Người dân đổ xăng E10 RON95-V tại một cửa hàng xăng dầu của Petrolimex trong ngày đầu triển khai trên phạm vi toàn quốc. Ảnh: Đông Hà

Theo đại diện Bộ Công Thương và các chuyên gia, việc chuyển đổi sang E10 được đưa ra sau nhiều năm chuẩn bị, trên cơ sở đánh giá đầy đủ về nguồn cung, hạ tầng kỹ thuật và kinh nghiệm quốc tế. Trong bối cảnh xăng E10 đã trở thành loại nhiên liệu phổ biến tại nhiều nền kinh tế lớn trên thế giới, việc triển khai đồng bộ được xem là bước đi cần thiết để thúc đẩy sử dụng nhiên liệu sạch, giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và nâng cao an ninh năng lượng quốc gia.

Đến lúc chuyển đổi triệt để sang xăng sinh học

Theo ông Đào Duy Anh, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương), lộ trình triển khai nhiên liệu sinh học theo Thông tư số 50/2025/TT-BCT không phải là quyết định mang tính đột ngột mà đã được chuẩn bị trong nhiều năm.

Từ nguồn cung nguyên liệu, hạ tầng phối trộn, lưu chứa, vận chuyển đến hệ thống phân phối đều được rà soát, đánh giá kỹ lưỡng nhằm tạo nền tảng cho quá trình chuyển đổi sang nhiên liệu sạch, góp phần giảm phát thải, bảo vệ môi trường và tăng cường an ninh năng lượng quốc gia.

"Lộ trình này được xây dựng trên cơ sở khảo sát, đánh giá đầy đủ các điều kiện thực tế. Khi mọi yếu tố cần thiết đã sẵn sàng thì đây là thời điểm phù hợp để triển khai một chủ trương lớn đã được cụ thể hóa bằng các nghị quyết của Bộ Chính trị, các quyết định của Thủ tướng Chính phủ cũng như quyết tâm của các bộ, ngành", ông Đào Duy Anh nói.

Ông Đào Duy Anh, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương). Ảnh: Lê An

Ông Đào Duy Anh cho rằng, việc chuyển đổi sang nhiên liệu sinh học cần được thực hiện quyết liệt và đồng bộ để đạt được các mục tiêu đã đề ra. Theo ông, nếu tiếp tục duy trì việc sử dụng xăng khoáng như hiện nay sẽ khó giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch cũng như nâng cao mức độ tự chủ về an ninh năng lượng.

"Đã chuyển đổi thì phải chuyển đổi một cách triệt để để đạt được các mục tiêu về môi trường, năng lượng và phát triển bền vững", ông Đào Duy Anh nhấn mạnh.

Bên cạnh những lợi ích về môi trường và an ninh năng lượng, giá bán xăng E10 cũng là vấn đề được nhiều người tiêu dùng quan tâm khi loại nhiên liệu này chính thức được triển khai trên phạm vi toàn quốc.

Giải đáp băn khoăn này, ông Đào Duy Anh cho biết giá xăng E10 được hình thành theo các nguyên tắc chung của thị trường, dựa trên nhiều yếu tố cấu thành như giá nguyên liệu đầu vào, chi phí sản xuất, vận chuyển, phân phối, lợi nhuận của doanh nghiệp và các khoản thuế theo quy định.

Trong đó, hai thành phần nguyên liệu chính của xăng E10 là xăng nền và ethanol nhiên liệu. Giá của cả hai loại nguyên liệu này đều chịu tác động trực tiếp từ diễn biến của thị trường thế giới. Vì vậy, khi giá nguyên liệu đầu vào tăng hoặc giảm, giá thành sản xuất xăng E10 cũng sẽ biến động tương ứng.

Không chỉ phụ thuộc vào giá nguyên liệu, giá bán xăng E10 còn bao gồm các chi phí liên quan đến sản xuất, logistics, lưu thông, kinh doanh và các yếu tố tài chính khác trong toàn bộ chuỗi cung ứng. 

