PGS.TS Nguyễn Trí, cô Bàn Thị Kim Thanh chụp ảnh lưu niệm cùng các em học sinh bên gian trưng bày các sản phẩm của Đ.A. Ảnh: Phương Hiếu

Đ.A P61 do Trung tâm Tư vấn và Chuyển giao công nghệ thuộc Duchuonganh.Co.Ltd thực hiện. Chủ nhiệm Đ.A là PGS.TS Nguyễn Trí, người từng triển khai Đ.A P91-VID2009 và Đ.A P98-VACI2011.

Kế thừa có điều chỉnh để thực hiện ở vùng nông thôn, Đ.A P61được thiết kế tiếp tục kiểm nghiệm tính ưu việt của mô hình, nhân rộng các kết quả của Đ.A thực hiện trước đó trên diện rộng, với đối tượng học sinh THCS đa dạng trong các nhóm dân tộc khác nhau, sinh sống ở các vùng địa lí và có điều kiện kinh tế, xã hội khác nhau.

PGS.TS Nguyễn Trí cho biết, mục tiêu chung của Đ.A là nâng cao nhận thức về tính liêm chính, minh bạch, giảm tham nhũng cho khoảng 300 học sinh THCS vùng nông thôn ven biển và củng cố nhận thức về tính liêm chính, minh bạch cũng như ý thức phòng, chống tham nhũng cho khoảng 900 học sinh dân tộc thiểu số ở 4 trường phổ thông dân tộc nội trú tại các tỉnh Nam Định, Thái Nguyên và Hòa Bình.

Qua đó, Đ.A đã triển khai thực hiện được các hoạt động như tăng cường lồng ghép, tích hợp và khai thác các thông tin về tính liêm chính, minh bạch và chống tham nhũng qua các giờ học ngữ văn, lịch sử, giáo dục công dân, sinh học, địa lí, mĩ thuật. Giáo viên tại các trường học đã tham gia trao đổi, phổ biến kinh nghiệm xây dựng ma trận, biên soạn bài giảng tích hợp lồng ghép, bảng ma trận tích hợp nội dung Đ.A vào 6 môn học. Đồng thời, tổ chức dạy tích hợp, lồng ghép nội dung Đ.A vào giờ dạy các môn học; dự giờ và bình chọn báo cáo tốt nhất tham dự hội thảo về dạy tích hợp lồng ghép của giáo viên 5 trường trong Đ.A.

Những hình ảnh minh họa do các em học sinh tự sáng tạo. Ảnh: Phương Hiếu

Cũng theo PGS.TS Nguyễn Trí, Đ.A đã hoàn thành cuốn sổ tay tích hợp nội dung liêm chính, minh bạch, trách nhiệm giải trình giảm tham nhũng vào nội dung các môn học. Tổ chức đa dạng và tích cực hóa các hoạt động ngoại khóa, hoạt động trải nghiệm sáng tạo cho học sinh với chủ đề liêm chính trách nhiệm, minh bạch, giảm tham nhũng; tổ chức thi sưu tầm các câu chuyện liêm chính, minh bạch, đấu tranh chống tham nhũng; các tiết mục văn nghệ, tiểu phẩm theo chủ đề; tập hợp được 38 tập san của 38 lớp với khoảng 800 bài do học sinh tự viết, tự trình bày theo các nội dung cuộc thi; 120 bức tranh do các em tự thiết kế, 12 tiết mục văn nghệ và 6 tiểu phẩm của 6 trường đã được trình bày và biểu diễn.

Đ.A cũng tổ chức phát động phong trào "Em là tuyên truyền viên về tính liêm chính, trách nhiệm, minh bạch, giảm tham nhũng trong gia đình, cộng đồng"; biên soạn cuốn sổ tay truyền thông cộng đồng thành cuốn sổ tay "Vì một ngày mới không tham nhũng". Nội dung trong cuốn sổ tay này hoàn toàn từ chính sản phẩm mà các em làm ra như những bức tranh, những bài thơ hay những cảm nhận. Ngoài ra, cuốn sách còn công bố 48 bức tranh, bài viết, bức thư, bản nhạc của học sinh về chủ đề chống tham nhũng, cung cấp cho người đọc những kiến thức về tham nhũng nhưng dưới góc độ rất mới - qua cái nhìn của các em học sinh THCS.

Cái được lớn nhất là tại các trường tham gia Đ.A là đã tổ chức hòm thư "Những điều em muốn nói". Cô Bàn Thị Kim Thanh, Phó Hiệu trưởng Trường Phổ thông Dân tộc nội trú Cao Phong (Hòa Bình) cho biết: Qua hòm thư, nhà trường đã thu được khá nhiều lá thư của các em học sinh bộc lộ tình cảm với các thầy cô, góp ý về cách tổ chức sinh hoạt trong kí túc xá, về bảo vệ của công hay những chuyện thầm kín mà các em chưa dám hỏi trực tiếp. Từ những tâm sự đó, nhà trường sẽ tổ chức tiếp thu giúp cho sinh hoạt trở nên văn minh sạch đẹp hơn cũng như kịp thời giải quyết những vướng mắc cần tháo gỡ từ các em học sinh.

