Thế là người cuối cùng trong Ban lãnh đạo Việt Nam Thông tấn xã thời chiến tranh đạn lửa, không chỉ chiến tranh giải phóng Miền Nam mà cả chiến tranh bảo vệ biên giới Tây Nam và biên giới phía Bắc, cũng đã về cõi vĩnh hằng.

Trong cuộc đời 87 năm, nhà hoạt động chính trị, nhà báo Đỗ Phượng, một cây bút được xếp vào hàng cây đa cây đề của làng báo Việt Nam, đã đi qua 4 cuộc chiến tranh và nhiều vị trí công tác để từ một thanh niên sớm giác ngộ chủ nghĩa Mác, hăng hái tham gia cuộc nổi dậy giành chính quyền tháng 8 năm 1945 ở huyện Vĩnh Bảo (Hải Phòng) quê ông, trở thành Ủy viên Trung ương Đảng (khóa VII), Đại biểu Quốc hội (khóa IX), người đứng đầu hãng thông tấn quốc gia, và đến khi nghỉ hưu vẫn “cháy” hết mình cho các hoạt động chính trị-xã hội với tư cách Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và Chủ tịch Hội sinh vật cảnh toàn quốc, Tổng biên tập tạp chí Hương Sắc. Ông đã học tập, làm việc và cống hiến suốt đời, chỉ chịu buông tay khi phải trút hơi thở cuối cùng do bệnh nhồi máu cơ tim.

Không kể những năm đảm trách công tác thông tin tuyên truyền của Đảng khi ông là Ủy viên thường trực Ban Tuyên truyền Liên khu ủy 3 (bao gồm Sở Thông tin và báo Cứu quốc) từ đầu những năm 1950, thì từ 1955 ông đã trực tiếp gắn với nghề báo khi được phân công làm chủ bút báo Cứu quốc (của Liên khu ủy 3) cho đến năm 1957. 

Sau 2 năm chuyên trách công tác Đảng ở nhà máy Liên hợp dệt Nam Định, rồi qua 2 năm học tập ở Trường Đảng cao cấp Nguyễn Ái Quốc, ông được điều về Ban Tuyên huấn Trung ương làm chuyên viên rồi Phó Vụ trưởng Vụ Báo chí từ năm 1962, và đến năm 1966 thì được điều về Việt Nam Thông tấn xã giữ cương vị Phó Tổng biên tập.

Kể từ đó, ông trở thành nhà báo chuyên nghiệp và với nhiều trọng trách được giao (Phó Tổng biên tập, Phó Tổng giám đốc TTXVN kiêm Chủ nhiệm-Tổng biên tập Báo ảnh Việt Nam, Phó Tổng giám đốc Thông tấn xã Giải phóng, rồi Tổng giám đốc TTXVN), ông luôn toàn tâm, toàn ý, dốc hết công sức và trí tuệ, góp phần xây dựng và phát triển hãng thông tấn cách mạng ra đời cùng năm với nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Bây giờ nhìn lại, chúng tôi vẫn nể phục Ban lãnh đạo Việt Nam Thông tấn xã thời chiến tranh chống Mỹ, trong đó có ông Đỗ Phượng. Tổ chức và điều hành thông tin thời chiến với bộn bề công việc khẩn trương, cấp bách, lại trong điều kiện khó khăn, thiếu thốn đủ bề, họ đã tỏ rõ được trí tuệ và bản lĩnh – cả bản lĩnh chính trị và bản lĩnh nghề nghiệp, để VNTTX thực sự là nguồn tin nhanh nhạy và tin cậy. Và cùng với họ là một lớp các nhà báo được tôi luyện qua gian khó và lửa đạn, trở thành những cây bút lão luyện và sắc sảo. Có thể nói đó là những thế hệ vàng của làng báo thông tấn.

Ông Nguyễn Đức Lợi, Bí thư Đảng ủy, Tổng giám đốc TTXVN (bên phải) trao Huy hiệu 65 năm tuổi Đảng cho ông Đỗ Phượng. (Ảnh: Phương Hoa/TTXVN)