Tất cả đã sắn sàng chờ ngày dựng nhà văn hóa bằng gỗ hiện đại

Chưa hết những lình xình về dự án trùng tu các hạng mục như: Mắt rồng, tháp Tổ, am Dược... tại Khu danh thắng Yên Tử thì mới đây, dư luận lại bức xúc về việc Cty Tùng Lâm tự ý tháo dỡ điểm thờ tự tại chân ga cáp treo để xây mới nhà văn hóa của Cty ngay trong vùng 1 (vùng bảo vệ đặc biệt của Di tích).

Phía Cty Tùng Lâm đưa ra một lý do rất “hồn nhiên”: Do vào ngày đầu tháng hôm rằm có chỗ làm lễ vái Tam tổ Trúc Lâm. Trước diện tích chỉ đủ cho khoảng mấy chục người. Cty lại hơn trăm người, mỗi một lần làm lễ vẫn phải ngồi hết ra ngoài.

Có ý kiến cho rằng, với mục đích kinh doanh, việc thu hút khách du lịch là yếu tố sống còn của Cty. Có thể, họ không hiểu đó là vùng cần được bảo vệ. Bởi như ông Lê Trọng Thanh, Phó Giám  đốc Cty trả lời PV: Bọn anh chỉ biết xây dựng thôi. Vừa làm vừa xin phép mà, sắp đến lễ hội rồi, làm cho nó kịp.

Vâng, chỉ vì làm cho nó kịp mà Cty Tùng Lâm đã phớt lờ các quy định của pháp luật, các phê duyệt, sự đồng ý của lãnh đạo Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch (VH-TT-DL), của UBND tỉnh Quảng Ninh. Trước đó, Phó Chủ tịch UBND TP Uông Bí đã có Công văn số 2082/UBND-QLĐT yêu cầu Cty Tùng Lâm báo cáo xin phép UBND tỉnh Quảng Ninh theo quy định hiện hành và phải nghiêm túc thực hiện.

Điều đáng nói là, ngày 12/9, Cty Tùng Lâm phá dỡ điểm thờ tự cũ tại chân ga cáp treo, mà đến ngày 5/10 Cty mới có Văn bản số 212 CV-TL xin UBND TP Uông Bí  sửa chữa Nhà Văn hóa Cty. Nghĩa là, xây dựng công trình trước cả tháng rồi mới làm thủ tục?

Ban Quản lý Rừng và Danh thắng Yên Tử (gọi tắt là BQL) cùng chính quyền phường Thượng Yên Công, UBND TP Uông Bí và các phòng, ban chức năng: Phòng Văn hóa, Tài nguyên - Môi trường, Quản lý Đô thị, Thanh tra Xây dựng là những đơn vị quản lý Nhà nước trên địa bàn. Hàng tuần, hàng quý, đều tổ chức các cuộc họp giao ban giữa Cty Tùng Lâm và chính quyền địa phương, thế mà một công trình đồ sộ được xây dựng không phép ngay tại vùng lõi của Danh thắng  Yên Tử lại không được ai nhắc đến.

Nhiều người dân trong khu vực thắc mắc họ chỉ cần chặt vài cái cây để làm cái chuồng bò, chuồng lợn là đã bị lực lượng kiểm lâm vào lập biên bản thu giữ cây và phạt tiền. Còn, nếu xây dựng các hạng mục mà chưa được cấp phép thì bị Thanh tra Xây dựng TP đình chỉ công trình ngay. Như vậy, là không công bằng giữa doanh nghiệp và người dân.

Một kiến trú mới hoàn toàn xa lạ với công trình trước đó mà Cty đã dỡ bỏ

“BQL chỉ có nhiệm vụ là hướng dẫn Cty thôi, chứ không có trách nhiệm làm hộ”, ông Vũ Đức Yêm, Trưởng BQL phân trần.

Người đứng đầu BQL thừa nhận, không biết kiến trúc mới mà Cty Tùng Lâm xin phép sửa chữa là kiến trúc gì; diện tích bao nhiêu... Thậm chí, trong văn bản xin giấy phép, Cty chỉ đề xuất được sửa chữa nhà chờ ga cáp treo 1, thế mà khi triển khai, họ đập tan tành để xây dựng một công trình mới hoành tráng, hiện đại, mang dáng dấp hoàn toàn xa lạ với công trình cũ. Thế mà, BQL cũng như chính quyền các cấp không hề nhắc nhở hoặc có động thái gì để công trình được xây dựng một cách ồ ạt, gấp rút.