"Do đó, giá xăng E10 được xác định theo cơ chế thị trường, phản ánh tương đối đầy đủ biến động của nguyên liệu đầu vào cũng như các chi phí phát sinh trong quá trình sản xuất và phân phối", đại diện Bộ Công Thương nhấn mạnh.

Xăng E10 đã trở thành xu hướng toàn cầu

Nhìn từ kinh nghiệm quốc tế, nhiều chuyên gia cho rằng Việt Nam đang bước vào giai đoạn thuận lợi để mở rộng sử dụng nhiên liệu sinh học.

Theo ông Đỗ Văn Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam, xăng sinh học hiện đã trở thành xu hướng phổ biến trên phạm vi toàn cầu. Hiện có hơn 65 quốc gia và vùng lãnh thổ sử dụng nhiên liệu sinh học pha trộn, chiếm khoảng 97% dân số thế giới. Dù con số này chưa phản ánh toàn bộ gần 200 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới, nhưng cho thấy nhiên liệu sinh học đang được sử dụng rộng rãi tại phần lớn các nền kinh tế lớn.

Ông Đỗ Văn Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam. Ảnh: Lê An

Dẫn chứng từ thực tiễn quốc tế, ông Tuấn cho biết tại Mỹ, xăng E10 hiện chiếm khoảng 98% tổng lượng xăng tiêu thụ, trong khi xăng khoáng chỉ còn được duy trì với tỷ lệ rất nhỏ cho một số mục đích sử dụng đặc thù. Tại châu Âu, E10 cũng đã trở thành loại nhiên liệu phổ biến trong nhiều năm qua. Ở khu vực châu Á, nhiều quốc gia như Trung Quốc, Ấn Độ, Philippines, Thái Lan đã triển khai rộng rãi E10, còn Australia cũng sử dụng loại nhiên liệu này trong thời gian dài.

Nhật Bản - quốc gia vốn rất thận trọng trong việc thay đổi các tiêu chuẩn kỹ thuật - cũng đã xây dựng lộ trình đưa E10 trở thành nhiên liệu phổ biến từ ngày 1/1/2027. Có thể thấy, tại hầu hết các khu vực kinh tế lớn trên thế giới, xăng E10 đã trở thành loại xăng tiêu chuẩn trong lưu thông và tiêu dùng.

Theo Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam, một trong những thuận lợi lớn nhất của Việt Nam là không phải đi lại con đường thử nghiệm mà nhiều quốc gia đã trải qua. Xăng E10 đã được sử dụng trong thực tế suốt nhiều thập kỷ. Riêng tại Mỹ, loại nhiên liệu này đã được đưa vào sử dụng từ năm 1985. Điều đó đồng nghĩa Việt Nam đang tiếp cận một sản phẩm đã được kiểm chứng qua thời gian dài vận hành thực tế.

Ông Tuấn cũng cho rằng xăng dầu là mặt hàng được quản lý bằng hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật quốc tế tương đối chặt chẽ. Xăng E10 tại Việt Nam và tại nhiều quốc gia khác về cơ bản đều được sản xuất, quản lý theo các tiêu chuẩn kỹ thuật tương đồng, dù có thể khác nhau ở một số chỉ tiêu cụ thể. Vì vậy, quá trình chuyển đổi sang E10 không bắt đầu từ con số không mà được kế thừa nền tảng kinh nghiệm và dữ liệu thực tiễn từ các thị trường đi trước.

Nhờ đó, Việt Nam có thể rút ngắn đáng kể thời gian đánh giá mức độ tương thích của nhiên liệu đối với phương tiện giao thông cũng như hiệu quả kinh tế, môi trường mà loại nhiên liệu này mang lại. 

"Nói cách khác, chúng ta được thụ hưởng thành quả từ quá trình nghiên cứu, thử nghiệm và ứng dụng đã diễn ra trong nhiều thập kỷ tại các quốc gia đi trước, từ đó có thêm cơ sở để triển khai lộ trình phát triển nhiên liệu sinh học một cách hiệu quả và an toàn", ông Tuấn nhận định.

 Xăng E10 chính thức bán toàn quốc - Kỳ 3: Lợi ích kép cho người dân và nền kinh tế