Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long kiểm tra tại Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương. Ảnh: Nguyễn Nhuần

Dịch cúm diễn biến phức tạp

Tại cuộc họp Ban Chỉ đạo Quốc gia phòng chống đại dịch cúm ở người vừa diễn ra, Bộ Y tế khẳng định, Việt Nam chưa ghi nhận trường hợp mắc cúm A/H7N9 ở người cũng như gia cầm. Tuy nhiên, dịch bệnh cúm A/H7N9 có nguy cơ xâm nhập, lan truyền và gây dịch cao ở Việt Nam.

Các chuyên gia y tế lo ngại, thời điểm giao mùa này rất thuận lợi để virus cúm biến đổi, nguy cơ biến chủng, tái tổ hợp và gây dịch là rất cao. Virus cúm A/H1N1 có đặc tính lây lan nhanh, nhưng không gây tử vong cao. Trong khi đó, virus cúm A/H5N1, A/H7N9 gây tử vong cao, nếu các chủng virus này tái tổ hợp sẽ tạo ra loại virus mới vừa có đặc tính lây lan nhanh vừa gây tử vong cao, vì vậy cực kỳ nguy hiểm.

Cúm A/H7N9 làm nhiều người tử vong nhưng các cơ sở y tế của Trung Quốc vẫn chưa phát hiện trường hợp gia cầm chết do nhiễm cúm A/H7N9.

Tại Việt Nam, dù các cơ quan chức năng chưa phát hiện trường hợp mắc cúm A/H7N9 trên người cũng như trên gia cầm, song mới đây đã phát hiện hàng nghìn con chim yến ở phía Nam chết do nhiễm cúm A/H5N1. Cách đây ít ngày cũng đã có 1 người bị tử vong do nhiễm cúm A/H5N1 ở Đồng Tháp. Ngày 23/4, Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương tiếp tục thông báo có 1 bệnh nhi 12 tuổi (ở Vĩnh Lộc, Thanh Hóa) tử vong do cúm A/H1N1. Cũng trong ngày 23/4, 1 bệnh nhân 83 tuổi đã phải nhập viện Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương vì nghi nhiễm cúm A/H1N1.

Giới chuyên môn khuyến cáo, nguy cơ dịch bệnh cúm A/H7N9 xâm nhập vào Việt Nam là rất lớn do đã phát hiện virus cúm A/H7N9 trên chim bồ câu ở Trung Quốc. Đặc tính của virus cúm A là dễ biến đổi, có tính thích nghi cao nên nguy cơ lây từ người sang người có thể xảy ra.

Trước tình hình dịch bệnh diễn biến phúc tạp, các chuyên gia khuyến cáo Việt Nam không nên lơ là, mà phải chủ động trong công tác phòng chống dập dịch, cần cảnh giác cao độ với virus cúm A/H7N9, A/H5N1 và cả cúm thường A/H1N1.

Tại Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương, hiện số bệnh nhân tới khám do cúm tăng khoảng 10% so với trước. Đa số những ca nhập viện đều trong tình trạng bệnh đã nặng. Theo cảnh báo, nếu không có biện pháp phòng bệnh tốt, có thể sẽ xuất hiện các chùm ca bệnh ở cộng đồng, thậm chí nhân viên y tế cũng có thể nhiễm bệnh nếu chủ quan trong quá trình tiếp xúc, thăm khám người bệnh.

Theo Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương, cả nước hiện có 10 điểm giám sát cúm trọng điểm. Từ đầu năm đến nay, các điểm đã lấy 962 mẫu để xét nghiệm virus cúm. Trong đó có 119 mẫu dương tính với virus cúm, riêng cúm A/H1N1 chiếm đến 48% các ca bệnh cúm và có xu hướng tăng.

Đại diện Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương cho biết, hệ thống giám sát không chỉ tập trung các ca nghi cúm, mà còn lấy 335 mẫu các trường hợp bị viêm hô hấp cấp tính nặng để xét nghiệm, trong số đó 8,8% trường hợp mắc cúm, nhưng chưa phát hiện trường hợp nào mắc cúm A/H7N9.

Tăng cường giám sát, không để đại dịch lây lan

Để ngăn chặn sự lây lan của đại dịch này, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long cho biết, cần có sự quyết tâm của cả cộng đồng. Theo đó, Bộ Y tế đã chỉ đạo quyết liệt tất cả các cấp của hệ thống y tế từ Trung ương đến địa phương tăng cường giám sát, nhằm phát hiện sớm các ổ dịch, đồng thời, có các văn bản yêu cầu sự phối hợp của các bộ, ngành liên quan trong hoạt động phòng chống cúm A H7N9.

Đến thời điểm này, Bộ Y tế đã chỉ đạo các địa phương cần chủ động, lên phương án kịp thời, coi công tác phòng dịch là khâu trọng yếu, ưu tiên hàng đầu. Công tác giám sát phòng chống cúm A/H7N9, A/H5N1 đang được triển khai sâu rộng tại tất cả các tuyến cũng như tại biên giới, cửa khẩu với phương châm phòng ngừa và giám sát ở mức cao nhất.

Bộ Y tế đề nghị, toàn ngành Y tế phải tập trung giám sát bệnh nhân tại bệnh viện, đặc biệt bệnh nhân bị suy hô hấp, giám sát chủ động trên nội địa nước ta; giám sát tại cửa khẩu, kiểm dịch y tế quốc tế 24/24 giờ. Ngoài ra, Bộ Y tế sẽ phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đẩy mạnh công tác giám sát, xử lý triệt để các ổ dịch trên các đàn gia cầm, thủy cầm, chim trời, không để lây lan sang người; tăng cường công tác kiểm tra an toàn vệ sinh thực phẩm; nâng cao năng lực xét nghiệm xác định bệnh cúm A/H7N9, giám sát chặt chẽ các trường hợp mắc bệnh trên người. 

Ngoài ra, ngành Y tế sẽ tiếp tục triển khai công tác kiểm dịch y tế biên giới; tăng cường giám sát các trường hợp mắc bệnh viêm phổi nặng nghi do vi rút tại các cơ sở y tế và cộng đồng; đồng thời, phối hợp liên ngành giám sát chặt chẽ tình hình dịch bệnh và sự lưu hành vi rút cúm A/H7N9; xử lý triệt để ổ dịch và triển khai các hoạt động phòng chống dịch lây lan sang người.

Song song với đó, Bộ Y tế sẽ tăng cường phối hợp với các tổ chức quốc tế, đặc biệt là WHO để chia sẻ thông tin dịch bệnh, các biện pháp giám sát; huy động sự hỗ trợ thuốc, trang thiết bị, vật tư phòng chống dịch; thành lập trung tâm hành động khẩn cấp về các bệnh mới nổi để ngăn ngừa và xử lý kịp thời các trường hợp phát sinh.

Phương Anh