Không rõ vô tình hay cố ý, Cty Tùng Lâm muốn đặt mình vào “sự đã rồi” như các công trình sai phạm của Cty trước đó. Bởi, cách đây hơn 6 năm, theo thống kê của Sở VH-TT-DL Quảng Ninh, Cty này đã tiến hành xây dựng tới 9 điểm thi công ở Yên Tử mà không hề được cấp phép. Suối Giải Oan cũng bị dựng cầu, kè đá không phép. Thậm chí, vào thời điểm đó, cơ quan chức năng cho biết còn chưa nhận được bản quy hoạch, thiết kế nào do Tùng Lâm báo cáo.

Cty giải thích việc dựng ki ốt, cầu, kè đá để khu vực này đỡ lụp xụp hơn, phục vụ khách tham quan thuận lợi hơn. Trong khi Cty cho biết đã xin phép địa phương thì Chủ tịch UBND thị xã Uông Bí khi đó khẳng định, chỉ cho phép dựng tay vịn tại các khúc cua nguy hiểm. UBND thị xã cũng đã có yêu cầu hoàn trả nguyên trạng nhưng hiện cầu đá này vẫn còn.

Việc xây dựng trái phép kéo dài, lặp đi lặp lại của Cty Tùng Lâm cho thấy ý thức pháp luật kém của doanh nghiệp này. Bên cạnh đó, không thể không đặt câu hỏi về trách nhiệm của BQL. Đặc biệt, không thể không đặt câu hỏi về các cấp quản lý cao hơn ở tỉnh Quảng Ninh cũng như Bộ VH-TT-DL.

Dư luận đặt câu hỏi: Vì sao một số công trình xây dựng sai phép ngay trong lòng Di tích Quốc gia đặc biệt, dù đã có quyết đinh phá bỏ nhưng vẫn tồn tại đến bây giờ?

Lãnh đạo Sở VH-TT-DL Quảng Ninh cho biết, sẽ cho kiểm tra thêm và còn đưa ra giả thiết, biết đâu Cty đã hoàn thiện hồ sơ để xin được cấp phép nên công trình cầu, kè suối Giải Oan mới tồn tại đến giờ?

Hiện, công trình “nhà văn hóa cho nhân viên” của Cty Tùng Lâm đã tạm dừng thi công. Thế nhưng, vẫn có ý kiến cho rằng, phải để cho Cty hoàn tất thủ tục để thi công tiếp chứ. Nếu để thế này thì chỗ đó (sân ga cáp treo) trông nó có ra cái gì đâu (chỉ xây cái nhà văn hóa thôi mà).

Các cột móng được đổ bê tông kiến cố

Giờ thì đã rõ, Cty Tùng Lâm được sự ưu ái hết mức có thể. Nếu tỉnh Quảng Ninh và Bộ VH TT-DL cho tồn tại những công trình không phù hợp với chức năng tại vùng 1 (vùng bảo vệ đặc biệt) như thế này, sẽ dẫn đến không thượng tôn pháp luật?

Một nhà nghiên cứu văn hóa Việt Nam đã từng ngậm ngùi: “Yên Tử đã bị phá nát mất rồi’’...

Sự yếu kém trong quản lý được đặt trong bối cảnh hiện địa phương đang dần dần hiện thực hóa việc làm hồ sơ di sản văn hóa thế giới cho Yên Tử. Ngày 23/9/2014, website của Trung tâm Di sản thế giới UNESCO đã đăng tải hồ sơ Yên Tử vào danh mục dự kiến xây dựng hồ sơ di sản thế giới.

Thiết nghĩ, tỉnh Quảng Ninh và Bộ VH-TT-DL cùng vào cuộc để rà soát toàn bộ hiện trạng của Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Yên Tử. Di tích này phải được “sạch” theo đúng hồ sơ di tích gốc và những gì các thỏa thuận được Bộ phê duyệt cho phép. Nếu không, Yên Tử sẽ trở thành một ví dụ điển hình trong việc lơ là trong quản lý di sản.

 P.V