Tuần trước, tôi điện cho đứa cháu, giáo viên giỏi ở một trường chuyên, nhờ dạy cho con một người quen, đang công tác bên sở tư pháp. Tôi phải khen trước mấy câu rồi mới đặt vấn đề, vì biết cháu đã kín lịch dạy thêm, dạy bồi dưỡng môn Toán cho các em chuẩn bị thi đại học.

Thời nào cũng thế, giáo viên giỏi thật sướng! Đi đâu, mùa nào cũng có học sinh và phụ huynh đưa đón, trọng vọng...

Một lần, đang ngồi uống nước, chờ con học thêm ca chiều ở nhà cô giáo. Tôi lại vớ được ông bạn đại tá quân đội, bạn thân từ thưở học trò, cùng “lò đội tuyển” thi đấu Văn - Toán ở quê... Ông ta vẫn nhớ, những ngày thầy trò luyện thi, ngày đêm chỉ có sắn, khoai... Thầy cũng khổ như trò. Lấy đâu ra tiền mà nộp tiền học. Học trò giỏi là thầy sướng. Thầy lại kể gương ông nội ngày xưa, đến giữ trâu, cày ruộng cho nhà cụ đồ, để cụ dạy chữ cho... Đó cũng là cách đổi công lấy chữ. Nhưng không bao giờ có chuyện ép buộc.

Con cái của các thầy cô giáo, từ xưa, phần lớn cũng đều phải học thêm. Có như vậy mới được gia tăng kiến thức, bài tập khó mấy cũng làm được. Một vài giờ trên lớp làm sao tải nổi kho tàng tri thức của nhân loại. “Học thầy không tầy học bạn” là thế! Đó cũng là sự bổ sung kịp thời, thường xuyên. “Sôi kinh nấu sử” cũng là thế, là tập trung rèn luyện! Gửi được con cho thầy giỏi, thầy đạo cao, đức trọng là yên tâm! Nó sẽ trọng thầy, nó sẽ có cơ hội giỏi giang và sẽ được làm thầy! “Muốn con hay chữ phải yêu lấy thầy” cũng là mục tiêu để có con ngoan, trò giỏi. Xưa là thế và nay vẫn thế, đừng áp đặt ý chí và mục tiêu phi phàm cho con trẻ!

Dĩ nhiên, vẫn có trường hợp ngoại lệ. Có ông giáo sư Toán, ở một trường đại học, vân vi với tôi: Sao lại bắt trẻ con học nhiều thế! Cả ngày, có khi cả tối. Chúng nó chơi đùa vào lúc nào? Con tôi, không có bài toán nào trong sách giáo khoa, nó không giải được... Vậy mà cô giáo dạy Toán, chủ nhiệm lớp cứ bắt đi học thêm, nó vắng buổi nào là nhắc. Thật làm khổ thằng bé!

Vậy, nó là tinh hoa trong số hàng trăm học sinh cùng lứa đang đến trường. Lẽ ra không nên ép buộc nó học thêm. Sự nhầm lẫn này là có thật, chứ không phải vì mấy đồng nộp học thêm mà cô giáo cố ép nó.

Vậy là dư luận ở phụ huynh, ở học sinh và các đồng nghiệp giáo viên với nhau, nhiều khi thật không công bằng. Dẫn đến việc mặc ai cãi vã, tranh luận cứ làm, nhưng con tôi, tôi phải lo, tôi phải cho nó học thêm, học bồi dưỡng ở nơi tốt nhất, được một thầy một trò như học nhạc càng tốt.

Đời sống càng cao, càng hiện đại, phương tiện nghe nhìn nhiều, điều kiện học thêm, bồi dưỡng thêm kiến thức ở lớp trẻ, ở học sinh càng lớn, dĩ nhiên là không chỉ ở nhà trường, ở thầy cô nữa. Học sinh được tự do lựa chọn cách học, môn học. Dĩ nhiên, có nhiều môn học, bài học đưa vào trường là chưa hợp, mất nhiều thời gian của môn chính. Dĩ nhiên, học sinh tự lập, tự giác học được là tốt nhất. Thầy, cô giáo chỉ là người hướng dẫn, nhắc nhở. Được như thế thật quý biết bao! Chắc rằng một xã hội học tập suốt đời đang vươn đến con đường đó! Xã hội càng cao, càng dễ hiểu nhau hơn, càng đỡ những cuộc tranh luận “nẩy lửa” và nhiều trò vô bổ khác.

Hoàng Trí