Trừ xe 12 chỗ, toàn bộ xe buýt TP. Hồ Chí Minh đều đã có hộp đen

Không phải đợi đến bây giờ khi thời hiệu áp dụng xử phạt có hiệu lực, ngay từ giữa năm ngoái, gần 1.000 xe buýt của các HTX thuộc Liên hiệp HTX Vận tải TP. Hồ Chí Minh đã hoàn tất trang bị hộp đen hành trình. Tổng Giám đốc Liên hiệp Phùng Đăng Hải cho biết, dù kinh tế có nhiều khó khăn, các đơn vị thành viên vẫn cố gắng lắp đặt hộp đen theo yêu cầu quy định của Nhà nước.

Thống kê từ Trung tâm Quản lý và Điều hành Vận tải hành khách công cộng, đầu mối quản lý chuyên ngành trên địa bàn, cho đến giờ phút này, ngoại trừ các xe buýt loại 12 chỗ, tất cả các loại xe buýt còn lại cũng đều đã hoàn thành lắp đặt hộp đen. Nói cách khác, ngành Vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt tại thành phố đã không để rơi rớt trường hợp nào chưa lắp đặt hộp đen khi đến thời điểm bắt đầu áp dụng xử phạt.

Theo quy định trong Nghị định 91 của Chính phủ, từ 01/7 sẽ xử phạt người điều khiển phương tiện đối với hành vi điều khiển xe tham gia kinh doanh vận tải không gắn thiết bị giám sát hành trình tức hộp đen hoặc gắn nhưng không hoạt động hoặc hoạt động không đúng quy định. Nghị định không quên quy định rõ những loại phương tiện trong diện phải lắp hộp đen và duy trì tình trạng hoạt động tốt của loại thiết bị này, đó là xe vận tải hành khách theo tuyến cố định, vận tải khách theo hợp đồng, vận chuyển khách du lịch, xe container và dĩ nhiên không thể thiếu xe buýt.

Các cơ quan chức năng cũng đã tuyên bố sẽ tăng cường kiểm tra hành vi vi phạm này và một khi phát hiện phương tiện nào không lắp đặt hộp đen hoặc lắp nhưng không vận hành, sẽ bị xử phạt nghiêm theo quy định. Phó Chánh Thanh tra Giao thông - Vận tải TP. Hồ Chí Minh Lê Hồng Việt khẳng định, bắt đầu từ đầu tháng 7, lực lượng Thanh tra giao thông sẽ có thêm một mối quan tâm là kiểm tra hộp đen đối với xe buýt, xe đò tuyến cố định, xe hợp đồng du lịch và xe container. “Các doanh nghiệp, chủ xe không lắp đặt hộp đen hoặc lắp đặt hộp đen chỉ để đối phó, sẽ bị phạt 2 - 3 triệu đồng/xe. Trường hợp doanh nghiệp có nhiều xe vi phạm sẽ bị rút giấy phép kinh doanh”, ông Việt nói thêm.

Đa phần người trong giới nhà xe đều thừa nhận cho đến giờ phút này, động thái trang bị hộp đen trên xe buýt đã mang lại nhiều tác dụng tích cực. Tổng Giám đốc Phùng Đăng Hải của Liên hiệp HTX Vận tải thành phố cho biết, hộp đen đã giúp cho bộ phận quản lý tầm soát được nhiều hành vi như tốc độ lưu thông của xe buýt, số lần ra vào trạm, số lần đóng mở cửa, tình hình tắt mở máy lạnh trên xe buýt… Trong số này, điều đáng chú ý nhất, tác dụng lớn nhất và cũng là đáng mừng nhất đó là nhờ giờ đây bộ phận quản lý đã có thể kiểm soát được tốc độ lưu thông của xe buýt, nên số vụ va quẹt và tai nạn liên quan đến xe buýt đã giảm mạnh. “Trong toàn Liên hiệp, số vụ va quẹt, tai nạn đã giảm đáng kể, khoảng 60% so với trước khi lắp đặt hộp đên trên xe buýt”, ông Hải nhấn mạnh.

Tuy nhiên, vẫn còn đó một số hạn chế và thời gian qua không phải không còn những sự cố liên quan đến bản thân thiết bị, chẳng hạn như đã từng xảy ra tình huống “đứt đoạn” tín hiệu trong những khoảng thời gian nào đó, đồng nghĩa làm gián đoạn hoạt động kiểm soát phương tiện của đơn vị sở hữu hộp đen. Ngoài ra, do còn mới mẻ nên vẫn chưa biết tuổi thọ của hộp đen trang bị trên xe buýt sẽ như thế nào.

Bỏ qua những điều ấy, rõ ràng việc trang bị thiết bị giám sát hành trình trên xe buýt nói riêng và xe tham gia kinh doanh vận tải nói chung là cần thiết, hữu ích.

Cũng có ý kiến cho rằng, ngoài giám sát hành trình bằng hộp đen, cũng nên có thêm biện pháp giám sát bằng camera. Theo đó camera vừa được gắn bên trong xe, vừa được gắn bên ngoài xe, dọc theo cửa lên xuống. Làm được như thế sẽ giúp giám sát chặt chẽ không chỉ hành vi chấp hành quy định của tổ lái mà còn nắm bắt được những việc xảy ra trên và chung quanh xe buýt qua đó răn đe được những tệ nạn phát sinh trên xe buýt, chẳng hạn như nạn trà trộn móc túi. Theo Tổng Giám đốc Phùng Đăng Hải, Liên hiệp HTX Vận tải vừa mua về 30 bộ camera để chuẩn bị lắp đặt thí điểm trên một số tuyến chọn. Nếu thấy hiệu quả, giúp ích nhiều cho công tác quản lý, chúng  tôi sẽ triển khai rộng rãi trên toàn bộ đầu xe thuộc Liên hiệp.