tổ chức đảng, đảng viên khi có dấu hiệu vi phạm, gắn với trách nhiệm thực hiện nhiệm vụ chuyên môn. Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy Thanh tra Chính phủ đã thành lập, triển khai một đoàn kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm đối với cấp ủy đơn vị chủ trì thực hiện 8 cuộc thanh tra và trưởng đoàn, đảng viên tham gia đoàn thanh tra chậm tham mưu ban hành kết luận thanh tra.

Sau kiểm tra, Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy đã ban hành các thông báo kết luận, kế hoạch thực hiện kết luận kiểm tra và báo cáo kết quả kiểm điểm đối với cấp ủy đơn vị, trưởng đoàn thanh tra liên quan. Các bước này gắn việc làm rõ trách nhiệm với yêu cầu tổ chức thực hiện kết luận, kiểm điểm và khắc phục những hạn chế, thiếu sót được chỉ ra.

Việc kiểm tra tập trung vào trách nhiệm của tổ chức đảng và đảng viên trong quá trình thực hiện nhiệm vụ cho thấy công tác kiểm tra, giám sát được đặt trong mối liên hệ trực tiếp với việc chấp hành kỷ luật, kỷ cương và tiến độ thực hiện nhiệm vụ chính trị.

Theo Báo cáo kết quả công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật đảng quý III năm 2026 của Đảng ủy Thanh tra Chính phủ, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác kiểm tra, giám sát vẫn còn những hạn chế cần khắc phục. Một số cấp ủy, người đứng đầu chưa thực sự quyết liệt trong lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát. Việc nhận diện, dự báo nguy cơ phát sinh tham nhũng, tiêu cực, xung đột lợi ích trong một số hoạt động chuyên môn cần được tiến hành chủ động, thường xuyên hơn.

Khó khăn về nhân lực cũng ảnh hưởng đến việc triển khai nhiệm vụ. Đội ngũ cán bộ làm công tác kiểm tra ở các cấp chủ yếu kiêm nhiệm, trong khi khối lượng công việc chuyên môn lớn, số biên chế của cơ quan Ủy ban Kiểm tra và Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy Thanh tra Chính phủ còn mỏng so với yêu cầu.

Trong khi đó, khối lượng công việc chuyên môn của Thanh tra Chính phủ trong giai đoạn này hết sức nặng nề; việc thực hiện quy định mời thành viên của ủy ban kiểm tra đảng ủy cấp trên, cán bộ được phân công theo dõi địa bàn tham dự các cuộc họp cấp ủy, ban thường vụ cấp ủy còn hạn chế, do tính chất đặc thù, phức tạp, nhạy cảm, bảo mật trong một số giai đoạn

Từ thực tiễn triển khai, Đảng ủy Thanh tra Chính phủ xác định tiếp tục tăng cường giám sát thường xuyên, chủ động nắm chắc tình hình tổ chức đảng và đảng viên. Tập trung giám sát việc thực hiện các nghị quyết, chỉ thị, kết luận của Trung ương và nhiệm vụ chính trị trọng tâm của Thanh tra Chính phủ, nhất là công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, thực hành tiết kiệm và những nhiệm vụ được cấp có thẩm quyền giao.

Mặt khác, theo dõi, đôn đốc thực hiện kết luận kiểm tra, giám sát và quyết định thi hành kỷ luật; chú trọng kiểm tra việc khắc phục hạn chế, khuyết điểm, bảo đảm các kết luận, kiến nghị được thực hiện nghiêm túc, đầy đủ, đúng thời hạn.

Bài 2: Quy định 225 và yêu cầu nâng cao hiệu quả kiểm tra, giám sát