Bên cạnh việc tổ chức các hoạt động ngoại khóa cho các em học sinh, các cô giáo cũng tích qua nội dung các bài giảng như cô Nguyễn Thúy Nhung, Trường THCS Hải Hà (Nam Định) với bài giảng “Đa dạng sinh học"; cô Nông Hương Ly, giáo viên người dân tộc Nùng đến từ trường Phổ thông Dân tộc nội trú Nguyễn Bỉnh Khiêm (Võ Nhai, Thái Nguyên) với bài giảng “Sống có đạo đức và tuân theo pháp luật"...

Cô Bàn Thị Kim Thanh chỉ dẫn cho học sinh hiểu về ý nghĩa của từng bức tranh. Ảnh: Phương Hiếu

Các cô giáo không chỉ chỉ ra những tấm gương người tốt, có trách nhiệm, vượt qua cám dỗ vật chất để bảo vệ môi trường, tài nguyên cho quê hương đất nước, mà còn đưa nội dung giáo dục liêm chính, tăng cường trách nhiệm một cách sinh động và có ý nghĩa...

Các bài giảng được lồng ghép tưởng chừng khô khan nhưng với cách trình bày công phu, những hình ảnh minh họa hấp dẫn, những vấn đề được cô trò thảo luận sôi nổi đã dẫn dắt các em học sinh thảo luận về những chủ đề chính như bảo vệ môi trường sinh thái, bảo vệ rừng và tài nguyên, chỉ ra những nguy cơ hủy hoại môi trường sinh thái, phá hủy sự đa dạng sinh học… có nguyên nhân từ những hành động thiếu trách nhiệm, không liêm chính của một bộ phận những cá nhân có trách nhiệm quản lý.

Chia sẻ với chúng tôi, em Bùi Thị Ngọc Linh, lớp trưởng lớp 9a, Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú Cao Phong cho biết: "Là một học sinh, tuy không thể hiểu hết tất cả nạn tham nhũng, nhưng ở ngôi trường thân yêu này, qua những bài giảng của thầy, cô giáo, những buổi học ngoại khóa, những vở kịch chúng em tự biên, tự diễn cũng phần nào giúp  em hiểu rằng tham nhũng là gì? Vì sao tham nhũng ngày càng là một vấn nạn xã hội. Chúng em cũng hiểu tham nhũng là một việc làm xấu, em và các bạn học sinh sẽ  không học theo những cái xấu đó. Chúng em sẽ tránh xa những tệ nạn xấu này".

Phương Hiếu

Khuyến khích các đề tài hướng đến giới trẻ

Theo đánh giá tại Hội thảo Tổng kết cuối kỳ Chương trình VACI 2013 do Thanh tra Chính phủ phối hợp Ngân hàng Thế giới (WB) vừa tổ chức, VACI 2013 đã đạt được mục tiêu và yêu cầu các cơ quan đồng tổ chức đặt ra, bước đầu có sự tác động tích cực trên diện rộng, tạo sự lan tỏa, khuyến khích sự tham gia của xã hội trong công tác phòng, chống tham nhũng.

Thời gian tới, các cơ quan đồng chủ trì sẽ tổng kết các bài học kinh nghiệm, xây dựng các mô hình thành công của VACI và nhân rộng các mô hình thành công. Về lâu dài, việc thực hiện các đề án về giáo dục, đào tạo hướng đến đối tượng là giới trẻ, học sinh, sinh viên, các đề án về ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác phòng, chống tham nhũng có tiềm năng lớn, tính sáng tạo và bền vững nên sẽ tiếp tục được khuyến khích. Song song là các giải pháp khắc phục những hạn chế, bất cập sẽ được đưa ra nhằm hỗ trợ các đề án triển khai thuận lợi, đạt được mục tiêu đề ra.

Từ thực tiễn triển khai các đề án VACI, Thanh tra Chính phủ sẽ tổ chức hệ thống hóa những kết quả tích cực để tăng cường hoạt động truyền thông. Đồng thời, chia sẻ kinh nghiệm với các bộ, ngành, địa phương nhằm thúc đẩy việc ứng dụng vào nhận diện, khắc phục những bất cập, hạn chế trong cơ chế quản lý kinh tế xã hội, quản lý các lĩnh vực chuyên ngành, cũng như khuôn khổ pháp luật về phòng, chống tham nhũng và thực thi pháp luật nói chung.