Để được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ), người sử dụng đất phải có đủ điều kiện và thủ tục. Tuy nhiên, sổ đỏ sẽ bị thu hồi khi được cấp không đúng quy định, theo đó có 6 trường hợp bị thu hồi sổ.

Công dân băn khoăn, khi cơ quan Nhà nước cho rằng việc cấp Giấy chứng nhận năm 2007 có sai sót thì có phải thực hiện thủ tục thu hồi không? Ảnh minh họa: Báo VTCnews

Sổ đỏ cấp năm 2007 có phải xác định lại diện tích đất ở?

Gửi hỏi đáp kiến nghị liên quan đến đất đai, công dân Đỗ Minh Dũng (Thanh Hóa) cho biết, gia đình ông đang thực hiện thủ tục đăng ký biến động quyền sử dụng đất (tặng cho/chuyển nhượng) đối với thửa đất đã được cấp Giấy chứng nhận năm 2007.

Tuy nhiên, trong quá trình giải quyết hồ sơ, cơ quan chuyên môn yêu cầu xác định lại diện tích đất ở với lý do hồ sơ địa chính qua các thời kỳ có sự khác nhau và cho rằng diện tích đất ở được ghi trên Giấy chứng nhận năm 2007 có thể chưa phù hợp với hồ sơ lưu trữ.

Ông Dũng hỏi, trường hợp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã được cấp hợp pháp và hiện vẫn còn hiệu lực pháp luật thì cơ quan đăng ký đất đai có được yêu cầu xác định lại diện tích đất ở đã được ghi nhận trên Giấy chứng nhận để làm căn cứ giải quyết hồ sơ đăng ký biến động hay không?

Nếu cơ quan Nhà nước cho rằng việc cấp Giấy chứng nhận năm 2007 có sai sót thì có phải thực hiện thủ tục thu hồi, hủy bỏ hoặc đính chính Giấy chứng nhận theo trình tự, thủ tục quy định tại Luật Đất đai năm 2024 trước khi giải quyết hồ sơ của người dân hay không?

“Trong thời gian chưa có quyết định thu hồi, hủy bỏ hoặc kết luận của cơ quan có thẩm quyền về tính không hợp pháp của Giấy chứng nhận thì cơ quan đăng ký đất đai có phải công nhận các thông tin về diện tích, loại đất đã ghi trên Giấy chứng nhận để giải quyết thủ tục hành chính cho người dân hay không?”, ông Dũng băn khoăn.

Về vấn đề này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường thông tin, nội dung phản ánh của ông là việc Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất đã cấp lần đầu cho hộ gia đình, cá nhân đúng hay không đúng quy định của pháp luật tại thời điểm cấp.

Do không có đầy đủ các thông tin, hồ sơ và tài liệu kèm theo nên Bộ không có cơ sở để trả lời cụ thể. Vì thế, Bộ nêu một số quy định của pháp luật về đất đai để công dân nắm được.

Cụ thể, tại điểm d khoản 2 Điều 152 Luật Đất đai đã quy định Nhà nước thu hồi Giấy chứng nhận đã cấp trong các trường hợp, trong đó có trường hợp Giấy chứng nhận đã cấp không đúng diện tích đất, không đúng mục đích sử dụng đất.

Tại điểm c khoản 3 Điều 152 Luật Đất đai đã quy định trường hợp cơ quan có thẩm quyền phát hiện Giấy chứng nhận đã cấp không đúng quy định của pháp luật về đất đai thì kiểm tra lại, thông báo cho người sử dụng đất biết rõ lý do và quyết định thu hồi Giấy chứng nhận đã cấp không đúng quy định.

Căn cứ các quy định nêu trên, khi cơ quan có thẩm quyền phát hiện Giấy chứng nhận đã cấp không đúng quy định của pháp luật về đất đai thì quyết định thu hồi Giấy chứng nhận đã cấp.

Sau đó, chuyển hồ sơ đến cơ quan có chức năng quản lý đất đai cấp xã (do Giấy chứng nhận bị thu hồi là Giấy chứng nhận cấp lần đầu) để kiểm tra hồ sơ, xác định lại thông tin về diện tích đất, mục đích sử dụng đất theo đúng quy định của pháp luật đất đai tại thời điểm cấp Giấy chứng nhận. Trình cơ quan, người có thẩm quyền cấp mới Giấy chứng nhận.

Trên cơ sở đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường hướng dẫn ông Đỗ Minh Dũng nghiên cứu các quy định nêu trên và liên hệ với các cơ quan có thẩm quyền tại địa phương để được giải quyết theo quy định.

Các trường hợp thu hồi sổ đỏ

Theo khoản 2 Điều 152 Luật Đất đai 2024, Nhà nước thu hồi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất (sổ đỏ) đã cấp trong các trường hợp sau:

- Trường hợp 1: Nhà nước thu hồi toàn bộ diện tích đất trên Sổ đỏ đã cấp

- Trường hợp 2: Cấp đổi sổ đỏ đã cấp

- Trường hợp 3: Người sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất đăng ký biến động đất đai, tài sản gắn liền với đất mà phải cấp mới sổ đỏ

- Trường hợp 4: Sổ đỏ đã cấp không đúng quy định của pháp luật về đất đai, gồm: Cấp không đúng thẩm quyền; Không đúng đối tượng sử dụng đất; Không đúng diện tích đất; Không đủ điều kiện được cấp; Không đúng mục đích sử dụng đất hoặc thời hạn sử dụng đất hoặc nguồn gốc sử dụng đất theo quy định của pháp luật đất đai tại thời điểm cấp sổ.

- Trường hợp 5: Sổ đỏ đã cấp bị Toà án có thẩm quyền tuyên huỷ.

- Trường hợp 6: Đấu giá, giao quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất theo yêu cầu của Toà án, cơ quan thi hành án mà người phải thi hành án không nộp sổ đỏ đã cấp.

Việc thu hồi sổ đỏ đã cấp không thuộc 4 trường hợp đầu tiên, thì chỉ được thực hiện khi có bản án hoặc quyết định của Tòa án nhân dân đã được thi hành hoặc văn bản kiến nghị của cơ quan thi hành án về việc thi hành bản án, quyết định theo quy định pháp luật, trong đó có nội dung yêu cầu thu hồi sổ đỏ đã cấp (khoản 5 Điều 152 Luật Đất đai 2024).